NASZA ANALIZA. Braun wyrzucony z Kościoła? Sprawdzamy, czy Giertych ma rację. Oto, co mówią watykańskie dokumenty

Czy Grzegorz Braun został ekskomunikowany? Tak przekonuje Roman Giertych, powołując się na decyzję Rzymu po konsekracjach biskupów Bractwa św. Piusa X (tzw. lefebrystów). Zaglądamy więc do watykańskich dokumentów, aby to sprawdzić!

Giertych przekonuje: Braun wyrzucony z Kościoła

1 lipca Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X w szwajcarskiej miejscowości Ecône dokonało konsekracji czterech biskupów. Papież Leon XIV apelował do tzw. lefebrystów, by odstąpili od planowanych święceń i ostrzegł, że będzie to akt schizmy. Dzień później Watykan oficjalnie ogłosił ekskomunikę sześciu biskupów lefebrystów i duchownych należących do FSSPX (Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X).

Co interesujące, wątek ten wkradł się… do polskiej polityki. Wszystko za sprawą m.in. Grzegorza Brauna. Otóż wcześniej europoseł opublikował w mediach społecznościowych wpis, w którym zachęcał do udziału w wyjeździe do szwajcarskiego Ecône na wspomnianą już konsekrację.

Jak zauważa teraz zero.pl, „awangarda frontu Silnych Razem, reprezentowana przez Romana Giertycha i Tomasza Wiejskiego, stworzyła nową sensacyjną narrację”. Otóż zdaniem Giertycha i Wiejskiego lider Konfederacji Korony Polskiej również został ekskomunikowany.

Dzisiaj Grzegorz Braun razem z całą wspólnotą schizmatyków fałszywie powołujących się na św. Piusa X zostali wyrzuceni z Kościoła Katolickiego. Papież Rzymski korzystając z władzy następcy Piotra nałożył na nich karę ekskomuniki. Anatema sit. Roma locuta causa finita

— „oznajmił” w serwisie X Roman Giertych.

Aby Grzegorz Braun został ponownie członkiem Kościoła musi złożyć wyznanie wiary i zostać przyjęty przez biskupa miejsca zamieszkania do wspólnoty Kościoła. Do tego momentu nie wolno mu udzielać Komunii Świętej ani jemu nie wolno uczestniczyć we Mszy św. Jako osoba, która wspierała akt schizmy jest objęty ekskomuniką z mocy prawa. Wszyscy mówią o schizmie, ale oprócz aktu schizmy bractwo z Econe tak naprawdę dopuszcza się herezji. Każdy kto nie uznaje nauczania Soboru jest heretykiem

— dodał w kolejnym wpisie poseł KO.

Ekskomunika wiernego świeckiego? To nie takie proste

Czy Grzegorz Braun rzeczywiście jest ekskomunikowany? Odpowiedź - jak zauważa zero.pl czy Demagog - nie jest taka prosta i  „choć polityk sympatyzuje z tradycjonalistami, automatyczne wykluczenie go z Kościoła jest narracją mocno naciąganą”. Postanowiliśmy więc podać wszystkie najważniejsze informacje, które mogą okazać się pomocne w zagłębieniu tego problemu.

Biskupi Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X – Alfonso de Galarreta i Bernard Fellay (odpowiednio główny konsekrator i współkonsekrator) oraz nowo konsekrowani biskupi Pascal Schreiber, Michael Goldade, Michel Poinsinet de Sivry i Marc Hanappier zaciągnęli „ipso facto” ekskomunikę „latae sententiae”, zarezerwowaną Stolicy Apostolskiej, za dokonanie „czynu o naturze schizmatyckiej”, jakim była „konsekracja biskupia czterech prezbiterów bez papieskiego zlecenia i wbrew woli Papieża”. Taka jest treść dekretu podpisanego przez kardynała Víctora Manuela Fernándeza, prefekta Dykasterii Nauki Wiary, kontrasygnowanego przez dwóch sekretarzy tejże Dykasterii. Jest to – niestety zapowiadany – finał wydarzeń, który nastąpił dwadzieścia cztery godziny po uroczystej ceremonii sprawowanej w Écône w Szwajcarii rankiem 1 lipca 2026 roku.

