Ustawa o zaciągnięciu gigantycznego kredytu z funduszu SAFE idzie jak burza. W błyskawicznym tempie odrzucane są poprawki opozycji, która próbuje zminimalizować zagrożenia. Kilkanaście poprawek przepadło właśnie w Senacie. Przeciwko jakim rozwiązaniom głosowali senatorowie koalicji rządowej? Dlaczego sprzeciwili się uzbrojeniu ustawy o SAFE w 13 mechanizmów, zabezpieczających interes narodowy? To ma być ta troska Donalda Tuska o bezpieczeństwo państwa?
Wiele już powiedziano na temat zagrożeń wynikających z bezrefleksyjnego i pospiesznego zaciągania przez rząd Donalda Tuska ogromnej pożyczki w wysokości 44 mld euro. Zmienne oprocentowanie rozłożone na 45 lat, z zastrzeżeniem że zakupów zbrojeniowych musimy dokonać do 2030 roku, może sprawić, że armia zatrzyma się w technologicznym rozwoju, a Polska popadnie w potężne problemy finansowe. Już teraz mamy przecież największe tempo wzrostu długu publicznego w Europie. Irracjonalne forsowanie tego projektu przez Donalda Tuska budzi mnóstwo wątpliwości. Zwłaszcza, że zyskają na tym głównie niemieckie i francuskie firmy zbrojeniowe. Umowa kredytowa jasno wskazuje, że środki muszą zostać wydane w krajach Unii Europejskiej.
13 odrzuconych poprawek
Ustawę o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE można było poprawić. Opozycja wniosła więc szereg poprawek, by zabezpieczyć interesy państwa i uregulować ustawowo najbardziej wątpliwe kwestie. W Sejmie propozycje te nie zostały przyjęte. Twierdzono, że zostaną uwzględnione przez Senat. Tam jednak uwzględniono jedynie rozwiązania proponowane przez polityków koalicji. Mniejszość senacka wniosła o odrzucenie ustawy w całości. Opozycja zaproponowała też szereg konkretnych, merytorycznych zmian. Niemal wszystkie zostały odrzucone. Przeciwko czemu głosowali politycy koalicji rządzącej?
🔴 POPRAWKA nr 1: Zakaz stosowania mechanizmu warunkowości (pieniądze za praworządność). Senatorowie PiS zaproponowali dodanie preambuły stwierdzającej, że środki z SAFE służą budowie potencjału obronnego przeciw Rosji i nie mogą być objęte mechanizmem warunkowości. Zabezpieczenie to miało chronić Polskę przed „szantażem politycznym” Brukseli i arbitralnym blokowaniem funduszy na obronność ze względów ideologicznych. Wynik: 60 przeciw senatorów, 27 za.
🔴 POPRAWKA nr 2: Wprowadzenie zasady sprawozdawczości. Miała na celu doprecyzowanie w ustawie zasad składania Sejmowi i Senatowi sprawozdań oraz opinii dotyczących wykorzystania środków z pożyczki. Wynik: 60 przeciw, 27 za.
🔴 POPRAWKA nr 3: Gwarancja minimalnych wydatków na obronność (6 proc PKB). Zgodnie z wnioskiem PiS, pieniądze z SAFE miały być funduszami wyłącznie dodatkowymi, a łączna suma wydatków obronnych nie mogła spaść poniżej 6 proc. PKB. Wynik: 60 przeciw, 27 za.
🔴 POPRAWKA nr 4: Ochrona limitów budżetowych: Senatorowie PiS zaproponowali zmianę sposobu wliczania środków do limitów wydatków obronnych. Wynik: 60 przeciw, 27 za. Ostatecznie przyjęto inną, rządową wersję tego zabezpieczenia w poprawkach 5 i 17.
🔴 POPRAWKA nr 6: Sztywne gwarancje dla polskiego przemysłu zbrojeniowego (89 proc). Zapis, zgodnie z którym udział polskiego przemysłu w wykorzystaniu środków SAFE nie mógłby być niższy niż 89 proc. rocznie. Zabezpieczenie to miało chronić rodzime zakłady przed faworyzowaniem wielkich koncernów niemieckich i francuskich. Wynik: 63 przeciw, 24 za.
🔴 POPRAWKA nr 7: Wskazywanie zadań i osób uprawnionych do typowania inwestycji przez szefów służb. Wskazywała podstawę określenia zadań do planu inwestycji w europejskim przemyśle obronnym oraz określała szefów poszczególnych służb uprawnionych do wskazywania zadań do planu. Miała gwarantować, że wyznaczenie zadań do planu odbywa się wyłącznie na podstawie Programu Rozwoju Sił Zbrojnych na lata 2025–2039 oraz programów modernizacyjnych, określonych na podstawie ustawy z 21 listopada 2025. Określała też uprawnionych, m.in. Szefowi Sztabu Generalnego WP oraz Komendantom Głównym Policji i Straży Granicznej bezpośrednie wskazywanie zadań do planu inwestycji. Wynik: 61 przeciw, 26 za.
