Wypłatę dodatku dopełniającego osobom uprawnionym do renty socjalnej, które są całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji, zakłada nowelizacja ustawy, którą we wtorek bez poprawek poparła senacka komisja. Według biura legislacyjnego nowe przepisy budzą wątpliwości konstytucyjne.

Sejm 27 września uchwalił nowelizacją ustawy o rencie socjalnej. Zakłada ona wypłatę dodatku dopełniającego. Regulacja trafiła do Senatu, a we wtorek zajęła się nią Komisja Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej.

Wiceminister rodziny Małgorzata Baranowska wskazała, że dodatek dopełniający w wysokości 2520 zł będzie przysługiwał z urzędu osobom, które w dniu wejścia w życie ustawy będą miały orzeczoną niezdolność do samodzielnej egzystencji. Osoby, które takie orzeczenie uzyskają później, będą musiały złożyć wniosek.

Uwagi do nowelizacji zgłosiło senackie biuro legislacyjne. Jedna z nich miała charakter ogólny i dotyczyła zgodności przepisów z konstytucją.

Ustawa wprowadza dodatek dopełniający dla osób uprawnionych do renty socjalnej, które są jednocześnie całkowicie niezdolne do pracy i do samodzielnej egzystencji. Należy jednak zwrócić uwagę, że podobnego wsparcia nie przyznano osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji, które są uprawnione do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy

— wskazała Iwona Kozera-Rytel z senackiego biura legislacyjnego.

Nowe przepisy budzą wątpliwości konstytucyjne

Dodała, że konsekwencją wprowadzenia dodatku będzie duża dysproporcja wysokości otrzymywanych świadczeń. Podkreśliła, że takie zróżnicowanie sytuacji osób, które są w podobnej sytuacji budzi uzasadnione wątpliwości co do zgodności ustawy z zasadą równości wynikającą z art. 32 ust. 1 konstytucji.

Obecnie renta socjalna i renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynoszą 1780,96 zł.

Przedstawicielka wnioskodawców posłanka KO Iwona Hartwich zwróciła uwagę, że nowela jest społecznie oczekiwana i już w tym kształcie pomoże bardzo wielu osobom z niepełnosprawnością. Z tą argumentacją zgodzili się także senatorowie biorący udział w dyskusji.

Przedstawiciele biura pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych zapewnili, że trwają pracę nad rządową propozycją, która rozszerzy grono uprawnionych do dodatku m.in. o osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji, które pobierają rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Senator Trzeciej Drogi Jan Filip Libicki złożył wniosek o przyjęcie regulacji bez poprawek, co uzyskało jednogłośnie poparcie członków komisji.

Nowe świadczenie to wynik prac podkomisji, która w maju opowiedziała się za poprawkami do obywatelskiego projektu ustawy w sprawie podwyższenia renty socjalnej. Pierwotnie projekt obywatelski zakładał zwiększenie renty z 1217,98 zł netto do kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Zasady przyznawania dodatku

Po zmianach dodatek dopełniający będzie dodatkowym świadczeniem pieniężnym przysługującym osobom uprawnionym do renty socjalnej, które są osobami całkowicie niezdolnymi do pracy i samodzielnej egzystencji.

Dodatek dopełniający będzie przysługiwał w wysokości 2520 zł.

Kwota ta wynika z różnicy między kwotą minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie odrębnych przepisów na dzień 31 grudnia 2024 r. – 4300 zł, a kwotą najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy

— wyjaśniała w trakcie prac parlamentarnych przewodnicząca Komisji Polityki Społecznej i Rodziny Katarzyna Ueberhan (Lewica).

Kwota dodatku będzie waloryzowana od 1 marca. Pierwsza wypłata dodatku dopełniającego ma nastąpić w maju 2025 r. w terminach płatności rent socjalnych, z wyrównaniem od 1 stycznia 2025 r.

md/PAP