Miller krytykuje ustawę Tuska! "Nie potrzebuje ministerstwa prawdy"

Sejm uchwalił w czwartek wieczorem ustawę umożliwiającą blokowanie nielegalnych treści w internecie. Mimo przyjęcia poprawek PiS oraz Polski 2050, wciąż wielu komentatorów wskazuje, że nowa ustawa daje zbyt dużą władzę urzędnikom. "Wolność słowa jest prawem, a nie przywilejem" - napisał Leszek Miller, który uważa, że projekt stanowi zagrożenie dla wolności.

Chodzi o nowelizację ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw przygotowało Ministerstwo Cyfryzacji. Celem zmian jest wprowadzenie procedury, dzięki której możliwe będzie szybkie wydawanie nakazów ograniczających dostęp do treści naruszających prawo w internecie, przy jednoczesnym poszanowaniu praw użytkowników sieci.

Pierwszy projekt ustawy został zawetowany przez prezydenta Karola Nawrockiego w styczniu bieżącego roku. Premier Donald Tusk, podczas nadzwyczajnego spotkania z ministrami zaatakował głowę państwa, próbując przypisać mu winę za ataki nożowników w ostatnich dniach.

Ja do dzisiaj nie wiem, dlaczego prezydent zawetował także tę ustawę i w dodatku posługując się bałamutnie hasłem wolności słowa, swobody w internecie. Znamy to. Wielu radykałów z ruchu MAGA ma tego typu poglądy, że każde świństwo, każda przemoc, każda obrzydliwość może w internecie być bezkarna i swobodnie promowana, bo państwo nie powinno się wtrącać

- stwierdził Tusk.

Leszek Miller krytykuje ustawę. "Stwarza ryzyko nadużyć"

Głos w tej sprawie zabrał Leszek Miller, który w obszernym wpisie na portalu X skrytykował również obecny projekt ustawy, który jego zdaniem, choć nie można powiedzieć, że wprowadza cenzurę, "stwarza ryzyko nadużyć".

Miller uważa, że skutki mogą być groźne dla wolności słowa i demokracji. Jego zdaniem wciąż pozostają pytania, gdzie jest granica ochrony obywateli a kontrolą debaty publicznej oraz jak władza zamierza się samokontrolować.

Demokracja nie potrzebuje ministerstwa prawdy. Potrzebuje obywateli, którzy mogą mówić bez pytania urzędu o zgodę. Warto przypomnieć zasadę, o której rządzący - niezależnie od barw politycznych – zdają się niekiedy zapominać. Wolność słowa nie polega na prawie do głoszenia wyłącznie poglądów prawdziwych, rozsądnych i akceptowanych przez władzę. Obejmuje również prawo do opinii błędnych, niepopularnych, kontrowersyjnych i niewygodnych dla rządzących

- uważa były premier.

Zdaniem Millera tą granicą ma być prawo, które wskazuje które treści są nielegalne, a które legalne, choć niekoniecznie polityczne poprawne.

To sedno sprawy. Nie każda fałszywa informacja jest przestępstwem. Nie każda kontrowersyjna opinia jest dezinformacją. Nie każda wypowiedź godząca w interes rządu narusza prawo

- zauważa polityk lewicy.

Wszechwładni urzędnicy wywołają "efekt mrożący"?

Jego zdaniem obecny projekt stwarza ryzyko zbyt dowolnej interpretacji przepisów. W dodatku kontrolę nad tym, co ma być blokowane, mają wyłącznie wybierani przez polityków urzędnicy, a nie sąd. Na to były premier się nie zgadza.

Wystarczy wyobrazić sobie, że ostre wystąpienie przeciw polityce migracyjnej, krytyka stosunków polsko-ukraińskich albo kwestionowanie oficjalnej oceny zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa zostaje błędnie zakwalifikowane jako treść naruszająca prawo. Nawet jeśli autor ostatecznie wygra przed sądem, samo postępowanie może wywołać efekt mrożący. Inni zrezygnują z głosu w sprawach kontrowersyjnych, zanim ktokolwiek rozstrzygnie, czy mieli do niego prawo

- twierdzi Miller.

Jego zdaniem rygor natychmiastowej wykonalności sprawia, że nawet pomimo teoretycznej kontroli sądów, część osób może czuć się zniechęcona do dzielenia się swoją opinią w internecie.

"Wolność słowa jest prawem, nie przywilejem"

Jednocześnie Leszek Miller zaznacza, że nie oznacza to, że przestrzeń cyfrowa nie powinna być sferą anarchii. Wręcz przeciwnie - państwo powinno mieć narzędzia, by zwalczać treści nawołujące do przemocy lub innych czynów zabronionych.

Każda ingerencja w wolność wypowiedzi musi jednak mieć jednoznaczną podstawę prawną, służyć uzasadnionemu celowi, być konieczna i proporcjonalna oraz podlegać realnej kontroli niezależnego sądu

- uważa Leszek Miller.

Były premier obawia się, że przegłosowane prawo nie daje gwarancji, że narzędzia państwa nie będą wykorzystywane do ograniczania legalnej krytyki politycznej.

