„Nie wolno wam osierocić prawdy!”. Apel abp. Jędraszewskiego do mediówM. Nykiel: „Nie wolno wam osierocić prawdy!”. Mocny apel ks. abp. Jędraszewskiego do mediów

W czasach rozzuchwalonego relatywizmu i wszechobecnej pogardy dla prawdy boleśnie doświadczamy głodu jednoznaczności. Potrzebujemy głosu, który będzie opamiętaniem i drogowskazem. Ten głos właśnie wybrzmiał i to w miejscu szczególnym – w bazylice św. Krzyża w Warszawie. Ks. abp Marek Jędraszewski zaapelował o odpowiedzialność za słowo, przypominając za św. Janem Pawłem II, że „wolność poza prawdą, nie jest wolnością. Jest pozorem. Jest nawet zniewoleniem”. Podczas Mszy św., zamykającej obchody 75-lecia Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, Arcybiskup skierował do przedstawicieli mediów poruszający apel o obronę prawdy i przypomniał, że jej zdrada ma realne konsekwencje.
Nie była to homilia okolicznościowa, wygłoszona jedynie ku pokrzepieniu środowiska dziennikarskiego. Był to głęboki rachunek sumienia, przeprowadzony w perspektywie Ewangelii, polskiej historii i dramatycznych wyzwań współczesności. Rachunek, przed którym nie może uchylić się ani pierwsza, ani czwarta władza; ani rządzący, ani dziennikarze. Bo jak przypomniał ks. abp Marek Jędraszewski, w świecie zdominowanym przez relatywizm, oportunizm i manipulację, służba prawdzie staje się nie tylko moralnym obowiązkiem, ale wręcz kluczowym sprawdzianem naszego człowieczeństwa.
Nie wolno osierocić tego, co najdroższe
Wskazując na moralną degradację życia publicznego, ks. abp Jędraszewski odwołał się do uderzająco aktualnego dziś 66. Sonetu Williama Szekspira. I choć od jego powstania minęło ponad 400 lat, zdaje się opisywać naszą codzienność, w której „bzdurą zwie się prawdę oczywistą”, a „zniewolone dobro złu się kłania”.
Chcę ciszy śmierci, znużony tym światem
Gdzie godni żyją biedą i strapieniem
Gdy kreatury - strojne i bogate
Gdzie czystość serca poszła w zapomnienie
Gdzie honorami bez wstydu frymarczą
Gdzie cześć kobiecą depczą, zamiast chronić
Gdzie doskonałość przestała być tarczą
Gdzie wspólną siłę słaba władza trwoni
Gdzie pod cenzurą twórcom milknąć przyszło
Gdzie głupiec znawcom objaśnia zadania
Gdzie bzdurą zwie się prawdę oczywistą
Gdzie zniewolone dobro złu się kłania.
Znużony światem, chciałbym odejść z niego
Lecz - osierocę to, co mam drogiego.
Odpowiedzią na to duchowe znużenie światem, jest jednoznaczny apel Arcybiskupa: „Nie wolno wam osierocić prawdy!”. Bo „choć dla wielu możnych tego świata prawda wydaje się jedynie głupstwem godnym wzgardy”, to „wyłącznie ona posiada moc, by nas ocalić”.
Papieskie ostrzeżenie przed zniewoleniem
Ks. abp Jędraszewski przywołał także jedno z najważniejszych, a dziś zdecydowanie zbyt rzadko przypominanych wystąpień św. Jana Pawła II. 6 czerwca 1991 roku, w Olsztynie, podczas pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny, papież omawiał ósme z dziesięciu przykazań. Polska odzyskiwała wówczas suwerenność. Upadła komuna, zniknęła instytucjonalna cenzura, otworzyła się przestrzeń wolnej debaty. Jednak św. Jan Paweł II już wtedy dostrzegał zagrożenie, które dziś wróciło ze zwielokrotnioną siłą.
Ostrzegał, że możliwość publicznego wypowiadania poglądów nie gwarantuje jeszcze wolności słowa. Słowo może bowiem pozostawać zniewolone kłamstwem, egocentryzmem, podstępem, nienawiścią i pogardą. Może służyć nie szukaniu prawdy, ale jedynie wygrywaniu sporów. „Za mało wraca się do tego tekstu. On jest programowy, prawdziwie fundamentalny, gdy chodzi o poszanowanie prawdy i prawdziwego słowa, przed którym powinni składać głowy wszyscy – począwszy od tych, którzy mają pierwszą, ale także czwartą władzę” – podkreślił ks. abp Jędraszewski.
Przypomniał za św. Janem Pawłem II, że „wolność publicznego wyrażenia swoich poglądów jest wielkim dobrem społecznym, ale nie zapewnia ona wolności słowa”. Cytując Papieża Polaka, przypomniał jego słowa z Olsztyna:
„Niewiele daje wolność mówienia, jeśli słowo wypowiadane nie jest wolne. Jeśli jest spętane egocentryzmem, kłamstwem, podstępem, może nawet nienawiścią lub pogardą dla innych – dla tych na przykład, którzy różnią się narodowością, religią albo poglądami. Niewielki będzie pożytek z mówienia i pisania, jeśli słowo będzie używane nie po to, aby szukać prawdy, wyrażać prawdę i dzielić się nią, ale tylko po to, by zwyciężać w dyskusji i obronić swoje – może właśnie błędne – stanowisko.
