Poprzez dokonany wybór ławników do SN opozycja pokazała swoją najgorszą twarz i chęć upolitycznienia sądu - powiedział PAP wiceminister sprawiedliwości Sebastian Kaleta. Jak dodał, taki wybór może skutkować wnioskami o wyłączenia nowych ławników z rozpatrywanych spraw.

CZYTAJ RÓWNIEŻ:

— To są ławnicy SN wybrani przez Senat Grodzkiego! Wielbiciele „Soku z Buraka” i ośmiu gwiazdek. To jest apolityczność sądów?

— TYLKO U NAS. Ławnicy SN z rekomendacji KOD-u. Koc: To powinny być osoby, które przynajmniej starają się być niezależne

Wybór Senatu

W czwartek Senat spośród 54 kandydatur wybrał na czteroletnią kadencję 30 ławników Sądu Najwyższego. Kandydatury zdecydowanej większości wyłonionych ławników - 26 osób - zostały zgłoszone przez Komitet Obrony Demokracji.

To pokazuje, że w tym sporze o sądownictwo opozycji od samego początku nie chodzi o standardy i praworządność, apolityczność i niezależność sądownictwa, tylko o to, aby najbliżej związani i zaangażowani dla nich ludzie decydowali o treści wyroków w Polsce

— ocenił Kaleta.

Wiceminister przyznał, że czwartkowy wybór ławników SN przez Senat był przeprowadzony zgodnie z procedurą.

Takie są przepisy i opozycja, która ma większość w Senacie miała okazję pokazać, o jakie standardy w sądownictwie jej chodzi. Czy chodzi o apolityczność, czy chodzi o najwyższe kwalifikacje. A wybrała nawet nie tylko swoich przedstawicieli politycznych, ale też takich, którzy stanowią najbardziej wulgarną ich grupę

— ocenił Kaleta.

Wybór ławników do całego Sądu Najwyższego powinien mimo wszystko odzwierciedlać jakiś przekrój społeczeństwa - wiedzy, kompetencji, doświadczenia życiowego. A tu wybrano po prostu zwykłych działaczy z jednej z najbardziej skrajnych organizacji wspierających opozycję

— zaznaczył wiceminister.

Kaleta: Opozycja wybrała osoby o wątpliwych kwalifikacjach

Zdaniem Kalety taki wybór może skutkować tym, że w sprawach z udziałem nowych ławników „będą składane wnioski o wyłączenie tych osób, co może utrudnić funkcjonowanie SN”.

Pytanie, czy osoby te nie będą wykorzystywały metod, które pokazały w życiu publicznym, także na forum SN

— dodał.

Opozycja kwestionuje wybór Krajowej Rady Sądownictwa przez Sejm, ale jednocześnie na ławników SN ochoczo wybrała osoby o wątpliwych kwalifikacjach i działające politycznie

— zaznaczył Kaleta. Dodał, że pokazuje to, iż „jeśli jedni wybierają, to trzeba blokować Polsce fundusze, nakładać sankcje, a jeśli oni wybierają, to już jest demokracja i praworządność”.

Łącznie KOD zgłosił 31 kandydatów na ławników wśród wszystkich 54 zgłoszonych osób. Spośród czterech pozostałych osób wybranych w czwartek na ławników dwóch zgłosiły grupy obywateli, jednego Klub Inteligencji Katolickiej w Tarnowie i jednego Stowarzyszenie „Ostrów biega”.

We wrześniu senacka komisja praw człowieka, praworządności i petycji pozytywnie zaopiniowała 25 spośród tych 54 kandydatur. W pozytywnie zaopiniowanej przez komisję grupie osób było 12 kandydatów zgłoszonych przez KOD. Ostateczny dokonany w czwartek wybór Senatu tylko częściowo był zgodny z rekomendacjami komisji.

Odpowiedź opozycji

Senator Krzysztof Kwiatkowski (Koło Senatorów Niezależnych) powiedział PAP, że w czwartek:

Senat dokonał wyboru, a w grupie wybranych były osoby zgłoszone przez grupy obywateli w tym także kilka osób, które były ławnikami kończącej się kadencji oraz przedstawiciele organizacji o charakterze krajowym i lokalnym.

Ja w swoim głosowaniu kierowałem się opinią komisji praw człowieka, praworządności i petycji, która prowadziła wysłuchania wszystkich kandydatów. Dokonałem wyboru w oparciu o rekomendacje tej komisji

— zastrzegł Kwiatkowski.

Uchwałą Kolegium SN z 14 maja br. ustalono liczbę ławników Sądu Najwyższego drugiej kadencji na 30 osób. Ławnicy drugiej kadencji mają objąć swoje funkcje od początku 2023 r. i pełnić je do 31 grudnia 2026 r.

Dokonany w czwartek wybór był konieczny z uwagi na upływającą pierwszą kadencję ławników SN. Po raz pierwszy ławników SN Senat wybrał w 2018 r. oraz 2019 r. Za pierwszym razem nie wybrano wyznaczonej wówczas liczby ławników, a jedynie 13 osób, dlatego w 2019 r. konieczny był wybór uzupełniający.

Według ustawy ławnikiem SN może być osoba, która m.in. posiada wyłącznie obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i publicznych; jest nieskazitelnego charakteru; ukończyła 40 lat, ale - w dniu wyboru - nie ukończyła jeszcze 60 lat; jest zdolna, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków ławnika; posiada co najmniej wykształcenie średnie. Nie może nim być osoba, która m.in.: jest zatrudniona w sądach, prokuraturze lub policji, pracuje w urzędach obsługujących centralne organy państwa, jest adwokatem, radcą prawnym, notariuszem, żołnierzem, duchownym albo należy do partii politycznej.

Generalnie ławnicy uczestniczą w Sądzie Najwyższym w rozpoznawaniu skarg nadzwyczajnych oraz spraw dyscyplinarnych m.in. sędziów. Ławników wybiera Senat w głosowaniu jawnym. Udział ławników w orzekaniu przez SN oraz ich wybór przez Senat wynika z ustawy o SN obowiązującej od 3 kwietnia 2018 r.

gah/PAP