W państwie demokratycznym obywatel nie powinien zależeć od dobrej woli rządzących. Wolność słowa jest prawem obywatela, nie przywilejem udzielanym przez władzę. Żadna władza, nawet przekonana o własnej nieomylności, nie powinna o tym zapominać

- podsumował polityk.

Nie twierdzę, że ustawa ministra Gawkowskiego wprowadza polityczną cenzurę. Byłoby to uproszczenie. Twierdzę natomiast, że przyznanie administracji nowych uprawnień do ograniczania dostępu do treści w internecie, przy pozostawieniu nieostrych przesłanek ich stosowania, stwarza ryzyko nadużyć. Skutki mogą być groźne dla wolności słowa i dla demokratycznej debaty. Pojawiają się dwa zasadnicze pytania: gdzie kończy się uzasadniona ochrona obywateli przed treściami nielegalnymi, a zaczyna kontrolowanie debaty publicznej? Jak władza, która chce decydować, przed jakimi informacjami należy chronić społeczeństwo, zamierza wyjaśnić, kto ochroni społeczeństwo przed nadużyciami samej władzy. Demokracja nie potrzebuje ministerstwa prawdy. Potrzebuje obywateli, którzy mogą mówić bez pytania urzędu o zgodę. Warto przypomnieć zasadę, o której rządzący - niezależnie od barw politycznych – zdają się niekiedy zapominać. Wolność słowa nie polega na prawie do głoszenia wyłącznie poglądów prawdziwych, rozsądnych i akceptowanych przez władzę. Obejmuje również prawo do opinii błędnych, niepopularnych, kontrowersyjnych i niewygodnych dla rządzących. Granicą jest prawo, a niepolityczna wygoda. Stąd też rozróżnienie między treścią nielegalną, a treścią uznaną przez kogoś za nieprawdziwą, szkodliwą albo politycznie niepożądaną nie jest szczegółem technicznym. To sedno sprawy. Nie każda fałszywa informacja jest przestępstwem. Nie każda kontrowersyjna opinia jest dezinformacją. Nie każda wypowiedź godząca w interes rządu narusza prawo. Czy zatem przepisy w projekcie ustawy wyposażają państwo w instrumenty, które przy szerokiej interpretacji mogą zostać użyte przeciw legalnej krytyce politycznej? Tak, niestety takie ryzyko istnieje. Mechanizmy stworzone do zwalczania treści nielegalnych mogą objąć także wypowiedzi zgodne z prawem, jeżeli przesłanki zostaną odczytane zbyt szeroko albo zastosowane instrumentalnie. Szczególne zastrzeżenie budzi kolejność rozstrzygnięć. Projekt przewiduje, że nakaz ograniczenia dostępu do określonych treści wydaje organ administracyjny - prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej albo przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Pierwsza ocena należy więc do urzędników, nie do niezależnego sądu. Kontrola sądowa i gwarancje proceduralne są przewidziane nie usuwają jednak zasadniczego pytania: dlaczego to urząd, a nie sąd, ma jako pierwszy oceniać, czy obywatel przekroczył prawne granice wypowiedzi? Nie jest to problem wyłącznie teoretyczny. Wystarczy wyobrazić sobie, że ostre wystąpienie przeciw polityce migracyjnej, krytyka stosunków polsko-ukraińskich albo kwestionowanie oficjalnej oceny zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa zostaje błędnie zakwalifikowane jako treść naruszająca prawo. Nawet jeśli autor ostatecznie wygra przed sądem, samo postępowanie może wywołać efekt mrożący. Inni zrezygnują z głosu w sprawach kontrowersyjnych, zanim ktokolwiek rozstrzygnie, czy mieli do niego prawo. Ryzyko rośnie tam, gdzie decyzji można nadać rygor natychmiastowej wykonalności: szkoda powstaje przed kontrolą sądu, a naprawienie błędu nie odwraca już w pełni skutku milczenia. Nie oznacza to, że internet ma być przestrzenią bezkarności. Groźby, oszustwa, nawoływanie do przemocy, materiały związane z wykorzystywaniem dzieci i inne czyny zabronione wymagają skutecznej reakcji państwa. Każda ingerencja w wolność wypowiedzi musi jednak mieć jednoznaczną podstawę prawną, służyć uzasadnionemu celowi, być konieczna i proporcjonalna oraz podlegać realnej kontroli niezależnego sądu. Rząd powinien więc odpowiedzieć na konkretne pytanie: Skoro deklarowanym celem jest zwalczanie treści nielegalnych, jakie gwarancje sprawią, że administracyjne blokowanie internetu nie zostanie użyte do ograniczania legalnej krytyki politycznej? Nie wystarczy zapewnienie, że obecna władza nie ma takich zamiarów. W państwie demokratycznym obywatel nie powinien zależeć od dobrej woli rządzących. Wolność słowa jest prawem obywatela, nie przywilejem udzielanym przez władzę. Żadna władza, nawet przekonana o własnej nieomylności, nie powinna o tym zapominać.
— Leszek Miller (@LeszekMiller) October 10, 2026

kh/źr. wPolityce.pl/x.com