Rocznica wybuchu powstania w białostockim getcie

fot. wikimedia Commons/Bundesarchiwe
fot. wikimedia Commons/Bundesarchiwe

W Białymstoku uczczono w piątek 70. rocznicę wybuchu powstania w tamtejszym getcie. Historycy uważają je za drugi pod względem znaczenia, po Warszawie, zryw ludności żydowskiej przeciwko hitlerowcom.

By uczcić bohaterstwo uczestników powstania w getcie, w południe w mieście włączone zostały syreny alarmowe. Główna uroczystość odbyła się przy pomniku bohaterów getta, który stoi na placu imienia przywódcy powstania Mordechaja Tenenbauma-Tamaroffa. Wraz ze swoim zastępcą Danielem Moszkowiczem popełnił on samobójstwo, by nie wpaść w ręce Niemców.

W uroczystości wzięli udział m.in. przedstawiciele władz Białegostoku, ambasadorowie Izraela i Niemiec w Polsce, dawni białostoczanie mieszkający obecnie w Izraelu, przedstawiciele gmin żydowskich w Polsce.

Po okolicznościowych wystąpieniach odmówiono żydowską, katolicką, prawosławną i ewangelicką modlitwę za zmarłych, odbył się apel poległych, po czym pod pomnikiem złożono wieńce i kwiaty.

Ponieważ rocznica jest okrągła, rozbudowany jest dwudniowy program wydarzeń towarzyszących obchodom. Wśród nich są m.in. wystawy, wykłady i koncerty przygotowane przez miejskie i wojewódzkie placówki kultury.

Bezpośrednim powodem wybuchu powstania w getcie w Białymstoku były niemieckie przygotowania do likwidacji tego getta. Słabo uzbrojonych powstańców było trzystu; Niemców, dysponujących czołgami i samolotami, dziesięć razy więcej. Główne walki w getcie toczyły się 16 sierpnia 1943 roku, w kolejnych kilku dniach broniły się już tylko pojedyncze punkty oporu.

Przed wojną w Białymstoku było około 50 tys. Żydów, a miasto było znaczącym ośrodkiem kultury i religii żydowskiej. Z tej społeczności, po powstaniu i wywózkach do obozów, ocalało zaledwie kilkaset osób.

Obecnie w Białymstoku śladów materialnych po społeczności żydowskiej prawie nie ma. W 2008 roku otwarty został Szlak Dziedzictwa Żydowskiego, który ma upamiętniać kilkadziesiąt miejsc związanych z historią białostockich Żydów. Na szlaku są zarówno byłe żydowskie instytucje - szkoły, teatry, pałace fabrykantów, synagogi, cmentarze - jak i miejsca po obiektach zniszczonych w czasie II wojny światowej.

Dziękujemy za przeczytanie artykułu!

Najważniejsze teksty publicystyczne i analityczne w jednym miejscu! Dołącz do Premium+. Pamiętaj, możesz oglądać naszą telewizję na wPolsce24. Buduj z nami niezależne media na wesprzyj.wpolsce24.

Zapraszamy do komentowania artykułów w mediach społecznościowych