Słowa mogą czasem wyrażać prawdę w sposób dla niej samej poniżający. Może się zdarzyć, że człowiek mówi jakąś prawdę po to, żeby uzasadnić swoje kłamstwo. Wielki zamęt wprowadza człowiek w nasz ludzki świat, jeśli prawdę próbuje oddać na służbę kłamstwa. Wielu ludziom trudniej wtedy rozpoznać, że ten świat jest Boży.
Nie można bronić prawdy, posługując się oszczerstwem. Nie można jej głosić, świadomie krzywdząc niewinnych. Nie można usprawiedliwiać manipulacji przekonaniem o słuszności własnej sprawy. Ostrzegał przed tym św. Jan Paweł II, w przytoczonej homilii:
„Nasze słowo musi być wolne, musi wyrażać naszą wewnętrzną wolność. Nie można stosować środków przemocy, ażeby człowiekowi narzucać jakieś tezy. Te środki przemocy mogą być takie, jakie znamy z przeszłości, ale w dzisiejszym świecie także i środki przekazu mogą stać się środkami przemocy, jeżeli stoi za nimi jakaś inna przemoc, niekoniecznie ta przemoc fizyczna. Jakaś inna przemoc, jakaś inna potęga. Słowo ludzkie jest i powinno być narzędziem prawdy.
Starajmy się odnaleźć pełne znaczenie i wartość prawdy: prawda, która wyzwala – wolność przez prawdę. Nigdy poza prawdą. Poza prawdą wolność nie jest wolnością. Jest pozorem. Jest nawet zniewoleniem”
Z tego będziemy sądzeni
Ks. abp Marek Jędraszewski podkreślił, że konieczne jest dokonanie kluczowego wyboru:
„Albo – albo. Z tego będziemy sądzeni. Czy nasze podążanie za prawdą było podążaniem za Chrystusem, czy nasza działalność była odchodzeniem od prawdy, a przez to oddalaniem się od Chrystusa. Jaką rzeczywistość tworzyliśmy poprzez pracę w mediach? Czy przyczynialiśmy się do budowania królestwa prawdy czy budowaliśmy otchłań kłamstwa i przemocy? Z tego będziemy sądzeni!
Wierność prawdzie kosztuje. Wymaga czasem sprzeciwu wobec większości, odwagi wobec nacisków, gotowości do poniesienia konsekwencji. Ale rezygnacja z niej ma cenę znacznie większą. Prowadzi do degradacji sumienia, niszczenia zaufania społecznego i osłabienia fundamentów wolności. Ostatecznie prowadzi też do pogardy wobec samego siebie. Jak szukać drogi? Abp Jędraszewski przypomina:
„Bez Chrystusa nie rozumiemy siebie – ani kim jesteśmy, ani dokąd zmierzamy, jaki jest cel naszych codziennych wysiłków. On jest kluczem, ale on także jest Królem. I on kiedyś będzie także wobec każdego z nas sędzią.
Ci wszyscy, którzy żyją wielkim pragnieniem prawdy, którzy dla niej potrafią poświęcić siebie, którzy dla niej są gotowi także cierpieć, wchodzą w ślady Chrystusa – odrzucanego, wyśmiewanego, ale przecież ostatecznie zwycięskiego. To jest nasz Król, którego dzisiaj czcimy jako naszego Pana i Władcę – Pana naszych serc i władcę naszych pragnień sięgającego po wieczność całą”.
Apel ks. abp. Jędraszewskiego wykracza daleko poza środowisko dziennikarskie. Jest skierowany do każdego, kto odpowiada za kształt życia publicznego, wychowanie młodego pokolenia i formowanie jego tożsamości. Już teraz widzimy przecież skutki moralnego nihilizmu, rozległą rozpacz, samotność i brak poczucia przynależności pogubionej młodzieży. Już teraz widać, że przestroga o groźbie „kolejnej formy totalitaryzmu”, nie jest ani trochę przesadzona. Tracimy nie tylko wolność, ale i wywalczoną ofiarnie suwerenność. Potrzeba zerwania z relatywizmem i przywrócenia należnego miejsca prawdzie staje się więc najważniejszym wyzwaniem, od którego zależy absolutnie wszystko – w życiu indywidualnym, społecznym, narodowym i państwowym.
Jak wesprzeć telewizję wPolsce24?
Zachęcamy do:
- dokonywania wpłat przez stronę wesprzyj.wpolsce24.tv
- lub przekazania darowizny bezpośrednio na rachunek bankowy: 69 1020 4900 0000 8202 3036 2577 (odbiorca: Fratria SA, tytuł przelewu: Darowizna)
- oglądania wPolsce24 jak najczęściej i jak najdłużej
- mówienia o nas innym, żeby telewizja wPolsce24 zyskiwała coraz więcej wiernych Widzów
Przetwarzamy dane osobowe Darczyńców zgodnie z informacją w linku.
