Znalazłeś coś? Oddaj staroście!

Wszystkie kluby parlamentarne pozytywnie oceniły projekt ustawy o rzeczach znalezionych i opowiedziały się za dalszymi pracami nad tymi przepisami. Zgodnie z projektem, organem odpowiedzialnym za przyjmowanie odnalezionych rzeczy będzie starosta.

Przygotowaną w resorcie sprawiedliwości propozycją przepisów zajmą się teraz komisje: kultury i środków przekazu, samorządu terytorialnego i polityki regionalnej oraz nadzwyczajna ds. zmian w kodyfikacjach.

Ta ustawa adresowana jest do ludzi uczciwych, nieuczciwi nie oddają znalezionej rzeczy (...) prawda, że osobie odnajdującej rzecz przysługuje znaleźne, ale ona ma zasadniczą motywację: chce oddać nie swoją rzecz -

podkreślił wiceminister sprawiedliwości Jerzy Kozdroń.

Organem odpowiedzialnym za przyjmowanie odnalezionych rzeczy będzie starosta. Ma on określać zasady i sposób przejmowania znalezionych rzeczy, sposób poszukiwania osób uprawnionych do ich odbioru, zasady przechowywania pieniędzy, papierów wartościowych i kosztowności oraz postępowania z przedmiotami o wartości historycznej, naukowej i artystycznej, czyli dobrami kultury.

*Inną ważną zmianą ma być utworzenie krajowego rejestru utraconych dóbr kultury, prowadzonego przez ministra kultury. Funkcjonowałby on obok istniejącego obecnie krajowego wykazu zabytków skradzionych, który ma jedynie charakter ewidencyjny i nie pociąga skutków prawnych, czyli na przykład nie zapobiega utracie przez właściciela własności danego dobra na rzecz nowego posiadacza poprzez jego zasiedzenie. W funkcjonującym obecnie wykazie znajduje się ok. 10 tys. zabytków; nowy rejestr ma być znacznie mniejszy.

Nowa ustawa, poza jednoznacznym określeniem organu, któremu należy oddawać znalezione przedmioty, określa też - na poziomie 50 zł - minimalną wartość rzeczy znalezionej, pieniędzy lub papierów wartościowych, która powodowałaby obowiązek oddania rzeczy i zobowiązywałaby starostę do publicznego ogłoszenia o znalezieniu.

Musieliśmy przyjąć jakiś próg kwotowy, w związku z tym mówimy, że 50 zł jest graniczną wartością -

zaznaczył Kozdroń. Dodał, że w innym przypadku, bez jakiegokolwiek sprecyzowania kwoty granicznej, ustawa prowadziłaby do absurdów.

Wyjątkiem ma być sytuacja, gdy rzecz zostałaby znaleziona w budynku publicznym lub np. autobusie czy pociągu. W takim przypadku znalazca powinien oddać zgubę zarządcy budynku lub przewoźnikowi. Przepisy nie dotyczą też przypadków znalezienia broni, amunicji lub materiałów wybuchowych, gdy niezwłocznie zawiadomiona musi zostać policja.

W planowanych uregulowaniach utrzymana byłaby natomiast zasada z Kodeksu cywilnego, zgodnie z którą osoba, która odnalazła rzecz, może domagać się znaleźnego w wysokości jednej dziesiątej jej wartości. Warunkiem jest zgłoszenie takiego roszczenia najpóźniej w chwili wydania rzeczy osobie uprawnionej do odbioru.

Koszty związane z przechowywaniem rzeczy i poszukiwaniem jej właściciela - poniesione przez znalazcę, zarządcę lub właściwy organ administracji publicznej - będą obciążać osobę uprawnioną do jej odbioru.

W przypadku, gdy zguba nie zostanie w przewidzianych terminach odebrana przez osobę uprawnioną i nie jest zabytkiem, rzecz stawałaby się własnością znalazcy. W projekcie określono te terminy na rok - w przypadku nieodebrania rzeczy mimo doręczenia właścicielowi wezwania do odbioru lub na dwa lata od znalezienia - w przypadku braku możliwości ustalenia właściciela i wysłania mu wezwania.

Prace nad tymi przepisami były prowadzone już od dłuższego czasu. Jeszcze w 2004 r. Trybunał Konstytucyjny uchylił przepisy dekretu z 1954 r. o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy, odnoszące się do rzeczy znalezionych. TK uznał, że kwestie takie powinny być regulowane w ustawie.

BR/PAP