Ile pieniędzy z SAFE na Ukrainę? Tusk: „Jesteśmy dogadani z Zełenskim”

Ile pieniędzy z unijnej pożyczki SAFE dla Polski trafi na Ukrainę? W jakiej formie? Dlaczego rząd zaprzecza sam sobie w tej kwestii? Wyjaśniamy!

Ostatni skandal na związany z gloryfikowaniem przez prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego sprawców Zbrobi Wołyńskiej z UPA wywołał lawinę pytań o skalę polskiej pomocy dla walczącej z Rosją Ukrainy. Część z nich dotyczy zaangażowania na Ukrainie pieniędzy z europejskiej pożyczki SAFE, zaciągniętej przez Polskę.

Jaka część środków z SAFE trafi do Kijowa? W jakiej formie? Wypowiedzi przedstawicieli rządu w tej sprawie wciąż się zmieniają.

Twarde zaprzeczenia

Z jednej strony mamy twarde zaprzeczenia, zapewnienia, że „ani złotówka” nie popłynie na Ukrainę. Z drugiej – wypowiedzi tych samych osób i, co najważniejsze, dokumenty.

7 kwietnia w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” pełnomocnik rządu ds. SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka twierdziła kategorycznie, że „żadne pieniądze nie popłyną na Ukrainę”.

Mechanizm nie przewiduje przekazywania środków do jakichkolwiek innych krajów

— zapewniła.

5 marca Sobkowiak-Czarnecka była tak samo stanowcza.

W ramach mechanizmu SAFE nikt nie przekazuje żadnych pieniędzy na Ukrainę. To jest w ogóle zabronione tym mechanizmem

— stwierdziła.

Fakty przeczą wypowiedziom

Fakty przeczą jednak tym wypowiedziom. We wniosku o pożyczkę SAFE Polska zadeklarowała współpracę z Ukrainą. Zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej w sprawie Security Action for Europe (SAFE) Ukraina jest traktowana na równi z państwami UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (dodatkowo nie wchodzące w skład Unii Liechtenstein, Islandia i Norwegia) w zakresie wspólnych zamówień (common procurement).

Tylko państwa członkowskie dostają pożyczki, ale Ukraina i jej przemysł mogą uczestniczyć w programie jako partnerzy i poddostawcy. 65 procent komponentów kupowanego za kredyt SAFE sprzętu musi pochodzić z państw UE i EOG albo z właśnie z Ukrainy – Kijów jest tu traktowany dokładnie tak samo. Projekty muszą obejmować co najmniej dwa państwa członkowskie albo EOG albo Ukrainę.

„Dla Ukrainy, od Ukrainy albo z Ukrainą”

Zasady współpracy z Ukrainą określa rozporządzenie KE. Mówi się w nim o kupowaniu „dla Ukrainy”, „od Ukrainy” albo „z Ukrainą”.

Potwierdzała to Magdalena Sobkowiak-Czarnecka w rozmowie z TVN 17 lutego br.

SAFE mówi o współpracy z Ukrainą w trzech formach: kupowanie dla, od albo z Ukrainą

— mówiła, wyjaśniając, że chodzi m.in. o pozyskiwanie od Kijowa technologii dronowych.

1 grudnia 2025 roku wiceminister obrony narodowej Paweł Zalewski przedstawiał kwestię współpracy z Ukrainą w następujący sposób:

Przede wszystkim będziemy współpracować z Ukrainą w zakresie systemów dronowych i antydronowych, ale dotyczyć to będzie także zakupu uzbrojenia w polskich przedsiębiorstwach dla Ukrainy i inwestycji polsko-ukraińskich w naszym kraju. Będziemy zatem pomagać Ukrainie poprzez naszą aktywność w ramach SAFE

List intencyjny i słowa Tuska o umowie z Zełenskim

5 lutego podpisano list intencyjny o wspólnej produkcji amunicji i sprzętu w zakładach w Polsce i na Ukrainie.

Bardzo nam zależy i jesteśmy dogadani z prezydentem Zełenskim, by pieniądze SAFE mogły być bardzo efektywnie wykorzystane dla najlepiej pojętych wspólnych interesów (…) to jest ten model, nad którym w tej chwili pracujemy

— mówił tego samego dnia w Kijowie polski premier Donald Tusk.

Jak jest naprawdę? Dowiemy się w najbliższych miesiącach

W ostatnich dniach rząd urządził pokazowy serial podpisywania umów na dostawy z polskich firm zbrojeniowych finansowane z SAFE. O tym, ile pieniędzy naprawdę z zaciągniętej przez Polskę pożyczki zostanie w naszym kraju, a ile wypłynie na zewnątrz, w tym na Ukrainę powinniśmy przekonać się w najbliższych miesiącach.

łw/wPolityce.pl