Bodnar chce totalnej anarchizacji państwa. Zapowiada rozliczenia "neosędziów", składanie samokrytyki oraz wznawianie postępowań

Bodnar ocenił, że należy wprowadzić procedury wznowienia postępowań, w których udział sędziów powołanych od 2018 r. mógł wpłynąć na orzeczenie. Zastrzegł, że system musi być stabilny, a wyroków nie można podważać z dnia na dzień.

Premier Donald Tusk ocenił, że rozwiązania zawarte w projekcie dotyczącym statusu tzw. „neosędziów” są bardzo ważnym krokiem „w przywracaniu praworządności”. „W tej sprawie udało się znaleźć wspólny język z reprezentantami środowisk prawniczych” - podkreślił. Minister sprawiedliwości zapowiadał z kolei czas rozliczeń dla niektórych sędziów oraz konieczność… składania samokrytyki.

Szef rządu podczas konferencji prasowej po dzisiejszym spotkaniu z przedstawicielami środowisk prawniczych powiedział, że rozwiązania zawarte w przygotowywanym projekcie dotyczącym statusu tzw. „neosędziów” - czyli jak nazywają to przeciwnicy PiS - sędziów powołanych w wyniku przepisów, które weszły w życie w 2018 roku, z udziałem przebudowanej KRS, są bardzo ważnym krokiem „w przywracaniu praworządności”.

Szef rządu ocenił, że „miejsca, które nasi poprzednicy zdewastowali”, „wymagają naprawy poprzez nowe ustawy”.

Jak relacjonował premier, podczas dzisiejszego spotkania jemu oraz szefowi MS Adamowi Bodnarowi udało się znaleźć „wspólny język ze wszystkimi reprezentantami środowisk prawniczych”. Przekazał, że na spotkaniu omawiane było, co rząd i środowiska prawnicze będą „wspólnie robili każdego dnia”.

Nie tylko poprzez ustawy, a przez codzienną praktykę

— dodał premier.

Tusk zapowiedział, że rząd będzie „usprawniał cały system”.

Jest wiele pomysłów i idei, za którymi tak naprawdę jest obraz systemu sprawiedliwości dostępnego dla ludzi, przyjaznego dla ludzi, dużo szybszego i sprawniejszego, tak, żeby oszczędzić ludzkie pieniądze, ludzie cierpnie i czas

— mówił premier.

Bodnar chce rozliczeń

Sędziowie „tworzący porządek niedemokratyczny” będą podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej; to może być 500 osób

— ocenił minister sprawiedliwości Adam Bodnar.

Jak zapowiedział, zostanie stworzony specjalny organ pełniący funkcję kolegialnego rzecznika dyscyplinarnego.

Szczegóły przyszłych rozwiązań legislacyjnych dotyczących sędziów mianowanych w oparciu o przepisy dot. KRS, które weszły w życie w 2018 r. - Bodnar przedstawił podczas wspólnej konferencji z premierem Donaldem Tuskiem po zakończeniu kilkugodzinnego spotkania z przedstawicielami środowisk prawniczych.

W czasie spotkania zobowiązaliśmy się, że będziemy dalej razem pracowali nad przygotowaniem takiego pełnego projektu, który godzi różne spojrzenia i perspektywy, ale w szczególności rozwiązania dotyczące tego, w jaki sposób uregulować status sędziów, którzy zostali powołani po 2018 roku, czyli tzw. neosędziów

— poinformował szef MS.

Jak podkreślił, najważniejsze w omówionym w piątek projekcie jest „uznanie, że spośród sędziów powołanych po 2018 roku mamy trzy grupy”.

Pierwsza grupa - tłumaczył - to „osoby, które niespecjalnie miały wybór”.

Skończyły Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury, zrobiły asesurę i nie miały do wyboru innej Krajowej Rady Sądownictwa, zostały poddane ocenie KRS i zostały sędziami

— powiedział.

Wskazał, że w odniesieniu do tej grupy - około 1,6 tys. osób - „ustawa określi, że te osoby mają status sędziów powołanych zgodnie z konstytucją”.

Jednak mamy grupę osób, które zdecydowały się na awans po 2018 roku (…). W tym przypadku zostaną wyszczególnione dwie grupy. Jedna - to osoby, które łączy tzw. wspólne przedsięwzięcie. One w sposób być może świadomy, być może nie, tak naprawdę brały udział w budowie porządku niedemokratycznego w Polsce. Nie tylko ze względu na to, że przyjęły awans, ale ze względu na to, że obejmowały później różne funkcje w wymiarze sprawiedliwości: zostawali prezesami sądów, rzecznikami dyscyplinarnymi, przewodniczącymi wydziałów, zasiadali w SN

— mówił.

Jak podkreślił, celem ustawy będzie, że „po trzech miesiącach od wejścia w życie ustawy te osoby wracają na wcześniej zajmowane stanowisko”.

Awans zostanie cofnięty

— zapowiedział.

Będą samokrytyki?!

Z kolei ostatnia grupa to „osoby, które dostały ten awans, ale tylko dlatego, że miały nieprzepartą wolę awansowania w strukturze sądownictwa”.

