Andrzej Poczobut udzielił Telewizji wPolsce24 pierwszego telewizyjnego wywiadu po uwolnieniu z białoruskiego więzienia. W rozmowie z Jackiem Karnowskim i Marcinem Wikłą przypomniał o skandalicznych działaniach reżimu Łukaszenki wobec polskiej pamięci. „Pięćdziesiąt lat chłopcy leżeli bez krzyży. Ten, kto doprowadził do tej sytuacji, miał jeden cel – chodziło mu o to, żeby jeszcze raz ich zabić” – mówił Andrzej Poczobut przypominając zrównanie z ziemią cmentarza żołnierzy Armii Krajowej poległych w Bitwie o Surkonty.

Andrzej Poczobut, który ponad pięć lat spędził w białoruskim więzieniu, przebywa obecnie w szpitalu w Polsce, gdzie przechodzi badania. Dziennikarz znalazł jednak czas na wywiad dla Telewizji wPolsce24. W pewnym momencie rozmowy przypomniał o sprawie zrównania z ziemią cmentarza żołnierzy Armii Krajowej poległych w bitwie o Surkonty. Białoruski reżim dokonał tego haniebnego czynu w 2022 roku.

Proszę zrozumieć, przecież wolałbym, żeby o mnie nie rozmawiano, żeby tej historii nie było i żeby nie zniszczono cmentarzy, bo na Białorusi zrównano z ziemia cmentarz akowskie. To jest paskudztwo. To Surkonty. Pięćdziesiąt lat chłopcy leżeli bez krzyży. Ten, kto doprowadził do tej sytuacji, miał jeden cel – chodziło mu o to, żeby jeszcze raz ich zabić. Tym razem mieli ich zabić w ludzkiej pamięci. I to się nie udało. Nawet w czasach stalinowskich to się nie udało. Zawsze w okolicy, i na Grodzieńszczyźnie, i w wielkim świecie byli ludzie, którzy pamiętali, że w tym polu leżą polscy żołnierze, że tu spoczywa major „Kotwicz”. Pięćdziesiąt lat po ich śmierci powstał tam piękny cmentarz. To było jedyne miejsce na Białorusi, gdzie godnie spoczywali żołnierze Armii Krajowej polegli w walce z NKWD

– mówił Poczobut.

Podjęto decyzję o zniszczeniu tego cmentarza, został zrównany z ziemią, ale w tym wypadku nie robiono ekshumacji. Stawiałem to pytanie podczas rozprawy sądowej (…) i powiedziano, że ekshumacji nie było, czyli chłopcy fizycznie nadal tam są. Kiedy się dowiedziałem, że Surkonty zrównano z ziemią, to był jedyny dzień, kiedy podziękowałem Panu Bogu, że jestem w więzieniu, że mi nie będzie tak wstyd za to, że dopuściliśmy do tego, że te groby zostały zniszczone

– dodał.

„Polacy pamiętają”

Andrzej Poczobut zapewnił, że Polacy na Białorusi nie zapomną o polskich bohaterach, których groby zniszczono.

To miejsce nie jest zapomniane dzisiaj. To nie jest tak, że zrównano z ziemią i zapomniano. Nie. O tym miejscu Polacy pamiętają i pamiętać będą

– mówił.

Bitwa o Surkonty miała miejsce 21 sierpnia 1944 roku. Żołnierze Armii Krajowej dowodzeni przez legendarnego Macieja Kalenkiewicza „Kotwicza” walczyli z zajmującą polskie ziemie Armią Czerwoną.

Telewizja wPolsce24/Tomasz Karpowicz