Wczoraj na komisji finansów w ramach tzw. I czytania budżetu na 2026 rok głosowaliśmy 109 poprawek zgłoszonych głównie przez Prawo i Sprawiedliwość i nieliczne złożone przez koalicję 13 grudnia i te głosowania potwierdziły, że rządzący w zasadzie nie chcą w nim wprowadzać żadnych zmian. Mimo wręcz dramatycznej sytuacji już pod koniec tego roku w ochronie zdrowia, nauce, czy bezpieczeństwie naszego kraju, poprawki zgłoszone w tych dziedzinach zarówno przez Prawo i Sprawiedliwość, ale także np. przez sejmową komisję ds. służb, zostały odrzucone przez sejmową większość. Postawę większości rządowej w Sejmie po wczorajszym posiedzeniu komisji, można opisać cytatem szatniarza z filmu „Miś” o płaszczu, w tym przypadku tekst ten brzmiałby następująco „nie damy dodatkowych pieniędzy na zdrowie, naukę, bezpieczeństwo, czy walkę z bezrobociem i co nam zrobicie?”.

Posłowie klubu Prawa i Sprawiedliwości złożyli kilka poprawek o charakterze strategicznym, uznając, że już obecna sytuacja w ochronie zdrowia, nauce, czy bezpieczeństwie jest na tyle dramatyczna, że w przyszłorocznym budżecie wręcz nieodzowne jest skierowanie tam dodatkowych dużych środków. Po pierwsze, zresztą zgodnie z informacjami płynącymi z placówek ochrony zdrowia, zgłosiliśmy poprawkę o wsparciu ochronę zdrowia dodatkową kwotą 23 mld zł, która miałaby być przeznaczona na płatności za usługi medyczne, świadczone przez placówki ochrony zdrowia. Po drugie uznaliśmy, że podwyżki płac w sferze budżetowej zaproponowane przez koalicję 13 grudnia w wysokości 3 proc. tak naprawdę oznaczają nie tylko brak realnego wzrostu płac w tej sferze, a raczej ich spadek, bo inflacja w rzeczywistości zapewne przekroczy 3 proc. Rządzący zresztą proponując tan niski poziom wzrostu płac w sferze budżetowej, po raz kolejny oszukali wyborców, bo przecież w kampanii wyborczej obiecali coroczne realne wzrosty płac w tej sferze. Ponieważ prognozowany wzrost gospodarczy na następny rok ma wynieść 3,9 proc., a inflacja przynajmniej 3 proc., to pracownicy sfery budżetowej powinni otrzymać podwyżki przynajmniej w wysokości 7 proc., aby także uczestniczyli w podziale owoców wzrostu gospodarczego. Obydwa te dodatkowe wydatki sumarycznie na kwotę 32 mld zł powinny zostać sfinansowane z dodatkowych wpływów z podatków VAT, PIT, CIT i akcyzy, bowiem ze wszelkich analiz wynika, że prognozy wpływów z czterech tych źródeł w 2026 roku zostały zaniżone przez ministra finansów.

Kolejny obszar, który powinien być dofinansowany to szeroko rozumiana nauka zarówno badania podstawowe, te prowadzone w ramach Polskiej Akademii Nauk (PAN), jak i edukacja w szkolnictwie wyższym. Stąd między innymi poprawki na 500 mln zł na Narodowe Centrum Nauki, 250 mln zł na PAN, 140 mln zł na szkolnictwo wyższe i naukę na działalność dydaktyczną i badawczą i kolejne 140 mln zł na szkolnictwo wyższe, w tym przede wszystkim na pomoc materialną dla studentów i doktorantów. Ponadto już mniejsze dodatkowe środki w wysokości 40 mln zł należy przeznaczyć na świadczenia dla niepełnosprawnych studentów i pracowników, w wysokości 35 mln zł na reaktor atomowy w Świerku i 15 mln zł na Akademię Kopernikańską.

Z kolei sejmowa komisja ds. służb specjalnych wystosowała do komisji finansów publicznych dezyderat, chwalony zresztą jednogłośnie, a więc zarówno przez posłów koalicji, jak i opozycji o konieczności zwiększenia budżetów Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu odpowiednio o kwotę 246 mln zł i prawie o 229 mln zł. Ten dezyderat komisji ds. służb tylko potwierdzał, że premier Tusk, przesyłając do Sejmu projekt budżetu, w których na dwie ważne służby specjalne brakuje blisko 500 mln zł w sytuacji toczącej się za naszą granicą pełnoskalowej wojny, był tak naprawdę stworzeniem poważnego zagrożenia bezpieczeństwa naszego kraju. Mimo tego poprawki komisji ds. służb zostały odrzucone, zamiast tego rządząca koalicja zaproponowała dodatkowe wsparcie na znacznie niższym poziomie odpowiednio 165 mln zł i 55 mln zł, przy czym, żeby je sfinansować, ograbiono z dużej części środków IPN, Sąd Najwyższy, NIK, NSA, KRRiT, a nawet Państwową Inspekcję Pracy. Wreszcie w sytuacji gwałtownie pogarszającej się sytuacji na rynku pracy, czego dobitnym wyrazem jest w tym roku wzrost bezrobocia w miesiącach letnich (bezrobocie zawsze w tym okresie spadało), należało zablokować rządową próbę zmniejszenia aż o 1,6 mld zł środków na aktywne formy zwalczania bezrobocia.

Niestety z przebiegu głosowania na komisji finansów wynika, że koalicja 13 grudnia jest ślepa i głucha na problemy ochrony zdrowia, sytuację materialną pracowników sfery budżetowej, problemy nauki, zagrożenia bezpieczeństwa, wreszcie na pogarszającą się sytuację na rynku pracy. Poprawki opozycji dotyczące tych obszarów zostały odrzucone, sama koalicja, ograbiając budżety wielu instytucji publicznych, zdecydowała się skierować dodatkowe środki, ale zaledwie w wymiarze symbolicznym na bezpieczeństwo i naukę, ale tak naprawdę przypomina to nałożenie małego plasterka na rozległą ranę. W tej sytuacji taki budżet zostanie skierowany do II czytania, ale zapewne nic to już nie zmieni i z takim zagrożeniami i brakami finansowymi zostanie ostatecznie przegłosowany przez koalicję 13 grudnia. Koalicja ta mówi Polakom w twarz, nie damy dodatkowych środków na ochronę zdrowia, podwyżki płac w sferze budżetowej, naukę, bezpieczeństwo, poprawę sytuacji na rynku pracy i co nam zrobicie?