Przerażające dane! W Polsce co roku popełnia samobójstwo ok. 300 nastolatków

>W Polsce co roku popełnia samobójstwo ok. 300 osób w wieku 16-19 lat. Te dane nie obrazują prawdziwej skali problemu, gdyż nie ma dobrego ogólnopolskiego rejestru samobójstw

—uważa psychiatra dr Paweł Kropiwnicki.

Dane te przedstawił on na konferencji „Wychowanie do samodzielności” przeznaczonej m.in. dla nauczycieli, pedagogów i wychowawców. Obrady były poświęcone zagrożeniom dotyczącym młodzieży, m.in. depresji, próbom samobójczym, przyjmowaniu substancji psychoaktywnych i uzależnieniu od pornografii.

Według dr. Kropiwnickiego z Kliniki Psychiatrii Młodzieżowej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, wśród przyczyn prób samobójczych młodzieży wymienia przede wszystkim problemy rodzinne i szkolne.

Częstymi przyczynami są także choroby psychiczne, które wcześniej pozostają nierozpoznane i są leczone dopiero w następstwie dramatycznego epizodu, jakim jest targnięcie się na życie. Zagrożenie zwiększa używanie substancji psychoaktywnych, które są obecnie wszechobecne. Na każdym dyżurze w klinice przyjmuję przynajmniej jedną osobę po zażyciu dopalaczy

—zaznaczył psychiatra.

Kropiwnicki podkreślił, że 300 rejestrowanych co roku samobójczych zgonów nastolatków nie obrazuje w pełni skali problemu.

Nie ma dobrej bazy danych, nie ma ogólnopolskiego rejestru samobójstw - są dwie instytucje, które je zbierają, czyli Komenda Główna Policji i Główny Urząd Statystyczny, ale dane przez nie zebrane nie pokrywają się. Tymczasem np. w Szwecji i Norwegii działa narodowy system rejestracji samobójstw i zachowań samobójczych. Dla psychiatrów to optymalne rozwiązanie

—powiedział.

O narastającej depresji, która może doprowadzić do podjęcia próby samobójczej, świadczą takie symptomy jak zmiana zachowania nastolatka, rozdawanie osobistych rzeczy, zmiana rodzaju słuchanej muzyki, utrata kontaktu z otoczeniem. Zdaniem psychiatry, uważny rodzic potrafi szybko zauważyć takie zmiany w zachowaniu swego dziecka.

Podstawowa zasada to „nie tracić kontaktu z dzieckiem”. Z badania przeprowadzonego w Krakowie na grupie młodzieży z depresją wynika, że dzieci cierpiące z powodu myśli samobójczych oczekują przede wszystkim rozmowy. To pierwszy krok, który każdy - nie będąc specjalistą, ale rodzicem, nauczycielem, kolegą - może zrobić

—wskazał psychiatra.

Kropiwnicki zwrócił uwagę, że programy edukacyjne dotyczące samobójstw wśród młodzieży są przez ich środowisko praktycznie niezauważane.

Wciąż nie ma w Polsce narodowego programu zapobiegania samobójstwom, a słyszę o jego projekcie już od 15 lat. Wiemy, że skuteczne programy prewencji samobójstw, jakie zostały wprowadzone np. ok. 10 lat temu na Węgrzech, spowodowały redukcję samobójstw o 20-30 proc. w populacji młodocianych. To bardzo istotny spadek w skali całego kraju, zwłaszcza że Węgry przodowały kiedyś w Europie pod względem popełnianych samobójstw

—podkreślił.

Przykładem skutecznej profilaktyki jest - zdaniem psychiatry - program prowadzony w kilku krajach europejskich Saving Empowering Young Lives in Europe (SEYLE). Był to edukacyjny program dla nauczycieli, wychowawców, księży, osób prowadzących zajęcia pozaszkolne - na których prezentowano, jakie mogą być objawy depresji i pokazywano, w jaki sposób można pokierować młodociane osoby - do psychologa czy pedagoga szkolnego. Niestety, nie prowadzono go w Polsce.

W Polsce jest też problem z dostępnością usług medycznych. Na pierwszą wizytę w poradni zdrowia psychicznego młody człowiek czeka często 2-3 miesiące, a kryzys samobójczy jest już. Wtedy pozostaje hospitalizacja. Często osoby, które trafiają do szpitala, mogłyby tego uniknąć, gdyby wcześniej uzyskały profesjonalną pomoc

—zaznaczył Kropiwnicki.

Zgodnie z danymi KGP w 2014 r. zarejestrowano ponad 10,2 tys. zamachów samobójczych, z czego prawie 6,2 tys. skończyło się zgonem. Według danych sekcji suicydologii Europejskiego Towarzystwa Psychiatrycznego - przytoczonych przez Kropiwnickiego - wiarygodnym wskaźnikiem liczby prób samobójczych w danej populacji jest co najmniej 10-krotność samobójstw dokonanych. Współczynnik samobójstw wśród osób młodocianych wynosi 16 na 100 tys.

ann/PAP