Przełomowe orzeczenie TK! Dotyczy Kamińskiego, Wąsika oraz ustawy tytoniowej

Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjną nowelizację ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, w związku z niedopuszczeniem do głosowania nad nią w 2024 r. Macieja Wąsika i Mariusza Kamińskiego. Obaj są dziś europosłami Prawa i Sprawiedliwości.

W lutym 2024 r. posłowie PiS Maciej Wąsik i Mariusz Kamiński choć pojawili się przed budynkiem Sejmu, to nie zostali wpuszczeni by wziąć udział w obradach i głosowaniach izby. Byli blokowani przez policję i Straż Marszałkowską. Kiedy udało się przecisnąć Wąsikowi okazało się, że Hołownia zamknął wszystkie wejścia do budynku Sejmu. Ostatecznie posłowie Kamiński i Wąsik nie weszli do parlamentu.

W ocenie TK, marszałek Sejmu (wówczas Szymon Hołownia), w świetle ówczesnego orzecznictwa SN „powinien był zaprzestać uniemożliwienia posłom Kamińskiemu i Wąsikowi wykonywania ich mandatów, jak również nie dopuszczać do udziału w pracach Sejmu Moniki Pawłowskiej, wobec niewakującego wówczas mandatu posła Kamińskiego”.

Niemająca oparcia w prawie (…) próba stwierdzenia przez marszałka Sejmu wygaśnięcia mandatów poselskich Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika, a następnie faktyczne umyślne uniemożliwienie im udziału w pracach Sejmu nad kontrolowaną ustawą (…), jak również dopuszczenie do udziału w pracach sejmowych w charakterze posła Moniki Pawłowskiej (…) skutkowało naruszeniem zasady legalizmu

— mówił dziś prezes TK sędzia Bogdan Święczkowski, będący jednocześnie sprawozdawcą rozpoznanej w środę sprawy.

Arbitralne działanie Hołowni

Prezes TK dodał, że czynności marszałka doprowadziły do „utrwalenia stanu naruszającego zasadę legalizmu, co przełożyło się na działalność całej Izby, a w konsekwencji wadliwość trybu ustawodawczego”.

Podkreślił jednocześnie, że niekonstytucyjność ustawy nie jest spowodowana tym, że została uchwalona przez Sejm bez udziału wszystkich 460 posłów, lecz tym, że „dwóch posłów na skutek arbitralnych czynności Marszałka Sejmu (…) nie zostało dopuszczonych do procedowania”.

Jednocześnie Trybunał odroczył uratę mocy noweli, której dotyczyła sprawa, o 18 miesięcy od dnia ogłoszenia środowego wyroku.

Środowy wyrok TK zapadł w składzie pięcioosobowym pod przewodnictwem Jarosława Wyrembaka. Sprawozdawcą był prezes Święczkowski. W składzie znaleźli się też: Stanisław Piotrowicz, Rafał Wojciechowski i Bartłomiej Sochański. Zdanie odrębne do wyroku złożyli dwaj sędziowie - Sochański i Wojciechowski.

Sędzia Sochański ocenił, że środową sprawę należało jego zdaniem umorzyć, w związku z niedopuszczalnością orzekania, gdyż wzorce kontroli noweli są „nieadekwatne”. Zauważył, że różnego rodzaju zdarzenia „zależne, czy też niezależne od czyjejkolwiek woli” powodują, że liczba posłów głosująca nad ustawą jest „z reguły mniejsza” niż 460.

koal/PAP