Prof. Marciniak w „Bliżej”: co się wydarzyło w ostatnich latach, wskazuje, że Ukraińcy wybrali swoje państwo. Mówią, że chcą budować własny kraj

W programie „Bliżej” Jana Pospieszalskiego tym razem poruszono temat wydarzeń na Ukrainie w kontekście polityki historycznej. Prowadzący rozpoczął rozmowę od pytania dotyczącego sowieckich pomników, które były usuwane przez protestujących. Gdzie szukać mitu założycielskiego nowej Ukrainy? Pytał Pospieszalski.

Sowietolog, profesor Włodzimierz Marciniak odniósł się do znanego powiedzenia, które ostatnio często powtarzano.

Bardzo często było powtarzane zdanie, że nie ma imperium rosyjskiego bez Ukrainy, więc jeśli Putin chce budować imperium to musi zdominować Ukrainę. To błąd, ponieważ imperium nie buduje się z pozycji terytorium

- wskazywał Marciniak i dodał, że bardziej liczy się nie Ukraina, ale Ukraińcy.

Imperium rosyjskie traci Ukraińców, a przynajmniej robi wszystko, żeby ich stracić. (...) Trudno sobie wyobrazić imperium rosyjskie bez ukraińskich chłopców, księży, biskupów, żołnierzy

- tłumaczył sowietolog.

Dodaje, że to, „co się wydarzyło w ostatnich latach, wskazuje, że Ukraińcy wybrali swoje państwo”.

Ukraińcy mówią, że chcą budować własne państwo

- dodaje gość programu „Bliżej.

Podkreśla, że konflikt na Ukrainie jest również „konfliktem o pamięć”.

Doradca Prezydenta RP prof. Tomasz Nałęcz w swojej wypowiedzi wskazał z kolei, że Ukraina jest podzielona, a w społeczeństwie nie ma zgody dotyczącej spojrzenia na historię.

Ukraina jest pęknięta. Jeden z elementów identyfikacji nowej Ukrainy to jest antykomunizm, antysowieckość. (…) Na Zachodzie Ukrainy identyfikacja narodowa była budowana na konflikcie z Polską. W ubiegłym roku nie mogliśmy znaleźć wspólnego języka ws. Wołynia

- mówił Nałęcz, dodając, że „trzeba szukać wspólnego języka”.

Zdaniem doradcy Prezydenta Komorowskiego „będziemy mieli problem z nową tożsamością ukraińską”.

Jako następny głos zabrał Piotr Żuchowski, wiceminister kultury. W jego ocenie „wydarzenia ostatnich dni powodują, że Polscy patrzą bardziej dojrzale na problemy ukraińskie, również na płaszczycie tożsamości narodowej”.

W zeszłym roku prowadziliśmy trudne rozmowy na temat Wołynia. Dziś okazuje się, że Ukraińcy mają własne racje. Tam gdzie toczy się walka, wojna, ona toczy się również na symbole. Jak uczy historia zawsze było tak, że wojna powodowała obalanie symboli, które były wcześniej. (…) To jest zawsze rozmowa na symbole. Historia, przestrzeń historyczna uwiarygadnia politykę, którą się uprawia

- tłumaczył wiceminister.

Dodał, że liczy, że Ukraina „stworzy nowy demokratyczny mit założycielski”.

Być może ofiary z Majdanu dają nowy mit założycielski. To dobre wydarzenia, żeby taki mit budować

- tłumaczył Żuchowski.

Jako ostatni głos zabrał Maciej Pawlicki, producent filmowy, publicysta tygodnika „wSieci”. Wskazał, że „obrazy przewracanego pomnika Lenina stają się symbolem”.

Przez lata istnienia Ukrainy, która jak się wydawało była demokratyczna i wolna, te pomniki stały. Padły dopiero teraz. Przełomem okazuje się coś, co przemówi do narodu. Tak samo symboliczne jak przewracane pomniki jest to, że ci którzy byli na Majdanie, nie zaakceptowali kompromisu, jaki negocjowali przedstawiciele UE. To była propozycja: ułóżcie „się jakoś z Janukowyczem”. To było coś na kształt Okrągłego Stołu, ale ludzie powiedzieli „nie, chcemy więcej”

- tłumaczył Pawlicki.

Następnie dodał:

Te mechanizmy antykomunistyczne wynikają być może z jakiegoś kozackiego temperamentu, ale być może również z kalkulacji, że jeśli niedokończona rewolucja zaczyna brnąć w mule to trzeba iść dalej, na początku już stworzyć obrazy, które wbiją się w świadomość ludzi.

wrp