Rząd planuje "wspieranie życia żydowskiego". "Strategia przeciwdziałania antysemityzmowi" ma wejść do szkół, sądów i prokuratur

Rząd przygotowuje olbrzymią strategię, która ma dać mniejszości żydowskiej w Polsce szczególne prawa i możliwości. Przewiduje wprowadzenie szeregu zmian w prawie, działaniach policji, prokuratury, sądów i samorządów, a także monitorowanie mediów, szkół, instytucji kultury oraz wsparcie organizacji pozarządowych. Rządowy projekt uchwały „Krajowa Strategia przeciwdziałania antysemityzmowi i wspierania życia żydowskiego na lata 2025-2030” został opracowany w Ministerstwie Sprawiedliwości pod kierunkiem Marii Ejchart i przy współpracy wielu resortów: MSWiA, MEN, MNiSW, MKDiN, MSiT. Dokument przewiduje bezprecedensowy model uprzywilejowania jednej grupy etnicznej, co jest obce polskiemu systemowi prawnemu.

„Strategia przeciwdziałania antysemityzmowi i wspierania życia żydowskiego” przewiduje sześć głównych celów rozciągających się na całe życie społeczne, edukacyjne i polityczne. Skąd tak szeroko zakrojone działania, skoro polskie prawo już teraz w sposób jednoznaczny penalizuje zachowania rasistowskie i zakazuje ich propagowania? Czyżby rząd Donalda Tuska uznał, że należy społeczności żydowskiej przyznać szczególne uprawnienia w tym względzie?

1. Zwiększenie skuteczności karania i przeciwdziałania przestępstwom o charakterze antysemickim na poziomie Policji i Prokuratury oraz wsparcie sytuacji ofiar.

2. Zwiększenie skuteczności karania i przeciwdziałania przestępstwom o charakterze antysemickim na poziomie sądownictwa.

3. Zapewnienie właściwej ochrony przed przestępstwami o charakterze antysemickim w polskim prawie.

4. Usprawnienie procedur monitorowania i gromadzenia danych na temat przestępstw o charakterze antysemickim

— czytamy w dokumencie przygotowywanym przez rząd. „Usprawnienie monitorowania” ma dotyczyć mediów, internetu, szkół, samorządów, urzędów i instytucji kultury w celu zapobiegania „mowie nienawiści”.

„Wspieranie życia żydowskiego”

Zgodnie z przygotowanymi w resorcie ministra Waldemara Żurka wytycznymi, w Polsce miałaby zostać przeprowadzona „szeroka kampania społeczna na temat zjawiska antysemityzmu i związanych z nim zagrożeń, jak również na temat zwalczania antysemityzmu i wspierania życia żydowskiego w Polsce”. Działaniami edukacyjnymi mają być objęci w szczególności politycy i urzędnicy zatrudnieni w sektorze publicznym. Projekt wprowadza uprzywilejowane traktowanie przestępstw o charakterze antysemickim poprzez odrębne procedury ścigania.

Analiza dotychczasowej praktyki i opracowanie wskazówek dla działań policji i prokuratury w zakresie wszczynania i prowadzenia postępowań dotyczących spraw o podłożu antysemickim. Zwiększenie liczby wszczynanych przez policję dochodzeń oraz prowadzonych przez Prokuraturę postępowań dotyczących przestępstw o charakterze antysemickim poprzez zwiększenie świadomości i wiedzy wśród policjantów i prokuratorów na temat specyfiki takich przestępstw, uzyskiwanych dzięki właściwym szkoleniom, dystrybucji materiałów informacyjnych oraz kontaktom z przedstawicielami mniejszości żydowskiej w Polsce

— brzmią zapisy projektu uchwały Rady Ministrów. Dla prokuratorów i policjantów mają być przygotowane szczególne wytyczne.

Stosowanie Wytycznych Prokuratora Generalnego w zakresie prowadzenia postępowań o przestępstwa motywowane uprzedzeniami, w szczególności w zakresie legitymacji do składania zawiadomień z art. 256, 257 czy 119 KK oraz właściwej kwalifikacji określonych czynów jako spełniających znamiona przestępstw określonych w tych przepisach prawa, jak również podnoszenie świadomości w polskiej Policji w tym obszarze

— czytamy w dokumencie, z którego jasno wynika, że opisane w Kodeksie Karnym przestępstwa rasizmu względem społeczności żydowskiej mają być traktowane wyjątkowo. Tak samo mają zachowywać się sędziowie.

Podnoszenie świadomości sędziów na temat charakterystyki i wagi przestępstw o charakterze antysemickim w praktyce orzeczniczej sądów polskich poprzez przeprowadzenie właściwych szkoleń oraz dystrybucję materiałów informacyjnych. Podejmowanie współpracy międzynarodowej w obszarze wymiany wiedzy i doświadczeń orzeczniczych, w tym przede wszystkim dobrych praktyk. Pozyskiwanie przez sądy wiedzy eksperckiej od kompetentnych, specjalizujących się w tej tematyce biegłych

— brzmią zapisy rządowej „Strategii”.

Zmiany w prawie

Skutkiem wdrożenia strategii może być powstanie systemu trwałych przywilejów instytucjonalnych dla jednej grupy etnicznej. Miałyby zostać ugruntowane wprowadzonymi w prawie odpowiednimi zmianami przepisów.

