Prezydent zwołuje RBN, chce wiedzieć, na co rząd Tuska przeznaczy ok 190 mld zł z SAFE. "Jest to swoiste 'sprawdzam'"

Wczoraj rzecznik prezydenta Karola Nawrockiego, minister Rafał Leśkiewicz poinformował, że za tydzień 11 lutego, odbędzie się posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego. RBN będzie poświęcone trzem kwestiom: zakupom w ramach pożyczki SAFE, zaproszeniu Polski do Rady Pokoju, a także działaniom służb mających na celu wyjaśnienie wszelkich okoliczności wschodnich kontaktów towarzysko-biznesowych marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie te zagadnienia są niezwykle ważne dla bezpieczeństwa naszego kraju, ale szczególnie ważne wydatki z pożyczki SAFE, które nie bardzo wiadomo, dlaczego rząd utajnił. Z unijnej pożyczki korzysta aż 19 krajów UE z 27 państw członkowskich, ale tylko w przypadku Polski, mimo wstępnej akceptacji przez Radę Unii Europejskiej projekty zgłoszone przez nasz kraj, ciągle objęte są tajemnicą.

CZYTAJ TAKŻE: Marzena Nykiel: 44 miliardy euro na bezpieczeństwo? Co ukrywa Tusk, dlaczego Niemcy nie wzięli kredytu z programu SAFE i co na tym zyskuje Berlin?

Od paru dni premier Tusk, jego ministrowie, a także czołowi politycy Platformy, są wręcz w euforii, w związku z zatwierdzeniem przez RUE polskich programów zbrojeniowych w ramach pożyczki SAFE, ale do tej pory to, co i gdzie będzie kupowane za te pożyczone, bardzo duże pieniądze, jest owiane tajemnicą. Politycy koalicji 13 grudnia twierdzą, że większość tych środków zostanie skierowana do polskiego przemysłu zbrojeniowego, ale już pojawiają się poważne wątpliwości, czy jego potencjał produkcyjny, pozwoli na ich sensowne wydatkowanie z punktu widzenia najpilniejszych potrzeb polskiego wojska. Co więcej, niemieckie media coraz bardziej otwarcie informują, że duża ich cześć trafi do dużych niemieckich firm zbrojeniowych, bo tak Komisja Europejska skonstruowała pożyczkowy program SAFE.

Przypomnijmy, że wprawdzie Polsce rzeczywiście przyznano z całej sumy unijnej pożyczki wynoszącej 150 mld euro kwotę ok. 44 mld euro, czyli około 190 mld zł, tyle tylko, że warunki, jakie tej pożyczce towarzyszą, są tak skonstruowane, aby jak największa cześć tych środków została skierowana przez kraje UE do przemysłów zbrojeniowych krajów Europy Zachodniej, głównie Niemiec. O tym, że zasady korzystania z tych środków zostały właśnie tak skonstruowane, świadczy fakt, że Niemcy z najbardziej rozwiniętym przemysłem zbrojeniowym w UE, będąc jednocześnie jednym z czołowych eksporterów uzbrojenia, w ogóle nie wystąpiły z wnioskami o skorzystanie z tych środków, wiedząc, że i tak duża część tych środków przyznana krajom z Europy Środkowo -Wschodniej trafi właśnie do nich. Potwierdza to także niemiecka giełda, wartość akcji największych firm sektora zbrojeniowego od momentu ogłoszenia unijnego programu SAFE gwałtownie wzrosła, w przypadku koncernu Rheinmetall aż o 150 proc., co spowodowało, że kapitalizacja tej firmy ze skromnych 3 mld euro w ciągu zaledwie roku urosła do ponad 70 mld euro.

Przypomnijmy tylko, że warunki korzystania z tej pożyczki przez poszczególne kraje UE, poważnie ograniczają swobodę podejmowania decyzji co do rodzajów i kierunków zakupów sprzętu wojskowego i uzbrojenia. Ten podstawowy warunek, na który się niestety zgodził rząd Tuska, jest taki, że kluczowym decydentem, na co mają być przeznaczane środki pożyczone przez konkretny kraj członkowski, ostatecznie jest Komisja Europejska. Drugim warunkiem jest przeznaczanie tych środków na uzbrojenie, w którym koszt komponentów pochodzących spoza UE, państw EOG-EFTA oraz Ukrainy nie może przekroczyć 35 proc. szacowanych kosztów produktu końcowego (a więc przynajmniej 65 proc. kosztów komponentów musi pochodzić z krajów UE, państw EOG-EFTA, albo Ukrainy). Wreszcie trzecim z tych warunków jest wspomniana konieczność bardzo szybkiego zawarcia umów wykonawczych do 30 maja 2026 roku, po wcześniejszym zatwierdzeniu konkretnych projektów przez KE i RUE.

Prezydent Nawrocki, wprowadzając kwestię zakupów z programu pożyczkowego SAFE jako główny punkt obrad RBN, uznał, że to ostatni moment, abyśmy się dowiedzieli, jakiego rodzaju projekty znalazły się w polskim wniosku skierowanym do KE. Jest to swoiste „sprawdzam” wobec rządu, który ciągle zapewnia, że w ramach programu SAFE, aż 80 proc. środków zostanie skierowane do polskiego przemysłu zbrojeniowego, a już teraz ta deklaracja wydaje się mało prawdopodobna.