Dekret dawnego Świętego Oficjum potwierdza, że zarówno biskupi udzielający konsekracji, jak i ci, którzy ją przyjęli, zaciągnęli przewidzianą ekskomunikę. Jeżeli chodzi o wiernych świeckich, za ekskomunikowanych należy uważać tych, którzy formalnie przystąpili do Bractwa. Szczegóły zawarte są w „Nocie wyjaśniającej”, opublikowanej przez Dykasterię równocześnie z dekretem o ekskomunice. W przytoczonej Nocie wyjaśniającej Papieskiej Rady ds. Tekstów Prawnych z 1996 roku, w punkcie 7. czytamy:

W przypadku innych wiernych jest jednak oczywiste, że okazjonalny udział w czynnościach liturgicznych lub działaniach ruchu lefebrystów, bez przyjęcia postawy rozłamu doktrynalnego i dyscyplinarnego, nie wystarcza do formalnego członkostwa w ruchu. W praktyce duszpasterskiej ocena ich sytuacji może być trudniejsza. Należy przede wszystkim uwzględnić intencję danej osoby i przełożenie tej wewnętrznej dyspozycji na działanie. Różne sytuacje muszą zatem być oceniane indywidualnie, przez kompetentne organy na forum zewnętrznym i wewnętrznym.

Nałożenie kary na świeckich należących do Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X nie może bowiem „być zakładane automatycznie, lecz musi być rozpatrywane indywidualnie dla każdego przypadku”.

„Ponieważ odpowiedzialność wymaga pełnej świadomości i świadomej zgody”, jak czytamy w dokumencie Dykasterii Nauki Wiary, przykłady udowodnionej odpowiedzialności mogą dotyczyć: świeckich należących do Trzeciego Zakonu Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X; świeckich, którzy regularnie uczestniczą w nabożeństwach Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X, formalnie podzielając jego stanowiska doktrynalne.

Z kolei w rozmowie z „Gościem Niedzielnym” ks. dr hab. prof. Piotr Majer z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie podkreślił, że ekskomunice nie podlegają ci, którzy okazjonalnie uczestniczą w celebracjach czy nabożeństwach sprawowanych przez księży z FSSPX. 

Kościół wyraźnie nie chce tu pochopnie karać wszystkich świeckich, zaznaczając, że każdy przypadek musi być osądzony osobno

— powiedział ekspert.

Formalność oznacza, że muszą zostać spełnione określone procedury przyjęcia do struktur Bractwa, a przynajmniej akt zewnętrzny, który w niewątpliwy sposób wskaże, iż ktoś do Bractwa przynależy. Jeśli chodzi o pozostałych wiernych, moim zdaniem celowo pozostawia się tu pewną przestrzeń niedopowiedzianą, by nie wywoływać konfliktów sumienia u tych, którzy jedynie okazjonalnie korzystają z posługi duszpasterskiej u kapłanów Bractwa.

— dodał.

Jest możliwość powrotu

Watykan przygotował jednocześnie procedurę w celu powrotu do wspólnoty katolickiej po akcie schizmatyckim z 1 lipca - zarówno dla kapłanów, jak i dla wiernych świeckich, angażując bezpośrednio ordynariuszy diecezjalnych oraz przełożonych wspólnot stosujących ryt tradycyjny i trwających w jedności z Rzymem. Instrukcje są przekazywane w tych dniach za pośrednictwem nuncjatur, jak już ogłoszono w nocie wyjaśniającej opublikowanej 2 lipca przez Dykasterię.

Ewentualna procedura, jaką należy zastosować w przypadku świeckich należących do Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X, na których nałożono karę i którzy proszą o przyjęcie do pełnej wspólnoty z Kościołem katolickim, „oznacza formalny akt pełnej przynależności do doktryny i posłuszeństwa wobec hierarchii katolickiej, pod jurysdykcją miejscowego ordynariusza, który jest gwarantem jedności Kościoła lokalnego”. W związku z tym wierny świecki, który zdecydował się opuścić Bractwo Kapłańskie św. Piusa X, musi przedłożyć swojemu biskupowi Professio fidei oraz Formula adhaesionis, opatrzone datą i podpisem. „Po otrzymaniu dokumentacji miejscowy ordynariusz zadba o przyjęcie wiernego świeckiego w terminie i w sposób, jakie uzna za najbardziej stosowne”.

W dokumencie zaznaczono, że „nie należy obarczać winą: świeckich, którzy uczęszczali do Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X wyłącznie z powodów liturgicznych lub duchowych; świeckich, którzy – choć świadomi napięć ze Stolicą Apostolską – nie odrzucają Magisterium ani autorytetu Papieża”. W przypadku tych ostatnich wystarczy, aby zwrócili się „do kapłana pozostającego w pełnej wspólnocie, z postanowieniem, że w przyszłości nie będą uczęszczać do Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X”.

Wniosek? Do sumienia Brauna może „zajrzeć” jego spowiednik, kierownik duchowy, bądź jego biskup. A Roman Giertych - prawnik i poseł KO - powinien uważać z takim szarżami w wymiarze prawa kanonicznego, a przede wszystkim duchowości, nawet jeśli jego stryj był Teologiem Domu Papieskiego za czasów Benedykta XVI.

ak/zero.pl/X/demagog.pl/gosc.pl/Vatican News PL