NSA ukarał Żurka grzywną za nie udzielenie obywatelowi informacji. "To nie techniczne uchybienie, lecz realne naruszenie konstytucji"

Waldemar Żurek musi zapłacić grzywnę za to, że nie udzielił obywatelowi informacji, do której miał prawo. Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymał decyzję WSA, podkreślając, że minister sprawiedliwości nie ma prawa oceniać wniosków o udzielenie informacji, lecz musi na nie odpowiedzieć. Nie może także lekceważyć wezwań sądów. „Taka postawa oznacza nie tylko naruszenie konstytucyjnego prawa obywatela, ale także lekceważenie sądu jako konstytucyjnego organu władzy” - oceniła w mediach społecznościowych sędzia Kamila Borszowska-Moszowska.

W lutym 2025 r. do ministra sprawiedliwości trafił wniosek obywatela o udostępnienie informacji dotyczącej działalności komisji ds. reprywatyzacji nieruchomości warszawskich. Ówczesny szef resortu Adam Bodnar wniosek zlekceważył. Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po tym, jak obywatel złożył skargę na bezczynność ministra sprawiedliwości i złamanie konstytucyjnej zasady dostępu do informacji publicznej.

WSA kilkukrotnie wzywał szefa MS do nadesłania odpowiedzi na skargę. Do skargi odniosła się za to komisja ds. reprywatyzacji, ale sąd stwierdził, że odpowiedź została sporządzona przez podmiot niewłaściwy i nałożył na ministra sprawiedliwości grzywnę. We wrześniu Waldemar Żurek tę decyzję zaskarżył, ale wczoraj Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał grzywnę w mocy.  

Niezależnie od oceny złożonej skargi, minister sprawiedliwości zobowiązany był do realizacji swojego obowiązku, w szczególności poprzez przygotowanie i przekazanie do sądu odpowiedzi na skargę. (…) Minister sprawiedliwości nie był natomiast właściwy do samodzielnego stwierdzenia niedopuszczalności skargi i przekazania jej innemu organowi

— brzmi uzasadnienie decyzji NSA.

CZYTAJ TAKŻE: „Waldemarze, błagam”. Karczemna awantura na posiedzeniu rządu? Tusk wściekł się na dwie panie minister. Oberwał też… Żurek

Demonstracyjna bezczynność

Do decyzji NSA nakładającej na Żurka grzywnę, odniosła się sędzia Kamila Borszowska-Moszowska, wykładowca Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. W jej ocenie szefowie MS - Bodnar i Żurek - nie tylko naruszyli jasno określone w konstytucji uprawnienia obywatela, ale lekceważąco potraktowali także sądy.

To nie była drobna zwłoka ani techniczne uchybienie, lecz realne naruszenie Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał w mocy rozstrzygnięcie, w którym na Ministra Sprawiedliwości nałożono grzywnę za bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, a sednem sprawy jest złamanie konstytucyjnego prawa obywatela do informacji, gwarantowanego w art. 61 Konstytucji RP.

Prawo to ma charakter ustrojowy i nie jest uzależnione od uznania władzy wykonawczej ani od jej wygody, tymczasem w tej sprawie Minister Sprawiedliwości pozostawał w bezczynności mimo tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny trzykrotnie wzywał go do złożenia odpowiedzi na skargę i do merytorycznego ustosunkowania się do jej treści, czego minister nie uczynił.

Taka postawa oznacza nie tylko naruszenie konstytucyjnego prawa obywatela, ale także lekceważenie sądu jako konstytucyjnego organu władzy, bo w państwie prawa organ władzy publicznej nie może ignorować wezwań sądu ani wybierać, czy Konstytucja go obowiązuje. Nałożona grzywna nie jest więc aktem represji, lecz konsekwencją demonstracyjnej bezczynności w sprawie o konstytucyjnym znaczeniu i potwierdzeniem, że prawo do informacji publicznej podlega realnej, a nie iluzorycznej ochronie

— napisała w mediach społecznościowych sędzia Kamila Borszowska-Moszowska.

Sprawa nieudzielenia obywatelowi informacji dotyczącej działalności komisji ds. reprywatyzacji w Warszawie zastanawia. Otwarte pozostaje pytanie, dlaczego resort z premedytacją nie wyplenił swojego obowiązku udostępnienia informacji publicznej? Warto zwrócić uwagę, że kilka miesięcy wcześniej - listopad 2024 r. - Sąd Okręgowy w Warszawie uniewinnił prawie wszystkich oskarżonych w procesie dotyczącym reprywatyzacji kilkunastu stołecznych nieruchomości. Na ławie oskarżonych zasiadało kilkanaście osób, m.in. prawnicy i byli urzędnicy ratusza.

CZYTAJ TAKŻE: Państwo z kartonu w pigułce! Sąd uniewinnił prawie wszystkich oskarżonych w procesie dot. stołecznych reprywatyzacji

Robert Knap/X/”Dziennik Gazeta Prawna”