Prokuratorzy w Smoleńsku – ostatnia taka wyprawa? Czym zajmą się śledczy na miejscu katastrofy?

Potwierdziliśmy pojawiające się w mediach informacje o zaczynającej się w weekend kolejnej wyprawie polskich prokuratorów do Smoleńska. Potrwa około tygodnia, a jej celem jest wykonanie badań, które za niezbędne uznali amerykańscy eksperci współpracujący z naszymi śledczymi.

Niestety wciąż nie wiadomo, jaki zakres prac będzie możliwy na miejscu katastrofy. Rosyjska odpowiedź na wniosek Prokuratury Krajowej o umożliwienie kolejnego przyjazdu była niejednoznaczna. Dodatkowo dotychczasowa współpraca nakazuje wstrzemięźliwość w planowaniu czynności.

Nasi śledczy wystąpili o zgodę na to, by w kolejnych oględzinach wraku uczestniczyli eksperci z zagranicy powołani w marcu jako biegli do wydania interdyscyplinarnej opinii o przyczynach katastrofy.

CZYTAJ WIĘCEJ: UJAWNIAMY plany prokuratury. Śledztwo smoleńskie potrwa jeszcze co najmniej dwa lata. Właśnie wkracza w kluczowy etap

Odpowiedź z Moskwy była dość enigmatyczna, ale wskazuje na to, że prokuratorzy razem z polskimi technikami będą jedynie mogli ponownie oglądać wrak, fotele z TU-154M i wykonywać dokumentację fotograficzno-filmową. Czy dokładnie taką, jak zaplanowali – z trójwymiarowym skanowaniem wraku i miejsca katastrofy, z użyciem dronów? Jak to z Rosjanami bywa – okaże się albo w ostatniej chwili przed wyjazdem albo dopiero na miejscu. Natomiast wizyta biegłych (m.in. byłych specjalistów z NTSB (amerykańskiej Narodowej Rady Bezpieczeństwa Transportu), FBI, Federalnej Administracji Lotnictwa czy naukowców z uniwersytetu TAMU, wydaje się możliwa najwcześniej wiosną.

Po co więc ten wyjazd? Napiszę to, co podkreślałem w podobnych sytuacjach wielokrotnie: trzeba tam jechać, korzystać z każdej możliwej okazji, by być na miejscu katastrofy, monitorować stan wraku, wykonywać kolejne badania (nawet jeśli polegają tylko na dokumentacji zdjęciowej).

Czy prokuratorów satysfakcjonuje taka współpraca? Oczywiście nie. Ciężko w ogóle opisywać relacje polsko-rosyjskie w tej sprawie w kategoriach współpracy. Oficjalnie Moskwa nieustannie zapewnia o „nieskrępowanym” dostępie strony polskiej do wraku i miejsca katastrofy, ale niewiele ma to wspólnego z rzeczywistością. Przypomnijmy choćby to, że we wrześniu 2018 r. polscy prokuratorzy i technicy policyjni nie mogli nawet samodzielnie fotografować elementów szczątków TU-154M, a jedynie wskazywać Rosjanom, co ma być uwiecznione. Nie pozwolono nawet stronie polskiej wnosić telefonów komórkowych do hangaru, w którym składowane są elementy rozbitego samolotu. Nie będzie przesadą stwierdzenie, że gospodarze chcieli Polaków upokorzyć.

Opisaliśmy tę wizytę z Marcinem Wikłą w tygodniku „Sieci”.

CZYTAJ WIĘCEJ: Smoleński spektakl Putina. Pyza i Wikło w „Sieci”: Wiemy, jaki naprawdę sygnał dostali od Rosjan polscy prokuratorzy

Też tam wtedy byliśmy. Udało nam się nawet polecieć ścieżką tupolewa – drona z kamerą wysłaliśmy trajektorią lotu zbliżoną (nieco powyżej, aby nie zahaczyć o drzewa) do tej, jaką zapisały rejestratory lotu z TU-154M. To jedyne takie zdjęcia wykonane w ciągu 9,5 roku od katastrofy. 12-minutowy materiał można było obejrzeć w telewizji wPolsce.pl:

Prokuratorzy dysponują na pewno lepszym od naszego sprzętem, a i od amerykańskich biegłych mają szczegółowe wytyczne, co i jak szczegółowo udokumentować. Jeśli Rosjanie ponownie się na to nie zgodzą, będzie to najwyższa pora, by zerwać z pozorowaniem współpracy i zacząć otwarcie mówić o utrudnianiu śledztwa, a więc i licznych kłamstwach ze strony kremlowskiego aparatu.