Nikt nie żąda od nas wypłaty miliardów za Holokaust. Mamy jedynie złożyć raport. Przykładem jego treści jest polsko-amerykańskie porozumienie z 1960 r.

Polska podpisała deklarację w 2009 roku i w tej deklaracji mówi się o tym, że każdy kraj, gdzie są takie sprawy majątkowe, musi to rozwiązać. Kto to rozwiąże? Myślę, że w końcu każdy kraj będzie to prowadził nie z państwem Izrael, ale z organizacjami żydowskimi

— stwierdził dziś Ben Zvi, ambasador Izraela w Polsce.

Wokół odszkodowań za żydowskie mienie narosło już wiele mitów. Przypomnijmy zatem, co na temat amerykańskiej ustawy Just Act 447 mówił Elan Carr, pełnomocnik stanu USA ds. antysemityzmu.

Ta ustawa nie wymaga od żadnego z 46 krajów, w tym od Polski, które podpisały deklarację terezińską w 2009 r., by wypłacały odszkodowania osobom indywidualnym, innym rządom, czy organizacjom międzynarodowym, po to, by rozwiązać problemy własnościowe z czasów Holokaustu, włączając mienie bezspadkowe

— tłumaczył w „Konkretnym wywiadzie” dla tygodnika Sieci. Intencją amerykańskiego kongresu jest, by te problemy po prostu rozwiązać.

Ustawa Just Act 447 wymaga, by każdy kraj podpisany pod deklaracją terezińską w listopadzie tego roku poinformował o działaniach wdrażających postanowienia deklaracji. Raport na ten temat będzie przedstawiony amerykańskiemu kongresowi.

Deklaracja mówi o tym, że ofiary Holokaustu, których własność, nieruchomości, zostały zrabowane przez nazistowskie Niemcy, mają prawo do zadośćuczynienia. Polska ma jednak pełne prawo zadecydować, w jaki sposób im zadośćuczynić. Każdy rząd ma pełną swobodę w tym, jak rozwiązać problem mienia utraconego w wyniku holokaustu.

Jak podkreślał Elan Carr, bardzo ważne jest, by pamiętać, że Polska była ofiarą agresji nazistowskich Niemiec. Polacy ucierpieli w wyniku II wojny światowej. Polscy Żydzi ucierpieli. Polacy ucierpieli. Trzeba mówić, że Polska jest ofiarą. Wszystkie ofiary powinny być traktowane sprawiedliwie. To podstawowa sprawa.

Przykładem na to, co mogłoby znaleźć się w raporcie jest porozumienie z 1960 r. podpisane przez rząd amerykański i polski. W wyniku tego dokumentu obywatel amerykański, który utracił posiadłość, zgłaszał się po zadośćuczynienia do amerykańskiego rządu. Większość obywateli amerykańskich w czasach II wojny światowej, których dotykał problem, rozwiązało go. Te odszkodowania są już wypłacone. Pytanie brzmi, co z tymi, którzy nie byli obywatelami amerykańskimi. Co z obywatelami polskimi? Co dalej? Polska musi teraz o tym zadecydować.

Problem jednak w tym, że Polska nie ustanowiła dotąd żadnego prawa, które mówiłoby o problemie restytucji mienia. Sprawy są rozstrzygane w sądach. Jak podkreśla jednak USA, to Polska zadecyduje, co oznacza odszkodowanie, i co jest sprawiedliwe.