Radosna potańcówka z ZOMO w rocznicę krwawego Czerwca ’76. To nie jest zwykła głupota. To programowe wymazywanie pamięci

Brutalne pobicia, krwawe „ścieżki zdrowia”, zabici, setki rannych i aresztowanych, prawie tysiąc zwolnionych z pracy. Tak wyglądał czerwiec 1976, którego 50-lecie obchodzimy w tym roku. Tymczasem platformerskie władze Radomia zainicjowały obchody radosną „potańcówką w klimacie PRL” i nostalgicznej tęsknoty za komuną. Urząd Miasta zadbał nawet o to, by można było zrobić sobie zdjęcia z MO i ZOMO. Głupota, naiwny brak refleksji? A może zwyczajna kpina z historii i kolejny krok relatywizowania zbrodni? Od  lat trwa próba opakowania PRL-u w złotko nostalgii. Dzieje się to według tych samych schematów, którymi wymazywano niemieckie zbrodnie ze zbiorowej świadomości.

Minęło zaledwie 50 lat, więc wydawało się, że pamięć historyczna jest w tym przypadku wyjątkowo świeża. Okazuje się jednak, że proces wymazywania i relatywizowania jest tak szybki, że trzeba przypominać najprostsze fakty.

Brutalna pacyfikacja strajków

Czerwiec ‘76 roku zapisał się falą strajków i demonstracji ulicznych, w których wzięło udział kilkadziesiąt tysięcy osób w co najmniej 90 zakładach z 24 województw. Bezpośrednią przyczyną strajków 25 czerwca 1976 roku były zapowiedziane przez premiera Piotra Jaroszewicza drastyczne podwyżki cen żywności.

Na ulice Radomia wyszło ponad 20 tysięcy robotników. Do stłumienia protestu reżimowe władze skierowały ponad 2000 funkcjonariuszy MO i SB, w tym oddziały ZOMO z kilku miast. Skala użytej przemocy była porażająca. Jak podaje IPN, zużyto ponad 17 500 sztuk chemicznych środków obezwładniających, 11 980 sztuk amunicji ćwiczebnej, 2 245 ładunków prochowych i 1 525 nabojów sygnałowych, co świadczy o znacznej eskalacji i nasileniu podejmowanych przez formacje milicyjne tzw. działań rozpraszających. Zatrzymano co najmniej 667 osób. W pokazowych procesach orzekano kary nawet do 10 lat więzienia. Dyscyplinarnie, pod fałszywym zarzutem „porzucenia pracy”, zwolniono ponad 900 osób.

Krwawe „ścieżki zdrowia”

Były też ofiary śmiertelne. Jan Brożyna – 27-letni robotnik pobity na śmierć przez milicjantów, przewieziony do szpitala z pękniętą podstawą czaszki i uszkodzeniem mózgowia. Jan Łabędzki i Tadeusz Ząbecki, podczas walk ulicznych przygnieceni przyczepą ciągnikową wypełnioną betonowymi płytami. Ks. Roman Kotlarz – wspierający protestujących, zmarł po pobiciu przez funkcjonariuszy SB. IPN przypomina, że po stłumieniu protestów nastąpił kolejny etap represji. Milicjanci zorganizowali w każdej jednostce, do której przywożono zatrzymanych, tzw. ścieżki zdrowia. Zatrzymani, skuci kajdankami, byli bici po całym ciele pałkami szturmowymi w trakcie przejścia przez szpaler funkcjonariuszy.

Duma władz Radomia: „Potańcówka w klimacie PRL”

Czym trzeba się kierować, by upamiętnienie tych potwornych wydarzeń rozpoczynać od „potańcówki w klimacie PRL”? Władze Radomia z Platformy Obywatelskiej nie widzą w tym nic niewłaściwego.