🔴 POPRAWKA nr 8: Lokowanie środków w polskich bankach: Zakładała, że okresowo wolne środki FIZB w walutach obcych mogłyby być lokowane wyłącznie w bankach z siedzibą w Polsce oraz w papiery wartościowe gwarantowane przez Skarb Państwa. Jej celem miała być ochrona polskich interesów finansowych i uniemożliwienie lokowania funduszy obronnych w zagranicznych instytucjach finansowych. Wynik: 60 przeciw, 27 za.
🔴 POPRAWKA nr 9: Kontrola Sejmu nad planem finansowym: Wymagała uzyskania pozytywnej opinii sejmowej komisji obrony dla każdorazowego uzgodnienia lub zmiany planu finansowego instrumentu. Wynik: 60 przeciw, 27 za.
🔴 POPRAWKA nr 11: Wymóg zgody Prezydenta RP na zbycie nabytego sprzętu. Przekazanie lub sprzedaż uzbrojenia nabytego ze środków FIZB obcym armiom wymagałaby zgody Prezydenta i pozytywnej opinii komisji sejmowej. Miała zabezpieczać utrzymanie realnej kontroli Zwierzchnika Sił Zbrojnych nad nowoczesnym sprzętem i uniemożliwienie rządowi swobodnego dysponowania mieniem wojskowym bez konsultacji. Wynik: 61 przeciw, 26 za.
🔴 POPRAWKI nr 12, 13 i 15: Utworzenie Komitetu Sterującego z udziałem Szefa BBN. Powołanie organu nadzorczego z udziałem Szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego, który opiniowałby wydatki i audyty. Zabezpieczenie to miało zapewnić transparentność i ponadpartyjny nadzór nad wydatkowaniem kredytu. Wynik: 60 przeciw, 27 za.
🔴 POPRAWKA nr 16: Dodatkowa sprawozdawczość ministrów przed Parlamentem. Zakładała nałożenie na szefów MON i MSWiA obowiązku corocznego sprawozdania z realizacji planu przed Sejmem i Senatem. Miało to na celu zwiększenie bieżącej kontroli parlamentarnej nad postępami w modernizacji armii finansowanej z pożyczki SAFE. Wynik: 60 przeciw, 27 za.
Senatorowie koalicji rządzącej poparli jedynie poprawki nr 5 i 17 (gwarantujące spłatę długu poza minimalnym limitem wydatków MON), poprawkę nr 10 (rozszerzenie sprawozdawczości na Senat) oraz poprawkę nr 14 (osłona antykorupcyjna służb specjalnych). Ustawa została ostatecznie przyjęta w całości ze zmianami wynikającymi z tych czterech zaakceptowanych poprawek. Co ciekawe, ustawa procedowana jest bez pełnej informacji na temat zapisów umowy, która podpisywana jest już w UE. Polski interes nie jest zabezpieczony, mechanizm warunkowości będzie obowiązywać, a Parlament sprzeciwia się wprowadzeniu podstawowych mechanizmów kontrolnych.
Kto i z czego się cieszy?
Entuzjazm, z jakim senatorowie koalicji rządzącej przyjęli projekt ustawy o SAFE mówi wszystko. Polska zaciąga największy kredyt w historii. Blisko 44 miliardy euro (ok. 185 mld zł), będziemy spłacać 45 lat i wciąż nie wiemy, jak wielki dług urośnie z pożyczki ze zmiennym oprocentowanie. Umowa nakłada na Polskę szereg restrykcji. Nie dość, że nie wolno z niej sfinansować kontraktów zbrojeniowych z USA czy z Koreą, to środki te musimy wydać w ciągu 4 lat. Może się okazać, że kupimy niemiecki i francuski sprzęt, który za dekadę będzie przestarzały, a możliwości zakupowe w obszarze nowych technologii zbrojeniowych, będą silnie ograniczone. Biorąc to wszystko pod uwagę, odrzucenie tak wielu poprawek, zabezpieczających choć częściowo interesy państwa, jest działaniem na jego szkodę.
Publikacja dostępna na stronie: https://wpolityce.pl/polityka/753602-13-powodow-do-wstydu-jakie-poprawki-odrzucil-senat-ws-safe
Dziękujemy za przeczytanie artykułu!
Najważniejsze teksty publicystyczne i analityczne w jednym miejscu! Dołącz do Premium+. Pamiętaj, możesz oglądać naszą telewizję na wPolsce24. Buduj z nami niezależne media na wesprzyj.wpolsce24.