W tym przypadku przewidujemy wprowadzenie instytucji „czynnego żalu”. Jeśli złożą oświadczenie i powiedzą, że to był ich błąd życiowy, to dobrowolnie wracają do sądu, w którym wcześniej orzekali, ale w stosunku do nich nic więcej się nie dzieje, mogą od następnego dnia startować w nowych konkursach i ubiegać się o funkcjonowanie na nowych zasadach. W pewnym sensie uznajemy ich, że są rozgrzeszeni

— powiedział.

Według szacunków MS - jak mówił Bodnar - osób określanych, jako połączonych „wspólnych przedsięwzięciem” może być 500, a z drugiej grupy - 900.

Ale te 500 osób, które tworzyły porządek niedemokratyczny, będzie podlegało też odpowiedzialności dyscyplinarnej. Zostanie stworzony specjalny organ pełniący funkcję kolegialnego rzecznika dyscyplinarnego i te osoby zostaną ocenione z punktu widzenia naruszenia zasad etyki sędziowskiej

— poinformował szef MS.

Atak na prezydenta

Prezydent Andrzej Duda zaczął swoje urzędowanie od dewastowania systemu prawnego w Polsce i systemu konstytucyjnego; nie bez powodu szef MS Adam Bodnar zaproponował, by projekt regulujący status tzw. neosędziów wszedł w życie w sierpniu 2025 r.

— powiedział premier Donald Tusk.

Szef rządu, pytany o harmonogram zmian przewidywany w projekcie ustawy regulującej status tzw. neosędziów, przyznał, że duży wpływ na daty miały wybory prezydenckie, które odbędą się na wiosnę 2025 r.

Nie ma żadnej wątpliwości, kto odpowiada w dużej mierze za ten niezwykły wprost bałagan - już nie mówiąc o łamaniu lub naruszaniu konstytucji, niezależności sędziowskiej

— podkreślił.

Zdaniem Tuska za ten „bałagan” odpowiedzialny jest prezydent, który „zaczął swoje urzędowanie od dewastowania systemu prawnego w Polsce i systemu konstytucyjnego”, a obecnie „odmawia współpracy z polskim rządem na rzecz naprawiania systemu sprawiedliwości i odbudowy rządów prawa”.

Zdajemy sobie sprawę bardzo dokładnie, że m.in. uwolnienie polskiego systemu sprawiedliwości od ludzi niegodnych, żeby być sędziami, bo złamali zasady przyzwoitości i prawa, że to będzie możliwe wtedy, kiedy autor tego czy współautor tego bałaganu przestanie już pełnić swoją funkcję

— stwierdził.

Minister (Bodnar) zaproponował datę, od kiedy to wejdzie w życie i nieprzypadkowo jest to sierpień przyszłego roku. Nikogo nie będziemy czarować

— powiedział premier.

W 2025 r. odbędą się wybory prezydenckie.

Tusk przypomniał też, że prezydent Duda „miał szansę podpisać nieidealny projekt”, czyli nowelę ustawy o KRS, którą w sierpniu skierował do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej.

Reakcja pana prezydenta Dudy była jednoznaczna, że nie jest w ogóle zainteresowany. Myśmy za to pewną cenę zapłacili, szukamy różnych sposobów, żeby to naprawiać, ale to wystarczyło też jako test

— podkreślił premier.

Plan wznawiania postępowań

Minister sprawiedliwości Adam Bodnar ocenił, że należy wprowadzić procedury wznowienia postępowań, w których udział sędziów powołanych od 2018 r. mógł wpłynąć na orzeczenie. Zastrzegł, że system musi być stabilny, a wyroków nie można podważać z dnia na dzień.

Jeśli chodzi o sędziów powołanych po 2018 roku, to musimy działać w taki sposób, aby maksymalnie zachować stabilność systemu prawnego. Nie możemy pozwolić sobie na to, aby z dnia na dzień podważyć obowiązywanie tych wyroków

— powiedział Bodnar, pytany o wyroki wydane w ostatnich latach przez tzw. neosędziów.

Zastrzegł, że jednocześnie „muszą być stworzone procedury wznawiania postępowania, w sprawach, w których możną wykazać, że udział właśnie tego sędziego, osoby, która mogła mieć jakieś niejasne konotacje, mógł wpływać na treść orzeczenie”.

Wtedy obywatele powinni mieć prawo do wznowienia postępowania

— powiedział Bodnar na wspólnej konferencji prasowej z premierem Donaldem Tuskiem po spotkaniu z przedstawicielami środowisk prawniczych.

Okres przejściowy

Ważne jest, aby sędziowie w stanie spoczynku mieli możliwość powrotu do orzekania na dwa lata, aby wymiar sprawiedliwości dobrze funkcjonował w okresie przejściowym

— powiedział minister sprawiedliwości Adam Bodnar.

