Pogorszenia standardu życia w najbliższym roku spodziewa się 27 proc. Polaków, którzy wzięli udział w europejskim badaniu firmy CRIF. To jeden z najwyższych wyników w badanych krajach, więcej takich osób jest tylko w Niemczech - 28 proc. „To może być zapowiedź radykalnej zmiany nastrojów społecznych” - ocenił w rozmowie z Interią socjolog dr Robert Sobiech, dyrektor Centrum Polityki Publicznej Uniwersytetu Civitas.

Autorzy badania zwrócili uwagę, że odsetek Polaków przewidujących pogorszenie swojego standardu życia w nadchodzącym roku wpisuje się w „w szerszy trend europejski”, gdyż średnia dla badanych państw, tj. Francji, Niemiec, Włoch, Polski i Wielkiej Brytanii wyniosła 24 proc. Najmniej osób spodziewających się pogorszenia standardu życia było we Włoszech - 20 proc.

Z kolei 74 proc. europejskich respondentów obawia się o swoją sytuację finansową w ciągu najbliższego roku.

To bezpośredni efekt kryzysów finansowych, skutków globalnej pandemii i rosnącego zagrożenia militarnego

— ocenili autorzy badania.

Wzrost wydatków na rachunki domowe

Ankietowani Europejczycy wskazywali też, że ich wydatki na codzienne rachunki domowe w ostatnim czasie wzrosły (64 proc. badanych); z kolei 48 proc. zwróciło uwagę na rosnące koszty paliwa.

Zaskakuje jednak fakt, że jako trzecie wśród największych wydatków znalazły się ubezpieczenia. 40 proc. Europejczyków przeznacza na ten cel więcej pieniędzy niż pięć lat temu

— przekazał, cytowany w badaniu Kamil Gosławski z CRIF Polska.

Badanie wykazało, że 77 proc. polskich konsumentów obawia się wyłudzenia ich danych i pieniędzy przez Internet; średnia dla badanych państw Europy to 68 proc.

Ponadto ponad połowa (53 proc.) badanych w Europie uważa, że ich obsługa jako klienta bankowego zeszła na dalszy plan. W Polsce odsetek ten był nieco mniejszy i wyniósł 49 proc. Największy był w Wielkiej Brytanii - 55 proc. W ocenie 61 proc. badanych Europejczyków zamknięcie oddziału banku utrudniło im kontakt z człowiekiem, gdy mają sprawę do załatwienia. W naszym kraju było to 59 proc. respondentów, a we Włoszech, gdzie odsetek ten był największy - 64 proc.

Brak zdolności kredytowej Polaków

Jedna czwarta (25 proc.) Europejczyków uważa, że to sztuczna inteligencja przyczynia się do tych trudności, a także do powstawania bardziej rozbudowanych i trudnych w obsłudze aplikacji finansowych.

Od początku 2024 roku 12 proc. Polaków spotkało się z odmową przyznania kredytu, co jest wynikiem wyższym niż średnia 9 proc. w innych badanych krajach europejskich

— przekazali autorzy badania.

Gosławski ocenił, że dla wielu ludzi odmowa kredytu to więcej niż brak dodatkowych pieniędzy, ale też zmiana lub zablokowanie życiowych planów.

Każda odmowa zostawia ślad w historii kredytowej, utrudniając przyszłe starania o pożyczki, a nawet wynajem czy ubezpieczenie. Brak zdolności kredytowej może okazać się barierą nie do przekroczenia. Dlatego odmowy kredytów to kolejny aspekt, którego obawiają się konsumenci

— stwierdził przedstawiciel CRIF Polska.

„Optymiści przeważali nad pesymistami”

Dr Robert Sobiech w rozmowie z Interią przyznał, że z kolei w badaniach CBOS - jeszcze na początku 2024 roku - przeważało przekonanie, że sytuacja Polski zmierza w dobrym kierunku.

Optymiści przeważali nad pesymistami. Sytuacja zmieniła się w ostatnim pomiarze w lipcu, gdzie 57 proc. Polaków stwierdziło, że sytuacja Polski zmierza w złym kierunku, a jedynie 24 proc., że w dobrym. To może być zapowiedź radykalnej zmiany nastrojów społecznych

— wskazał socjolog.

Bardziej prawdopodobne wydaje się, że obecne obawy Polek i Polaków wynikają z zapowiedzi zaostrzenia politycznego konfliktu. Perspektywa paraliżu wielu instytucji publicznych (już widoczna w przypadku sądów, wojska, czy dyplomacji), w sytuacji utrzymujących się zagrożeń zewnętrznych, jest poważnym zagrożeniem dla poczucia bezpieczeństwa wielu obywateli

— ocenił dr Sobiech.

CRIF to dostawca rozwiązań z zakresu m.in. informacji biznesowej i kredytowej, analizy danych i outsourcingu. Działa także jako agencja informacji gospodarczej poprzez gromadzenie i analizowanie danych o podmiotach gospodarczych oraz konsumentach w celu oceny ich wiarygodności kredytowej.

Badanie na zlecenie CRIF przeprowadził Opinium Research wśród 6 tys. konsumentów w Europie (Francji, Niemczech, Włoszech, Polsce i Zjednoczonym Królestwie) w okresie od 20 do 27 marca 2025 r.

CZYTAJ WIĘCEJ: TYLKO U NAS. Łukasz Pawłowski z OGB: Poparcie dla tego rządu jest bardzo niskie i spada. Mogę zdradzić, że ono jest niższe niż miesiąc temu

nt/PAP/Interia