Jak rząd Tuska realizuje program "Local content. Z korzyścią dla Polski" na przykładzie IKS Solino z grupy Orlen

W kwietniu tego roku rząd Tuska z pompą ogłosił rozpoczęcie realizacji programu „Local content. Z korzyścią dla Polski” w siedzibie fabryki Apator S.A. w Ostaszewie koło Torunia, która podpisała umowę ze spółką energetyczną Enea na dostawę liczników zdalnego odczytu poboru energii elektrycznej.

Jak stwierdził wtedy minister Aktywów Państwowych Wojciech Balczun, ta umowa to jeden z rezultatów prac Zespołu ds Udziału Komponentu Krajowego w Kluczowych Procesach Inwestycyjnych, który został powołany w resorcie, jeszcze na jesieni 2025 roku.
Minister także podkreślał, że celem proponowanych przez Zespół rozwiązań jest „systemowe zwiększanie udziału polskich firm w trwającej modernizacji polskiej armii, energetyki, infrastruktury, czy cyfryzacji kraju, co ma wzmacniać strategiczną autonomię i bezpieczeństwo gospodarcze Polski”.

Ale ta jedna umowa o kooperacji pomiędzy spółkami Skarbu Państwa „wiosny nie czyni”, wprawdzie rządzący politycy z premierem Tuskiem na czele w publicznych wypowiedziach co i rusz, podkreślają priorytet dla „lokal content”, niestety rzeczywistość w polskiej gospodarce już taka optymistyczna nie jest.

Jaskrawym tego przykładem jest sytuacja w spółce IKS Solino z grupy Orlen, w której od od marca, a więc już ponad 100 dni trwa rotacyjny protest głodowy pracowników tej spółki i gdzie w ostatni czwartek doszło do fizycznego ataku, dokonanego przez związanego z Platformą, obecnego prezesa inowrocławskiej spółki na wykonującego kontrolę poselską europosła Daniela Obajtka i byłego prezesa Grupy Orlen, który na prośbę strajkujących, chciał do nich dołączyć.

Przypomnijmy, że spółka IKS Solino jest z jednej strony największym w Polsce producentem solanki, z drugiej natomiast także właścicielem Podziemnego Magazynu Ropy i Paliw w Górze (PMRiP) o łącznej pojemności ok 5,8mln m3, co w bilansie krajowym oznacza blisko 50 proc. pojemności magazynowanych ropy i ok. 20 proc. pojemności paliw gotowych.

Ostatnio według danych Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych (RARS), pojemność tych podziemnych magazynów (kawern) zmalała aż o ok 300 tys. m3, co jest wydarzeniem bezprecedensowym i jak się wydaje, konsekwencją ograniczenia produkcji solanki. Nie wdając się w szczegóły techniczne, funkcjonalność tych podziemnych magazynów zależy bowiem od tzw. ciągu solankowego, który umożliwia zarówno wtłaczanie ropy i paliw pod ziemię, jak i ich wypompowywanie z komór solnych na powierzchnię. Bez sprawnego systemu solankowego magazyny ropy i paliw, nie mogą działać efektywnie, to jest swoisty mechanizm techniczny, który umożliwia szybkie ich zatłaczanie, albo wydobywanie na powierzchnię w sytuacjach kryzysowych.

Niestety od jakiegoś czasu spółka IKS Solino nabywa gotową sól i tabletki solne w Turcji i w ten sposób surowce te potrzebne do funkcjonowania strategicznych podziemnych magazynów paliw pochodzą głównie z zagranicy, podczas gdy, choćby ze względów bezpieczeństwa państwa, powinno ono być zagwarantowane przez własną produkcje solanki.

Wprawdzie spółka wyjaśnia publicznie, że import z Turcji ma charakter „testowych zamówień”, i że nie ma planów likwidacji działalności solnej, ale sygnalizowane przez RARS zmniejszenie pojemności magazynów o wspomniane 300 tys m3, świadczy niestety o rozpoczęciu tego niezwykle groźnego procesu. Co więcej z niejasnych powodów Grupa Orlen nie jest zainteresowana przejęciem od grupy Qemetica (dawniej Ciech) ich biznesu solnego w Janikowie, odbiorcy blisko 90 proc. produkcji solanki z IKS Solino, natomiast nabywcą ma być niemiecka grupa K+S, która już zawarła wstępne umowy i czeka tylko na zgody odpowiednich polskich instytucji, a finalizacja nabycia, ma się odbyć w I kwartale 2027 roku.

Przejęcie tej firmy przez Niemców zapewne będzie oznaczało rezygnację z odbioru solanki z IKS Solino, a tym samym upadłość spółki co oznacza likwidację blisko 1,5 tysiąca miejsc pracy, a także poważne zagrożenie dla funkcjonowania podziemnych magazynów ropy i paliw w Górze, a więc pracownicy spółki walczą nie tylko o swoje miejsca pracy, ale także strategiczne interesy naszego kraju.

To zadziwiające, że rząd Tuska ogłasza strategiczny program polonizacji, w tym także procesów inwestycyjnych i jednocześnie, perła w koronie spółek Skarbu Państwa, czyli Grupa Orlen, nie przejawia żadnego zainteresowania losem jednej ze swoich spółek córek, odpowiedzialnych strategiczne podziemne magazyny ropy i paliw. Co więcej akceptowane są decyzje i działania kierownictwa tej spółki córki, które jawnie godzą w strategiczne polskie interesy, a jedyną grupą która staje w ich obronie, są pracownicy tej spółki, którzy od ponad już 100 dni prowadzą rotacyjny strajk głodowy.

Wprawdzie politycy Platformy nigdy nie przejmowali się sprawą realizacji swoich obietnic wyborczych, czego najbardziej jaskrawym przykładem jest realizacja ich programu wyborczego z 2023 roku „100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów”, z których już po blisko 3 latach rządzenia, zostało zrealizowanych zaledwie kilkanaście, ale tak ostentacyjne lekceważenie programu „Local content”, który ogłoszony został z wielką pompą w kwietniu tego roku, jednak szokuje.

Zresztą głośna w tych dniach sprawa spółki IKS Solino, to jeden z kilku przykładów z ostatnich tygodni, że co innego szumnie ogłaszane programy, a co innego rzeczywistość, tutaj rządząca koalicja 13 grudnia, podejmuje działania, jawnie sprzeczne z ogłoszonym niedawno programem. Ostatnio ogłoszono także, że spółka CPK chce sprzedać pakiet kontrolny (38 proc.) akcji w spółce Torpol, nabyty zresztą za rządów premiera Morawieckiego w 2023 roku, najlepszym na rynku podmiocie, zajmującym się budową i modernizacją infrastruktury kolejowej.

W sytuacji wielkich inwestycji kolejowych, prowadzonych zarówno w ramach projektu CPK, ale także wielu innych inwestycji kolejowych, realizowanych w ramach współfinansowania ze środków unijnych, jest to wręcz nieprawdopodobnym skandalem.

Z kolei zagraniczne firmy wygrywają ogromne przetargi na zakupy pociągów, np. francuski Alstom wygrał przetarg za ponad 4 mld zł na zakup 42 pociągów piętrowych, a przetarg na 20 składów dla Kolei Dużych Prędkości za ok 3 mld zł pod potrzeby CPK i PKP Intercity, został tak napisany, że wygraną będzie najprawdopodobniej niemiecka firma Siemens, choć w Polsce mamy kilku dużych producentów taboru kolejowego.

Tak wygląda w praktyce realizacja własnego programu „Local content” przez rząd Donalda Tuska.