Na kwartał przed wyborami: murowanie bramki nie wystarczy, potrzeba profesjonalizmu i mobilizacji, a słowem klucz będzie "ewolucja"

Trzynaście tygodni, które pozostały do wyborów (z małym hakiem, ale trzeba odliczyć przecież majówkę, niedziele, etc.) to otwarte okno możliwości na trzynaście (może ciut więcej) szans, niebezpieczeństw, potencjalnych min i furtek dla wszystkich kandydatów. Mniej więcej tyle będzie okazji do narzucenia własnej agendy tematycznej, przebicia się z nią do mediów i wyborców. Te niespełna 100 dni kampanii, jakie czekają nas do 10 maja będą dużym sprawdzianem: najpierw na poziomie organizacyjnym (zbieranie podpisów, sztaby, konwencje), a z czasem na poziomie merytorycznym i wytrzymałościowym.

Faworytem tego wyścigu jest oczywiście prezydent Andrzej Duda, ale jestem przekonany, że nie będzie to żaden spacerek. Kandydaci opozycji mogą zaliczać szereg koszmarnych wpadek odnotowywanych gdzieś w internetowych bańkach, zbyt wysoko licytować na gruncie ideologicznych wycieczek, popełniać proste błędy, a mimo to - jeśli dojdzie do drugiej tury wyborów - nie są bez szans na pokonanie dzisiejszego prezydenta. Widzieliśmy to w pewnej (choć oczywiście innej) skali przy wyborach samorządowych w dużych miastach, widzieliśmy przy Senacie. Rozkład głosów jest na dziś względnie wyrównany.

To w zasadzie brzmi dziś jak banał, ale głosowanie i 10 maja, a zwłaszcza 24 maja (jeśli dojdzie do II tury) będzie bowiem plebiscytem „za” lub „przeciw” ekipie „dobrej zmiany”. Wizerunek, umiejętności i profesjonalizm kandydatów drugiej strony będzie ważny, ale nie będzie kluczowy - to jasne, że wyliczone przez Marka Pyzę kuriozalne cytaty z pani marszałek gdzieś tam dotrą do wyborców. Ale zadziałają w ograniczonym zakresie. Z perspektywy Andrzeja Dudy i jego sztabu nie wystarczy jednak jedynie trwać, czekając na werdykt wyborców: czy zaufają raz jeszcze, czy dobrze ocenią ostatnie pięć lat, czy wreszcie wyniki ostatnich wyborów (od samorządowych, przez europejskie, po parlamentarne) powtórzą się z happy endem i tym razem, w maju, czy Kidawa-Błońska palnie jeszcze pięć kolorowych bon motów. Przekonanie, które Wojciech Szacki z Polityki Insight barwnie ujął jako pilnowanie wyniku 2:1 w 80. minucie piłkarskiego meczu może okazać się błędne i skończyć się bardzo nerwową końcówką. Krótko mówiąc, murowaniem własnej bramki i pola karnego stworzy się niepotrzebne niepokoje i nieprzewidywalne efekty.

Gdzie więc szukać odpowiedzi na pytanie o szanse prezydenta Dudy? Mnóstwo zależeć będzie od ewolucji nastrojów społecznych, a raczej tego, czy sztabowcy PiS, jak i innych komitetów umiejętnie zauważą to zjawisko. Na zapleczu Zjednoczonej Prawicy istnieje bowiem pokusa, by uznać, że wystarczy powtórzyć rok 2015: w formie i treści, wzmocnić przekaz opowieścią o realnych sukcesach ostatnich czterech lat, a wybory - z większym lub mniejszym wysiłkiem - jakoś się wygra. Polska A.D. 2020 jest w wielu wymiarach naprawdę inna niż pięć lat temu, a prowadzenie dawno minionych bitew jest drogą na manowce.

