Gorąco na senackiej komisji ws. SAFE. Przeszła tylko poprawka MON. Starcie Skurkiewicza z Tomczykiem: "Pomylił swoje role!"

Senatorowie z komisji obrony narodowej oraz budżetu i finansów publicznych pozytywnie zaopiniowali poprawkę do ustawy wdrażającej unijny mechanizm SAFE. Dzięki niej pożyczki - ani kapitał, ani odsetki - nie będą spłacane z budżetu MON. O przyjęcie takiej poprawki apelował resort obrony. Nie uwzględniono postulowanych przez opozycję zmian. Senator PiS Wojciech Skurkiewicz złożył wniosek o odrzucenie ustawy w całości. Nie uzyskał jednak poparcia posłów komisji. Zapowiedział złożenie wniosku mniejszości. Doszło też do ostrej wymiany zdań między Skurkiewiczem a Tomczykiem. Wiceszef MON nazwał senatora PiS lobystą.

CZYTAJ TAKŻE: Marzena Nykiel: 10 bezpieczników w ustawie o SAFE, które odrzucił Sejm. Miały chronić interes Polski! Rząd Tuska klaszcze, ambasador Niemiec zadowolony

Połączone senackie komisje zajęły się uchwaloną przez Sejm ustawą, która pozwolić ma na wdrożenie programu SAFE, czyli unijnego programu pożyczek na szybkie inwestycje w obronność; Polska złożyła zaakceptowany przez instytucje unijne wniosek na sfinansowanie 139 projektów, który opiewa łącznie ok. 43,7 mld euro.

Poprawka

Podczas posiedzenia senatorowie z dwóch komisji opowiedzieli się za złożoną przez grupę senatorów koalicji rządzącej poprawką, w myśl której pożyczka z SAFE - zarówno kapitał, jak i odsetki - nie będzie spłacana z części budżetu przeznaczonej na obronę narodową. Poprawka wprowadza też związaną z tym zmianę do ustawy o finansach publicznych - tak, by wydatki związane ze spłatą SAFE nie były wliczane do sumy rezerw celowych budżetu państwa, które nie mogą przekroczyć 5 proc. całkowitych zaplanowanych w budżecie wydatków.

O przyjęcie takiej poprawki apelował do senatorów obecny na posiedzeniu komisji wiceszef MON Cezary Tomczyk, który podkreślał, że resortowi zależy na zabezpieczeniu własnego interesu i możliwości pełnego dysponowania swoimi środkami - które, zgodnie z ustawą o obronie Ojczyzny, co roku mają wynosić co najmniej 3 proc. PKB państwa.

Wniosek o odrzucenie ustawy

W trakcie dyskusji na komisji senator Wojciech Skurkiewicz (PiS) złożył wniosek o odrzucenie ustawy w całości, nie uzyskał on jednak poparcia posłów komisji; w tej sytuacji Skurkiewicz zapowiedział złożenie wniosku mniejszości. Jak argumentował, senatorowie nie otrzymali przed posiedzeniem komisji dostępu do powiązanych z ustawą o SAFE niejawnych materiałów - w tym m.in. listy projektów, które mają być sfinansowane z SAFE.

Przewodniczący komisji Kazimierz Kleina przekazał, że zgodnie z informacją marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej senatorowie otrzymają dostęp do tych materiałów jeszcze po południu.

Tomczyk zapewnił natomiast, że Sztab Generalny pracuje nad możliwie pełną jawną informacją o projektach, które znalazły się na liście finansowania z SAFE. Jak mówił, znacząca większość z pieniędzy pozyskanych z SAFE ma zostać zainwestowana w działających w Polsce zakładach, tak, by rozwinęły one swoje zdolności produkcyjne pozwalające np. nie tylko na zaspokojenie potrzeb Wojska Polskiego, ale także dużo szerzy niż obecnie eksport sprzętu, w tym bojowych wozów piechoty Borsuk, armatohaubic Krab czy karabinków Grot.