„Potańcówka w klimacie PRL zainaugurowała tegoroczne obchody 50. rocznicy Radomskiego Czerwca ’76. Zabawę uroczyście rozpoczęli moi zastępcy Marta Michalska-Wilk i Bartosz Bednarczyk

— ogłosił na Facebooku prezydent Radosław Witkowski, podobnie jak jego rozbawieni zastępcy.

Absurdalne tłumaczenia ratusza

Gdy podniosła się wrzawa oburzenia, Urząd Miasta wydał absurdalny komunikat. Stwierdził, że pamięć ma wiele form, życie idzie dalej, a uroczystości będą miały rozmaite odsłony

To nie jest zapomnienie. To jest pamięć, która ma wiele form. Rok 2026 to Rok Radomskiego Czerwca ’76. Rok dumy z tego, że to właśnie tutaj wszystko się zaczęło. Z odwagi. Z jedności. Z głosu ludzi. Przez cały rok Radom będzie wracał do tamtych dni na różne sposoby: wystawami, koncertami, spektaklami, spotkaniami, wydarzeniami plenerowymi. Bo pamięć to nie jeden gest i nie jedno wydarzenie. Potańcówka była jednym z elementów tej opowieści — spotkaniem ludzi, wspólnotą, byciem razem. Z myślą o historii. Z szacunkiem. I z przekonaniem, że Radom potrafi pamiętać i być razem. Przewiń zdjęcia. Zobacz ludzi. Bo to oni są najważniejszą częścią tej historii.

Mamy przewinąć zdjęcia i zobaczyć ludzi, którzy są częścią tej historii? Jakoś trudno sobie wyobrazić, by na sentymentalną potańcówkę z ZOMO-owcami wybrali się radośnie pałowani, bici, katowani i niszczeni robotnicy z czerwca ’76. Zwłaszcza, że ta zbrodnia nie została rozliczona do dziś!

Zakłamanie i wymazywanie pamięci

Od wielu lat trwa próba opakowania PRL-u w złotko nostalgii. Książki, artykuły, pogadanki, filmy – wszędzie tego pełno. Neomarksizm stał się nie tylko modny, ale wręcz obowiązujący. Narzucono nam obcą ideologię, twierdząc że jest objawem wolności i demokracji. Zbrodniczy komunizm zakłamywany jest takimi samymi metodami, jak niemiecki faszyzm. Trwa formatowanie niepamięci. Na poziomie edukacji zrobiono już wystarczająco dużo, by kolejne pokolenia zostały wyczyszczone z wszelkich istotnych odniesień historycznych. Nie zapominajmy, że koalicja rządząca zdobyła władzę także dzięki takim środowiskom, jak byli funkcjonariusze reżimowych służb, którym Donald Tusk przywrócił przywileje emerytalne. Do dziś stoi za nim murem (zapalczywie atakujący prezydenta) Adam Mazguła, oficer stanu wojennego, który twierdzi, że w tamtym czasie „oczywiście były jakieś bijatyki, jakieś „ścieżki zdrowia”, ale generalnie jednak dochowano jakiejś kultury w tym całym zdarzeniu”. A to przecież tylko mały wyimek naszej rzeczywistości. Dość powiedzieć, że drugą osobą w państwie stał się nagle Włodzimierz Czarzasty.

Najbardziej zdumiewający jest fakt, że nieodwracalne kulturowo zmiany wprowadza garstka ludzi, której udało się przejąć władzę. Czyni to przy milczącym sprzeciwie większości. Najwyższa pora, by się przebudzić. Ta pozornie niewinna potańcówka w Radomiu, jest dostatecznie głośnym sygnałem alarmowym. Łatwo wyobrazić sobie kolejne etapy tej „sentymentalnej” podróży w historyczną nieświadomość.

CZYTAJ TAKŻE: Marzena Nykiel: Czerwoni wrócili w przebraniu „demokracji walczącej” Tuska! Kto jest po której stronie i co wynika z „Traktatu o gnidach”?