Szef MS na wspólnej konferencji z premierem Donaldem Tuskiem po piątkowym kilkugodzinnym spotkaniu z reprezentantami środowisk prawniczych przedstawił szczegóły rozwiązań legislacyjnym odnoszących się do wymiaru sprawiedliwości i sędziów mianowanych od 2018 roku. Część tych sędziów - jak zapowiedziano - będzie miała „cofnięte awanse” i poniesie odpowiedzialność dyscyplinarną.

Zgadzamy się z tym - aby wymiar sprawiedliwości dobrze funkcjonował w okresie przejściowym, ważne jest stworzenie możliwości powrotu na dwa lata do orzekania przez sędziów w stanie spoczynku. Nagle bowiem mogą powstać sytuacje, że część osób wróci do innych sądów i trzeba będzie wypełniać przestrzenie, które powstaną

— powiedział Bodnar.

Jak dodał, liczy na to, że „dojrzali, doświadczeni, z autorytetem sędziowie, za zgodą odnowionej Krajowej Rady Sądownictwa, będą mogli wrócić na dwa lata do orzekania, w pewnym sensie realizując swój moralny obowiązek w stosunku do Rzeczypospolitej”.

Kolejne zmiany - jak mówił - będą dotyczyły ustawy o SN.

Wszyscy się zgadzamy, ze dwie izby w Sądzie Najwyższym będą musiały być zmienione: Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Izba Odpowiedzialności Zawodowej

— przekazał minister.

„Wolne Sądy” już okiełznane

Jest między nami uzgodnienie i deklaracje, że tzw. neosędziowie powracają na wcześniej zajmowane stanowiska

— powiedziała po spotkaniu z premierem i ministrem sprawiedliwości, współtwórczyni inicjatywy „Wolne Sądy” Sylwia Gregorczyk-Abram.

Jest między nami zgoda i uzgodnienia dotyczące statusu tzw. neosędziów i deklaracje, że powracają oni na wcześniej zajmowane stanowiska z uwzględnieniem tzw. młodych sędziów, czyli asesorów

— powiedziała Gregorczyk-Abram na briefingu prasowym.

Dodała, że przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości zaprezentowali podczas spotkania z udziałem m.in. premiera Donalda Tuska i szefa MS Adama Bodnara projekt ustawy o przywróceniu ładu konstytucyjnego, który m.in. reguluje właśnie status tzw. „neosędziów”.

Gregorczyk-Abram podkreśliła, że najważniejszą płaszczyzną rozmów była troska o dobro obywatela, o równość obywateli wobec prawa. „Na ten temat było najwięcej dyskusji, pan premier usłyszał o wielowarstwowych problemach w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości, których wysłuchał z uwagą” - podkreśliła.

Konkluzja, na którą wszyscy się zgodziliśmy, jest taka, że rządy prawa to jest sprawa, która jest traktowana serio i z takim założeniem dzisiaj z tego spotkania wychodzimy

— powiedziała Gregorczyk-Abram.

Komisja Kodyfikacyjna na ukończeniu

Komisja Kodyfikacyjna jest w finalnym etapie prac, jeżeli chodzi o przygotowanie projektu dotyczącego statusu tzw. „neosędziów”; projekt ma zakładać, że powołania tych sędziów są pozbawione mocy prawnej

— powiedział kierujący pracami komisji sędzia Krystian Markiewicz.

Sędzia Markiewicz, prezes Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”, który przewodniczy Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury, przekazał, że komisja jest w finalnym etapie prac, „jeżeli chodzi o przygotowanie projektu, który dotyczy statusu neosędziów, dwóch izb w Sądzie Najwyższym - Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Izby Odpowiedzialności Zawodowej”.

Jak mówił, „popierany przez rząd” projekt ma zakładać, że powołania tzw. „neosędziów” są „pozbawione mocy prawnej”.

W związku z tym, te osoby, które nielegalnie, niezgodnie z konstytucją objęły urząd sędziowski, wracają stąd, skąd przyszły

— tłumaczył.

Oczywiście, te osoby mogą startować ponownie w konkursach transparentnych, właśnie konkurencyjnych, w których wygra najlepszy

— powiedział.

Jak mówił, w związku ze „skalą” sytuacji przewidywane są „różne wentyle bezpieczeństwa, m.in system delegacji sędziów, tak, żeby obywatele nie ucierpieli”. Podkreślił, że najważniejszy jest obywatel, który ma prawo „do prawdziwego sędziego, ma prawo do sprawnego postępowania i ma prawo do stabilnego orzeczenia”.

Prezes Stowarzyszenia przekazał również, że szef MS Adam Bodnar zaprezentował podczas piątkowego spotkania ze środowiskami prawniczymi dodatkowe regulacje, które mają uzupełnić projekt ustawy.

Dopytywany przez dziennikarzy o proces powrotu tzw. „neosędziów” na poprzednie stanowiska, Markiewicz tłumaczył, że Bodnar ma „rozpisywać te konkursy tak, żeby uwzględniać sytuacje w poszczególnych sądach”.

To jest praca na dwa lata

— ocenił.

Mamy niecały rok czasu na przygotowanie nie tylko tego projektu, który niedługo będzie gotowy, ale na całościowe projekty dotyczące sądów powszechnych, KRS i to jest nasz absolutny priorytet

— podkreślił.