Żurek w Sejmie atakuje PiS! "Prawo stało się narzędziem demontażu sądownictwa"; "Neo-KRS grzechem pierworodnym"

Waldemar Żurek, minister sprawiedliwości i zarazem Prokurator Generalny, prezentował dziś w Sejmie projekt tzw. ustawy praworządnościowej. „Stanęliśmy przed zadaniem dokonania bilansu okresu, który w polskiej historii demokracji zapisze się jako czas bezprecedensowej próby dla fundamentów państwa prawa” - przekonywał z mównicy sejmowej szef MS. Żurek uderzał m.in. w KRS, Trybunał Konstytucyjny czy Sąd Najwyższy i jego izby.

Żurek wyróżnił cztery filary, które jego zdaniem poddano po 2015 r. „najbardziej niszczycielskiej presji”. Jak mówił, są to: Trybunał Konstytucyjny, Krajowa Rada Sądownictwa, Sąd Najwyższy oraz sądy powszechne.

Wystąpienie Żurka

Stanęliśmy przed zadaniem dokonania bilansu okresu, który w polskiej historii demokracji zapisze się jako czas bezprecedensowej próby dla fundamentów państwa prawa. Analizując wydarzenia, które nastąpiły po 2018 r., nie sposób uniknąć terminologii medycznej czy technicznej. Mówimy bowiem o destrukcji strukturalnej, która nie była dziełem przypadku, ale efektem metodycznych działań prawnych i faktycznych. Moim celem nie jest wyliczenie zmian legislacyjnych, ale naświetlenie mechanizmu, w którym prawo, zamiast być tarczą dla obywatela, stało się narzędziem demontażu niezależności sądownictwa

— przekonywał.

Jako pierwszy przykład wymienił Trybunał Konstytucyjny.

Proces, który rozpoczął się od paraliżu decyzyjnego zakończył na przekształceniu organu stojącego na straży konstytucji w instytucję legitymizującą niekonstytucyjne działania władzy wykonawczej

— mówił szef MS.

„Grzech pierworodny”

Drugim filarem jest - według Żurka - Krajowa Rada Sądownictwa.

„Neo-KRS” stał się grzechem pierworodnym, który zainfekował cały system powołań sędziowskich

— ocenił.

Następnie szef MS poruszył kwestię Sądu Najwyższego. Wśród nieprawidłowości wymienił próby czystek personalnych pod pozorem obniżenia wieku emerytalnego oraz utworzenie nowych izb o wątpliwym statusie prawnym. Stwierdził też, że utworzenie Izby Dyscyplinarnej czy Izby Kontroli Nadzwyczajnych Spraw Publicznych, w których orzekają sędziowie nieuznawani przez obecne władze i piętnowani jako „neosędziowie”- doprowadziły - do głębokiego rozłamu wewnątrz sądu i bezprecedensowego kryzysu.

Przypomniał też, że Polska straciła z funduszy unijnych prawie 3 mld zł w ramach wypłaty odszkodowań w następstwie szeregu orzeczeń sądów europejskich, które wskazują, że tzw. neosędziowie w SN nie tworzą sądu.

Wreszcie musimy otwarcie powiedzieć o wymiarze międzynarodowym. Polska z lidera przemian demokratycznych stała się przedmiotem licznych procedur naruszeniowych przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz negatywnych wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

— przekonywał szef MS.

Podważanie zaufania do polskiego wymiaru sprawiedliwości to nie tylko kwestia prestiżu, ale realne zagrożenie dla współpracy sądowej w Europie. Głównie jednak dla bezpieczeństwa prawnego Polaków

— dodał.

Ostatnim filarem wskazanym przez Żurka są sądy powszechne.

Zmiany w ustawie o ustroju prawa sądów powszechnych, które oddały ministrowi sprawiedliwości niemal arbitralną władzę nad powoływaniem prezesów sądów oraz zmiany wykluczające samorządy sędziowskie z podejmowania najważniejszych decyzji organizacyjnych w sądach na rzecz stworzenia kolegiów, które składały się tylko z prezesów sądów danego okręgu wyznaczonych przez ministra sprawiedliwości, a także wprowadzenie systemu represji dyscyplinarnych wobec sędziów stosujących prawo europejskie. (…) Działania te wywołały skutki, których naprawa zajmie lata

— stwierdził szef MS.

„Tego dzisiaj polski obywatel nie ma”

Celem tej ustawy jest uregulowanie statusu sędziów powołanych z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa działającej w okresie od 7 marca 2018 do 13 maja 2026, zwanej neo-KRS

— powiedział Waldemar Żurek w Sejmie.

W konsekwencji zagwarantowanie uczestnikom postępowań sądowych pełnej realizacji prawa do rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny, prawidłowo powołany sąd oraz zasady pewności prawa w zakresie trwałości orzeczeń sądowych

— kontynuował.

Tego dzisiaj polski obywatel nie ma. Idzie do sądu, płaci pełnomocnikowi, wnosi opłaty sądowe, a na końcu się okazuje, że to niby orzeczenie jest do skasowania. I jeszcze za to płaci polski podatnik. To jest sytuacja patologiczna i musimy ją naprawić

— dodał.

Jak podkreślił Żurek, „musimy ją naprawić razem z prezydentem”.

Chciałbym, żeby prezydent pochylił się nad tym projektem

— powiedział szef MS.

Projekt ustawy praworządnościowej, czyli ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady Sądownictwa podjętych w latach 2018-2025, przewiduje pozbawienie mocy prawnej uchwał KRS podjętych po 2018 r., które zawierały wnioski o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego (z wyłączeniem wniosków obejmujących grupę tzw. początkujących sędziów).

PAP/sejm.gov.pl/Joanna Jaszczuk