Przeprowadzenie przeglądu i analizy obowiązujących przepisów prawa w celu zidentyfikowania istniejących luk i deficytów w obszarze zwalczania i przeciwdziałania przestępstwom o charakterze antysemickim., oraz szerzej, przepisów dotyczących różnych innych form antysemityzmu oraz przeciwdziałania im.Przygotowanie właściwych projektów nowelizacji na podstawie dokonanych przeglądów i analiz. Uwzględnianie kwestii dotyczących przeciwdziałania przestępstwom o charakterze antysemickim oraz szerzej, przepisów dotyczących różnych innych form antysemityzmu oraz przeciwdziałania im we właściwych projektach legislacyjnych

— stanowi uchwała rządu, która de facto przyznaje jednej grupie etnicznej w Polsce wyjątkowy status prawny, co jest niezgodne z Konstytucją.

Artykuł 32 jasno mówi o całkowitej równości wobec prawa i zakazie uprzywilejowania kogokolwiek. Nie wolno także w myśl art. 7 konstytucji przyznawać pozapaństwowym organizacjom realnego wpływu na procesy decyzyjne, a organy państwa mają kierować się wyłącznie obowiązującym prawem. Tymczasem urzędnicy państwowi będą zobligowani do śledzenia aktów antysemickich bardziej niż innych.  

Regularne gromadzenie oraz publikowanie przez Policję oraz Ministerstwo Sprawiedliwości szczegółowych danych na temat przestępstw o charakterze antysemickim, w tym: wszczętych postępowań, umorzeń, aktów oskarżenia oraz zapadłych wyroków, ze wskazaniem kwalifikacji prawnej czynów. Monitorowanie grup skrajnych dopuszczających się przestępstw o charakterze antysemickim przez właściwe organy państwa, przy współpracy organizacjami żydowskimi, w tym w szczególności żydowskimi gminami wyznaniowymi oraz przygotowywanie analiz i opracowań zawierających właściwe dane i wnioski z takiego monitoringu. Wykorzystanie potencjału instytucji publicznych do realizacji zadań w zakresie monitorowania tego typu przestępstw

— odnajdujemy w „Strategii”.

Media na cenzurowanym

Pod szczególnym nadzorem mają znaleźć się media i internet.

Monitoring mediów publicznych i koncesyjnych pod kątem treści antysemickich i przeciwdziałanie im na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy o rtv oraz przepisów wynikających z dyrektywy UE o świadczeniu audiowizualnych usług medialnych. Inicjowanie i wspieranie samoregulacji w zakresie tworzenia mechanizmów przeciwdziałających antysemityzmowi w usługach medialnych.

— brzmią plany rządu Donalda Tuska. To jednak nie wszystko w tej sprawie, ponieważ treści, które zostaną uznane za niewłaściwe będą usuwane.

Wprowadzenie odrębnych przepisów dotyczących zwalczania różnych przejawów mowy nienawiści w prasie drukowanej i internetowych portalach informacyjnych. Aktywne kontrolowanie największych platform internetowych w zakresie raportowania i usuwania przejawów antysemityzmu. Stała współpraca z zaufanymi podmiotami sygnalizującymi w zakresie zwalczania antysemityzmu w sieci. Ścisła współpraca i znaczące wzmocnienie prokuratury i policji w zakresie efektywnego ścigania przestępstw o charakterze antysemickim w internecie. Działania edukacyjne kierowane do właścicieli portali i platform promujące dobre praktyki w zakresie samoregulacji oraz usuwania treści antysemickich bądź ich nośników

— brzmią zapisy „Strategii przeciwdziałania antysemityzmowi i wspierania życia żydowskiego”.

Wejdą z tym do szkół

**Jednym z głównych celów rządowego projektu jest „edukacja o antysemityzmie i Holokauście”, która ma objąć wszystkie poziomy nauczania, począwszy od szkoły podstawowej. Rząd przewiduje wkroczenie ze „Strategią” do szkół. W projekcie zapisano przygotowanie „rekomendacji podręczników oraz materiałów edukacyjnych do nauczania historii i kultury Żydów oraz Holokaustu przez MEN”. To pokazuje, że została ona przygotowana we współpracy z resortem edukacji Barbary Nowackiej.

Poruszanie tematyki antysemityzmu i teorii spiskowych w ramach wprowadzonego w 2025 przedmiotu Edukacja Obywatelska. Stworzenie oferty szkoleń dla nauczycieli dotyczących tematyki społeczności żydowskich w Polsce, antysemityzmu oraz Zagłady, jak również polskich wersji materiałów dydaktycznych dla nauczycieli stworzonych przez Radę Europy, OBWE/ODIHR i UNESCO. Program grantowy wspierający działania mające na celu edukację o lokalnych społecznościach żydowskich. (…) Rekomendacje podręczników oraz materiałów edukacyjnych do nauczania historii i kultury Żydów oraz Holokaustu przez MEN jako książki pomocnicze do nauczania historii. Wdrożenie programu uniwersalnej lekcji dotyczącej zagłady Żydów jako konsekwencji uprzedzeń antysemickich

— czytamy w dokumencie, pod którym podpisała się wiceminister sprawiedliwości Maria Ejchart.

Granty i inne źródła finansowania

Na promocję treści z zakresu „życia żydowskiego” i historii nie zabraknie także publicznych pieniędzy. Planowane jest stworzenie odrębnej puli środków na ten cel.

Uruchomienie w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki ścieżki finansowania projektów dotyczących dziedzictwa żydowskiego, historii i kultury Żydów, problematyki antysemityzmu i jego następstw

— czytamy w zapowiedziach działań związanych ze „Strategią”.

W projekcie zapisano także uruchomienie „ścieżki finansowa na działania lokalne na rzecz ochrony dziedzictwa żydowskiego i pamięci o Żydach”. Planowany jest również „program grantowy wspierający działania mające na celu edukację o lokalnych społecznościach żydowskich”.

CZYTAJ TAKŻE: Unijna uzurpacja kompetencji? TSUE orzekło: Państwo ma obowiązek uznać małżeństwo jednopłciowe zawarte w innym kraju UE

koal/gov.pl