ZUS zmienia możliwości marynarzy. Mogą samodzielnie opłacać składki jako płatnicy. Kto i ile osób może z tego skorzystać?

Od tego roku obowiązują przepisy, dzięki którym osoby, które pracują na statkach morskich mogą samodzielnie opłacać składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Aby uzyskać prawo do świadczeń, marynarze powinni zgłosić się do ZUS. Z nowych regulacji może skorzystać blisko 18 tys. osób.

Na czym polegają zmiany wprowadzone przez ZUS?

ZUS wyjaśnił, że nowe rozwiązania obejmują zarówno osoby, które pływają pod banderą państw trzecich, jak i te zatrudnione w krajach UE i EFTA (Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu, zrzeszające Islandię, Liechtenstein, Norwegię i Szwajcarię), jeśli ma do nich zastosowanie ustawodawstwo polskie. Nowe przepisy mają uporządkować dotychczasowe zasady i ułatwić marynarzom dostęp do świadczeń emerytalno-rentowych, zasiłków i świadczeń zdrowotnych.

Dotychczas marynarze, którzy nie mieli tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych mogli zgłosić się jedynie do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Zmiana zapewnia prawo nie tylko do rent i emerytur, ale także do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego.

Marynarz według ZUS

Jak zaznaczył ZUS, marynarz objęty nowymi przepisami to osoba, która mieszka w Polsce i wykonuję pracę na podstawie marynarskiej umowy o pracę lub na podstawie innej umowy o świadczeniu pracy na morzu na statku o pojemności brutto (GT) 100 jednostek i wyższej oraz o przynależności polskiej lub innej niż polska. Taka osoba musi zgłosić się do ubezpieczeń i przedstawić kopię zaświadczenia, które potwierdza posiadanie statusu marynarza, wydanego przez agencję zatrudnienia albo dyrektora urzędu morskiego.

Jeśli marynarz pracuje na statku pod polską banderą na podstawie marynarskiej umowy o pracę, to od 1 stycznia może wybrać, czy chce być zgłoszony do ubezpieczeń jako pracownik (wówczas armator ma obowiązek odprowadzenia składek od przychodu na dotychczasowych zasadach), czy jako marynarz, który sam zgłasza się do ZUS z kodem tytułu ubezpieczenia 24 00 i opłaca składki na własne ubezpieczenia.

Co musi zrobić marynarz, by zostać płatnikiem składek?

Aby zostać płatnikiem składek w ZUS jako marynarz, trzeba wykonać trzy kroki:

•Najpierw uzyskać zaświadczenie o statusie marynarza, które wydaje dyrektor urzędu morskiego lub agencja zatrudnienia. Zaświadczenie jest ważne miesiąc od daty wydania.

• Następnie należy zgłosić się do ZUS w ciągu miesiąca od wydania zaświadczenia.

• Potem złożyć formularz ZUS ZUA albo ZUS ZZA z nowym kodem tytułu ubezpieczenia, rozpoczynającym się cyframi: 24 00.

Jeśli osoba ta nie zgłosi się w terminie miesiąca od wydania zaświadczenia, to ZUS nie będzie mógł objąć jej ubezpieczeniami jako marynarza.

Po zgłoszeniu się w ZUS marynarz będzie samodzielnie opłacać składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe), Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz na ubezpieczenie zdrowotne.

Na ile można zawiesić status marynarza?

Status marynarza można zawiesić na okres nie krótszy niż jeden pełny miesiąc kalendarzowy i nie dłuższy niż trzy miesiące w danym roku kalendarzowym.

Marynarz podlega ubezpieczeniom od uzyskania takiego statusu do 12 miesięcy kalendarzowych, z wyłączeniem okresu zawieszenia. Jeżeli statusu marynarza nie był uzyskany pierwszego dnia danego miesiąc, okres 12 miesięcy liczy się od następnego miesiąca kalendarzowego.

Składki na ubezpieczenia społeczne

Składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) i zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy będą opłacane do 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, czyli składki za styczeń 2026 będą opłacone i rozliczone do 20 lutego. Składki są opłacane od kwoty nie niższej niż minimalne wynagrodzenie w danym roku. W 2026 r. podstawą wymiaru składek jest co najmniej 4806 zł.

Jeśli marynarz przekaże do ZUS pierwszą deklarację rozliczeniową ZUS DRA z podstawą wymiaru składek w wysokości minimalnego wynagrodzenia, to ZUS sam utworzy kolejne deklaracje. W przypadku braku pierwszej deklaracji ZUS nie przygotuje kolejnych dokumentów.

Według danych ZUS z nowych regulacji może skorzystać blisko 18 tys. osób.

CZYTAJ TEŻ:

Nie byłoby 100-lecia Gdyni, gdyby Polska uległa niemieckim naciskom. Wbrew przeciwnościom, II RP zbudowała port suwerenności

Oprac. Sławomir Cedzyński/PAP

Wszystkie najnowsze artykuły znajdziesz na wPolityce.pl/najnowsze. Nie przegap!