Starcie Skurkiewicza z Tomczykiem

Do ostrego sporu doszło pomiędzy senatorem PiS, Wojciechem Skurkiewiczem a Tomczykiem. Wiceminister obrony snuł rządową narrację o tym, że ktokolwiek sprzeciwia się pożyczce SAFE działa przeciwko interesowi Polski i polskich firm. Tomczyk zaatakował też Skurkiewicza, zarzucając mu lobbing.

Tu są fakty. 90 proc. w polskim przemyśle zbrojeniowym. Polskie firmy znajdujące się na terenie Polski, z polskim kapitałem. To jest odpowiedź. Jeżeli pan reprezentuje jakieś inne firmy z innego państwa, niech pan powie. Była tutaj informacja na samym początku, jak żeby ktoś się zgłosił, jeżeli jest lobbystą. Proszę bardzo, droga otwarta. Ale albo się nie będziemy różnić w kwestii faktów, albo to ta dyskusja nie ma specjalnego sensu

— perorował Tomczyk, atakując Skurkiewicza. Senator PiS, były wiceminister obrony, z oburzeniem zwrócił się do prowadzącego obrady przewodniczącego, że nie reaguje na tak obraźliwe słowa. Upomniał też Tomczyka.

Nie wiem czyim pan jest lobbystą, panie ministrze, ale pragnę panu zwrócić uwagę, że takie słowa w senackiej izbie się nie zdarzają i pan pomylił swoje role. Naprawdę pan pomylił swoje role! Nie wiem jakim pan jest lobbystą, czy ze wschodu, czy z zachodu i nie życzę sobie takiej dyskusji na posiedzeniu senackiej komisji obrony narodowej

— zripostował Skurkiewicz, po czym ponowił prośbę do przewodniczącego, żeby podjął interwencję.

Oprocentowanie

Senatorowie opozycji pytali też m.in. o kwestie oprocentowania unijnej pożyczki, a także wpływ programu SAFE - z którego środki mają być wydawane przede wszystkim w Europie - na zakupy m.in. w USA. Odnosząc się do tego drugiego pytania, Tomczyk podkreślił, że wojsko będzie kupować sprzęt z tych kierunków, z których będzie on potrzebny; zaznaczył jednak, że obecnie niezmienne są realizowane wielkie kontrakty na zakupy z USA, jak zamówienie 96 śmigłowców bojowych AH-64E Apache. Dodał, że w tym roku wydatki na sprzęt z USA wyniosą ok. 15 mld zł, a w przyszłym - ok 30 mld zł.

Z kolei reprezentant Ministerstwa Finansów tłumaczył, że oprocentowanie pożyczek z SAFE jest co roku ustalane na podstawie warunków, w jakich działa Komisja Europejska. Jak wskazał, KE korzysta obecnie z bardzo wysokich ratingów, co pozwala na zaciąganie korzystnie oprocentowanych pożyczek - obecnie to oprocentowanie wynosi - jak mówił - 3,17 proc. Tomczyk zapewnił również, że w sprzyjających warunkach możliwa będzie wcześniejsza spłata zaciągniętych zobowiązań.

Teraz ustawa - wraz z zaproponowaną przez połączone komisje poprawką - trafi na plenarne posiedzenie Senatu, które rozpoczyna 18 lutego. Jak podkreślają jej autorzy, jej szybkie przyjęcie i wejście w życie jest istotne, gdyż zawarcie umowy z KE planowane jest już na połowę marca. Swoje wątpliwości do projektu zgłasza jednak opozycja, a także prezydent Karol Nawrocki, który wskazywał m.in. na potrzebę wprowadzenia do ustawy zabezpieczeń antykorupcyjnych. Zapowiedział też konkretne propozycje poprawek, które według niego powinny zostać uwzględnione w ustawie.

CZYTAJ TAKŻE:

— Pożyczymy ponad 180 mld zł z SAFE bez podpisu Prezydenta RP i co nam zrobicie?

— Polski plan w ramach SAFE został ostatecznie zatwierdzony przez państwa UE. Ile projektów znalazło się na liście?

MN / Adrian Siwek/PAP