I nie chodzi o to, by dziś nerwowo resetować wszystkie możliwe kanały działania, szukając po omacku, na oślep tematów i sposobów dotarcia do wyborców. Na rynek wyborczy trafiły już jednak roczniki, które kierują się kompletnie innymi przesłankami niż dotychczasowe, a nawet jeśli przyjąć, że jest ich stosunkowo mało, to przecież i starsi wyborcy są dziś w innej sytuacji niż u progu roku 2015. W tym czasie powstało (i powstanie w ciągu tego kwartału kampanii) wiele zmiennych, których ani przy Nowogrodzkiej, ani nigdzie indziej nie będzie można łatwo przewidzieć, nie wszystko wyplują nam sondaże i badania opinii publicznej. Polacy zmęczeni są innymi sprawami niż w roku 2015, zależy im na innych kwestiach niż wówczas, a i obóz PiS startuje z diametralnie innych pozycji. Inaczej opowiada się o państwie z perspektywy opozycji, inaczej gdy pozna się stan finansów i realne możliwości, a na koncie ma pięć lat rządów (z ich plusami i minusami).

Prezydent Andrzej Duda musi jeszcze raz przedstawić się wyborcom. Owszem, wykorzystanie potencjału rozpoznawalności, prawdziwej sympatii wśród wyborców Polski powiatowej, wiarygodności jest czymś oczywistym, ale ta kampania - jeśli ma się udać - powinna być pomysłem na PiS+. I to PiS+ w wydaniu z roku 2020, a nie 2015. To wbrew pozorom olbrzymie wyzwanie, wymagające profesjonalnej pracy sztabu, pełnej mobilizacji i niezwykle szczegółowej koordynacji przekazu. Na początku lutego wygląda to raczej jak wolna amerykanka - począwszy od kiepskiej kontroli nad tym, kto i gdzie występuje w mediach, przez ambicjonalne spory tlące się na zapleczu, po pytania o nakreślenie celu tej politycznej (w tym kampanijnej) wędrówki obozu „dobrej zmiany”. Pisałem o tym szerzej kilka tygodni temu, kreśląc pytanie o rozstaj dróg centroprawicy w Polsce.

Rok 2020 może domknąć pewien etap w polityce. Polska centroprawica na rozstaju dróg

Wszystkie zgłoszone w tamtym tekście kwestie pozostają aktualne, a w zasadzie są jeszcze bardziej palące. Jeśli więc kampania zostanie poprowadzona wyłącznie siłą rozpędu po poprzednich wyborach (a w zasadzie maratonie wyborczym), a w formie i treści wyborcy otrzymają w zasadzie to samo - bez nowych propozycji, wyzwań, konkretów - co jesienią, może się okazać, że w drugiej turze, 24 maja, zadecyduje ta część elektoratu, która jest najbardziej niestała, labilna i kierująca się zagadkowymi przesłankami.

Nie zdziwiłbym się, gdyby koniec końców okazało się, że o wyniku zadecyduje 200-300 tys. przypadkowych głosów. Przypadkowych w tym znaczeniu, że opartych o pogodę, kolor krawata albo irracjonalne odczucia

— ocenił niedawno jeden z rozmówców ze ścisłego kierownictwa Prawa i Sprawiedliwości.

To może być bardzo ciekawy kwartał w polskiej polityce. Banałem będzie stwierdzenie, że równie dobrze PiS może ten wynik 2:1 dowieźć, strzelić dwie kolejne bramki i triumfować już 10 maja (uważam, że Andrzej Duda ma potencjał, by przekroczyć próg 50% już w I turze), jak i trafić na zaskakujące kłopoty, które sprawią, że o wyniku zadecyduje przypadkowa wrzutka, rzut rożny albo błąd sędziego przy zastawianej pułapce ofsajdowej. No, ale to polityka, a nie piłka nożna. Choć i tu, i tu przypadek miewa kolosalne znaczenie.

ZOBACZ TAKŻE NOWY ODCINEK MAGAZYNU BEZ SPINY - PROSTO Z ANTENY TELEWIZJI WPOLSCE.PL: