Rusza proces Pfizer vs Polska. Farmaceutyczny gigant chce 6 mld zł za nieodebrane szczepionki na Covid-19. A co z SMS-ami szefowej KE?

Przed sądem w Brukseli rusza sprawa o nieodebrane szczepionki przeciw COVID-19 - informuje portal Rynek Zdrowia. Firma Pfizer domaga się zapłaty za preparaty, przyjęcia, których w 2022 r. Polska odmówiła. Nowe szczepionki nie byłyby wykorzystane. Czy Polska będzie musiała zapłacić nawet 6 mld zł, który żąda farmaceutyczny gigant? Otwarte pozostaje także pytanie, gdzie podziały się SMS-y, którymi szefowa KE Ursula von der Leyen posługiwała się negocjując z prezesem Pfizera kontrakt na dostawy szczepionek dla krajów UE.

Sprawa dotyczy 60 mln szczepionek przeciw COVID-19, których Polska nie odebrała i za które nie zapłaciła, powołując się na klauzule o stanie wyższej konieczności.

W marcu 2022 r. premier Mateusz Morawiecki w liście do szefowej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen napisał, że Polska nie będzie odbierać szczepionek i jako bezpośrednią przyczynę podał siłę wyższą, czyli wojnę na Ukrainie. W kwietniu ogłosił, że zrywa kontakty z Pfizerem ze względu na koszty, jakie ponosi w związku z inwazją Rosji.

Rusza proces

Proces Pfizer-Polska zacznie się 21 stycznia 2026 roku przed sądem pierwszej instancji w Brukseli. Jak wynika z informacji Rynku Zdrowia, rozprawa ma trwać sześć dni. Portal podkreśla, że formalnie to drugie spotkanie przed sądem, ale tak naprawdę pierwsze dotyczące meritum.

Wcześniej omawiane były jedynie kwestie proceduralne

— pisze portal, który twierdzi, że pieniędzy zarezerwowanych na zapłatę amerykańskiemu gigantowi już nie ma.

CZYTAJ TAKŻE: Pfizer pozywa Polskę za szczepionki przeciw Covid-19. Szefowa MZ: To dotyczy też innych państw. Mamy szansę dobrze zakończyć proces

Skandal znikających SMS-ów szefowej KE

W maju 2021 roku Polska wraz z innymi państwami europejskimi podpisała porozumienie na odbiór określonej liczby szczepionek. Pierwotnie mowa była o 900 mln dawek (i kolejnych 900 mln do potencjalnego kolejnego zamówienia), ostatecznie zakontraktowano 1,1 mld dawek o wartości ponad 21 mld euro (ok. 90 mld zł).

Wcześniej jednak w 2020 r. w czasie pandemii Komisja Europejska negocjowała i realizowała w imieniu państw członkowskich umowy na setki milionów dawek szczepień. Działania te od samego początku wzbudzały liczne kontrowersje, głównie ze względu na brak przejrzystości w prowadzonych przez szefową KE Ursulę von der Leyen negocjacjach. Jej wiadomości SMS, którymi posługiwała się w czasie negocjacji z prezesem koncernu Pfizer, nagle zniknęły.

Wyrok TSUE

Sprawą zajmowała się prokuratura, a w maju 2025 r. TSUE orzekł, że Komisja Europejska nie miała prawa odmówić dziennikarzom dostępu do wiadomości SMS swojej szefowej.

Stwierdzono, że Komisja Europejska pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen naruszyła unijne zasady transparentności, zawierając porozumienia z firmami farmaceutycznymi w sprawie dostaw szczepień na COVID-19. Dotyczyło to głównie potencjalnych konfliktów interesów i zasad możliwych rekompensat dla producentów szczepionek.

CZYTAJ TAKŻE:

— Korespondencja Ursuli von der Leyen i prezesa Pfizera ws. szczepionek. TSUE: Komisja Europejska nie miała prawa zataić SMS-ów

— Czy chcą coś ukryć? Von der Leyen wymieniała wiadomości z szefem Pfizera. Komisja Europejska nie chce ujawnić ich treści

Robert Knap/PAP/Rynek Zdrowia