Prezydent Andrzej Duda, w obecności premiera Mateusza Morawieckiego, podpisał ustawę rozszerzającą grupę osób, którym przysługują bezpłatne leki, o dzieci do 18 lat i o seniorów powyżej 65 lat. Po zmianie program ma być dostępny dla ok. 16 mln osób. Jak lista leków refundowanych zmieniała się na przestrzeni lat i co o nowym programie myślą Polacy?

Ustawa o darmowych lekach z podpisem prezydenta

Rozszerzenie grupy pacjentów, którym przysługują bezpłatne leki, o dzieci do 18 lat i o seniorów powyżej 65 lat to w istocie wsparcie dla rodzin i kwestia bezpieczeństwa zdrowotnego na podstawowym poziomie – podkreślił prezydent Andrzej Duda po podpisaniu ustawy w tej sprawie.

Chodzi o nowelizację ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych.

CZYTAJ TEŻ:

— Prezydent podpisał ustawę o bezpłatnych lekach dla dzieci i seniorów! Program obejmie prawie 16 mln osób! „To wsparcie dla rodziny”

— Premier Morawiecki: Po ośmiu latach rządów wydatki na ochronę zdrowia to ponad 160 mld zł. „Nigdy nie jest wystarczająco dużo”

Ustawa o refundacji leków

Jak przypomina Polskie Radio 24, ustawa o refundacji leków została wprowadzona w 200 roku - zastąpiła ona system dopłat do leków i wprowadziła trzy grupy leków: podstawowe, refundowane w 100 proc., dodatkowe, refundowane w 50 proc. oraz leki pozarejestracyjne refundowane w 30 proc. Część lub całość kosztów pokrywa Narodowy Fundusz Zdrowia, a refundacja ma na celu zapewnienie pacjentom nie tylko dostępu do skutecznych i bezpiecznych produktów leczniczych, ale również zmniejszenie kosztów leczenia.

Pierwsza nowelizacja ustawy miała miejsce w 2004 roku. Wprowadzono wówczas m.in. pojęcie limitu finansowania, czyli kwoty, do której NFZ zobowiązany jest dofinansować zakup leku przez pacjenta. Ponadto, wprowadzono możliwość refundacji niektórych leków bez recepty (OTC) oraz zwiększono poziom refundacji niektórych grup leków.

W ramach nowelizacji z 2008 roku wprowadzono m.in. obowiązek publikowania wykazu leków refundowanych co dwa miesiące, zamiast co kwartał oraz możliwość refundacji niektórych środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych.

Największa reforma systemu miała miejsce w 2012 roku. Wówczas wprowadzono pojęcie koszyka świadczeń gwarantowanych, czyli zestawu produktów leczniczych i innych świadczeń zdrowotnych, do których pacjent ma prawo w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej.

Leki zostały podzielone na cztery poziomy odpłatności: bezpłatne, 1 zł, 30 proc. i 50 proc. ceny hurtowej. Wprowadzono także obowiązek negocjowania cen i warunków refundacji pomiędzy producentami a ministrem zdrowia.

Duże zmiany wniosła też nowelizacja z 2016 roku. Wówczas wprowadzona została możliwość refundacji niektórych produktów innowacyjnych (oryginalnych) na podstawie tzw. programów terapeutycznych, czyli specjalnych programów leczenia określonych grup pacjentów. Możliwość refundacji wprowadzona została też w przypadku niektórych produktów odtwórczych (generycznych) na podstawie tzw. listy limitowo-kosztowej, czyli listy produktów o tej samej substancji czynnej i dawce, które są dostępne w tej samej cenie.

Z kolei zmiany z 2020 roku dotyczyły możliwość refundacji niektórych produktów w ramach tzw. programów pilotażowych, czyli programów mających na celu sprawdzenie skuteczności i bezpieczeństwa nowych technologii medycznych w warunkach klinicznych. Refundacją objęte zostały też niektóre produkty w ramach tzw. programów komercyjnych, czyli programów finansowanych przez producenta lub dystrybutora produktu.

Koszty refundacji leków w Polsce - według danych z 2020 roku - wyniosły około 18,5 miliarda złotych, co stanowiło około 25 proc. całkowitych wydatków na ochronę zdrowia. W porównaniu z 2019 rokiem, koszty refundacji wzrosły o około 1,5 miliarda złotych.

Co myślą Polacy?

Jak ustawę o darmowych lekach oceniają Polacy? Rozmówcy Polskiego Radia 24 chwalą działania rządu i prezydenta.

Świetna decyzja. Teraz jest tak drogo, że każda taka ulga budzi radość

— podkreśliła pani Małgorzata, matka trójki dzieci. Kobieta dodała, że darmowe leki będą dużym wsparciem dla domowego budżetu.

Zmiany chwalą także seniorzy. Pani Jadwiga powiedziała, że popiera pomysł darmowych leków, a szczególnie cieszy ją uwzględnienie darmowych leków dla dzieci i młodzieży, dzięki czemu rodzice mogą zaoszczędzone środki przeznaczyć na przykład na dodatkowe zajęcia dla swoich pociech.

Mam skromną emeryturę, dlatego cieszę się z każdego takiego wsparcia. My seniorzy zawsze byliśmy taką grupą zapomnianą. Dziś dzięki tym „trzynastkom”, „czternastkom” czy teraz bezpłatnym lekom człowiek ma poczucie, że dla kogoś jest ważny

— wskazała inna emerytka. Inna kobieta dodała, że cieszy się z obniżenia wieku, od którego przysługują darmowe leki. Podkreśliła, że „dzięki temu łatwiej będzie ‘dociągnąć’ do tej 75”.

Zawsze na jakiś się załapię. To co zaoszczędzą to wydam na wnuka

— powiedział senior.

Nowe listy na swojej stronie opublikuje Ministerstwo Zdrowia. Nowa lista dla seniorów to prawie 3 800 bezpłatnych leków. Oprócz niej, będzie także lista z lekami dla dzieci i młodzieży do 18. roku życia, która będzie zawierać ponad 2 800 leków.

wkt/Polskie Radio 24