Niekonstytucyjność przy wyborze sędziów do KRS. TK wydał wyrok! "Może przełożyć się na wadliwość składu"

„TK podkreśla, że skutki wynikające z niniejszego wyroku aktualizujące się z chwilą jego publicznego ogłoszenia na sali rozpraw winny być uwzględnione w rzeczonym postępowaniu przez wszystkich uczestników procesu wyborczego” - powiedział prezes TK Bogdan Święczkowski. Trybunał Konstytucyjny orzekł dziś o niekonstytucyjności dwóch przepisów odnoszących się do sposobu zgłaszania i weryfikacji kandydatur sędziów w procedurze poprzedzającej wybór sędziowskiego składu Krajowej Rady Sądownictwa.

Niniejszy wyrok został wydany w momencie, gdy trwa aktualnie postępowanie zmierzające do wyboru 15 sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa. W tym kontekście TK podkreśla, że skutki wynikające z niniejszego wyroku aktualizujące się z chwilą jego publicznego ogłoszenia na sali rozpraw winny być uwzględnione w rzeczonym postępowaniu przez wszystkich uczestników procesu wyborczego, w tym w szczególności przez marszałka Sejmu, ministra sprawiedliwości, posłów oraz kandydatów na nowych członków KRS

— powiedział w uzasadnieniu orzeczenia prezes TK Bogdan Święczkowski.

Prezes Święczkowski podkreślił, że „ewentualne przeprowadzenie wskazanej procedury wbrew skutkom wynikającym z niniejszego wyroku będzie prowadziło do jej wadliwości”.

To zaś z kolei może przełożyć się na wadliwość składu KRS ukształtowanej w wyniku postępowania przeprowadzonego z zastosowaniem przepisów uznanych przez TK za niezgodne z konstytucją

— mówił prezes TK.

Procedura trwa od kilku tygodni

Procedura zmierzająca do wyboru przez Sejm sędziowskich członków KRS na nową kadencję trwa od kilku tygodni. Kancelaria Sejmu informowała na początku kwietnia, że wybór ten wstępnie planowany jest na posiedzeniu Sejmu, które odbędzie się 13-15 maja br.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami - wprowadzonymi w czasach rządów Zjednoczonej Prawicy - to Sejm wybiera 15 sędziów-członków KRS spośród sędziów Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych i sądów wojskowych na wspólną 4-letnią kadencję. Uprawnionymi do zgłoszenia kandydata do Rady jest grupa 2 tys. obywateli, albo 25 wciąż orzekających sędziów. Kandydatów zgłasza się marszałkowi Sejmu w ciągu 30 dni od dnia obwieszczenia o rozpoczęciu procedury wyboru do KRS.

Marszałek Sejmu podał już do publicznej wiadomości zgłoszenia 60 sędziów - kandydatów do KRS. Tymczasem na poniedziałek - 20 kwietnia zapowiadane jest opiniowanie tych kandydatów przez zgromadzenia sędziów w Polsce. Opiniowanie takie nie jest przewidziane w ustawie, przez rządzących było jednak zapowiedziane jako tzw. plan B - po prezydenckim wecie do noweli ustawy o KRS, która przywracała wybór sędziowskiego składu KRS przez środowiska sędziowskie. Plan ten zakłada, że Sejm wybiera do KRS osoby, których kandydatury wskażą sędziowie podczas głosowań na zgromadzeniach.

Rozpatrzył pięcioosobowy skład TK

TK uznał dziś za niekonstytucyjny przepis przewidujący potwierdzanie przez szefa MS posiadania statusu sędziego przez osoby popierające daną kandydaturę do KRS. Ponadto za niekonstytucyjne uznano rozwiązanie odnoszące się zasad rozpatrywania przez SN odwołania od postanowienia marszałka Sejmu o odmowie przyjęcia zgłoszenia kandydata do KRS.

Sprawę rozpatrzył pięcioosobowy skład TK, pod przewodnictwem sędziego Stanisława Piotrowicza. Sprawozdawcą był prezes Święczkowski. W składzie znaleźli się też wiceprezes TK Bartłomiej Sochański oraz sędziowie Jakub Stelina i Rafał Wojciechowski. Sędzia Stelina zgłosił zdanie odrębne do wyroku.

W przyjętej jeszcze w marcu 2024 r. uchwale Sejm podkreślił, że „uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy”. Od czasu podjęcia tamtej uchwały przez Sejm wyroki TK nie są publikowane w Dzienniku Ustaw.

xyz/PAP