Polska jest wdzięczna organizacji „Memoriał”; sumienia nie da się ani zdusić, ani zdelegalizować - napisał we wtorek na Twitterze prezydent Andrzej Duda odnosząc się do wydanego przez rosyjski sąd najwyższy nakazu likwidacji tego stowarzyszenia.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Skandaliczna decyzja Sądu Najwyższego Rosji ws. Memoriału. Zdecydowana reakcja Polski: Powrót na tory polityki imperialnej

Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej nakazał we wtorek likwidację stowarzyszenia Memoriał, zajmującego się badaniem zbrodni stalinowskich. Przychylił się tym samym do wniosku tamtejszej prokuratury generalnej w sprawie likwidacji stowarzyszenia, jego regionalnych oddziałów i „innych strukturalnych organizacji”. Według sądu stowarzyszenie Memoriał naruszało przepisy o tzw. zagranicznych agentach.

Polska jest wdzięczna organizacji „Memoriał”, która przez lata przyczyniła się do odkrywania prawdy o sowieckich zbrodniach na wielu narodach, w tym na Polakach

— napisał prezydent po południu na Twitterze.

Jak podkreślił, „Memoriał: nie bez przyczyny nazywany jest „sumieniem Rosji”, a „sumienia nie da się ani zdusić, ani zdelegalizować”.

Memoriał - którego pełna nazwa brzmi: Międzynarodowe stowarzyszenie historyczno-oświatowe, charytatywne i obrony praw człowieka „Memoriał” - powstał w latach 80. XX wieku jako zrzeszenie niezależnych organizacji. Również teraz tworzą go niezależne struktury, z których 10 działa poza granicami Rosji.

Od 30 lat Memoriał zajmuje się badaniem represji politycznych w ZSRR, w tym represji wobec Polaków. Centrum obrony praw człowieka Memoriału nagłaśnia przypadki łamania praw człowieka; prowadzi też wykaz więźniów politycznych w Rosji.

„Obraza pamięci ofiar Gułagu”

Jako „obrazę pamięci ofiar Gułagu” określiła Marie Struthers, dyrektor Amnesty International na Europę Wschodnią i Azję Centralną, wtorkowa decyzję Sądu Najwyższego Rosji, nakazującą likwidację stowarzyszenia Memoriał, badającego zbrodnie stalinowskie i broniącego praw człowieka.

Międzynarodowy Memoriał to szanowana organizacja praw człowieka, która stale pracowała nad dokumentowaniem okrucieństw i represji politycznych w czasie rządów Józefa Stalina i innych sowieckich przywódców. Zamykając tę organizację, rosyjskie władze obrażają pamięć milionów ofiar Gułagu

— oświadczyła.

Zamknięcie Memoriału to bezpośredni atak na prawo do wolności wypowiedzi i zrzeszania się. Wykorzystanie przez władze ustawy o „zagranicznych agentach” w celu rozwiązania tej organizacji jest wyraźnym atakiem na społeczeństwo obywatelskie, którego celem jest wymazanie narodowej pamięci o represjach państwa. Decyzję o zamknięciu Memoriału należy natychmiast cofnąć

— dodała przedstawicielka Amnesty International, międzynarodowej organizacji pozarządowej broniącej praw człowieka.

Memoriał - którego pełna nazwa brzmi: Międzynarodowe stowarzyszenie historyczno-oświatowe, charytatywne i obrony praw człowieka „Memoriał” - powstał w 1989 roku jako zrzeszenie niezależnych organizacji. Również teraz tworzą go niezależne struktury, z których 10 działa poza granicami Rosji.

Organizacja ta od ponad 30 lat zajmuje się badaniem represji politycznych w ZSRR, w tym represji wobec Polaków.

Występując o zamknięcie tej organizacji odkłamującej historię Rosji, rosyjska prokuratura generalna argumentowała, że Memoriał wielokrotnie łamał prawo dotyczące „zagranicznych agentów”, niewłaściwie oznaczając swoje materiały internetowe i drukowane publikacje. Za „zagranicznego agenta” Memoriał został uznany w 2016 roku.

Równolegle z wnioskiem do Sądu Najwyższego Federacji Rosyjskiej o likwidację Memoriału w Moskiewskim Sądzie Miejskim, prokuratura w Moskwie złożyła wniosek o likwidację Centrum Obrony Praw Człowieka Memoriał, jego siostrzanej organizacji, które upublicznia przypadki łamania praw człowieka i prowadzi wykaz więźniów politycznych w Rosji. Sąd ma podjąć decyzję w tej sprawie w najbliższych dniach.

Reakcja MSZ Czech

MSZ Czech potępiło we wtorek decyzję rosyjskiego Sądu Najwyższego o likwidacji stowarzyszenia Memoriał, zajmującego się badaniem stalinowskich zbrodni i broniącego praw człowieka. To „symbol represji przeciw społeczeństwu obywatelskiemu oraz braku niezależnego sądownictwa” w Rosji - ocenił resort w oświadczeniu.

Zdaniem władz czeskich, likwidując Memoriał, Rosja zadała cios przede wszystkim swoim obywatelom.

Żadne społeczeństwo nie przetrwa długo, opierając swoją historię na kłamstwach

— podkreślono.

Sąd Najwyższy Rosji, który we wtorek nakazał likwidację Memoriału, uznał, że stowarzyszenie naruszało przepisy o tzw. zagranicznych agentach. Przedstawiciele organizacji zapowiedzieli odwołanie od tej decyzji.

Memoriał - którego pełna nazwa brzmi: Międzynarodowe stowarzyszenie historyczno-oświatowe, charytatywne i obrony praw człowieka „Memoriał” - powstał w latach 80. XX wieku jako zrzeszenie niezależnych organizacji. Również teraz tworzą go niezależne struktury, z których 10 działa poza granicami Rosji.

Od 30 lat Memoriał zajmuje się badaniem represji politycznych w ZSRR, w tym represji wobec Polaków. Centrum obrony praw człowieka Memoriału nagłaśnia przypadki łamania praw człowieka, prowadzi też wykaz więźniów politycznych w Rosji.

Mly/PAP