Pisarze, którzy dali Polsce wolność RAFAŁ ZIEMKIEWICZ i jego Top 5 - NASZ WYWIAD

PIOTR GOCIEK: 11 listopada wspominamy czyn zbrojny, dokonania polityków, przełom dziejowy – wszystko to, co doprowadziło do odzyskania przez Polskę niepodległości. Czy nie zapominamy o tym, jaka rolę odegrała w tym literatura?

RAFAŁ A. ZIEMKIEWICZ: W Polsce literatura i kultura w ogóle miała w tym dziele olbrzymią role, nie tylko jeśli idzie o przygotowanie roku 1918. Musiała zastępować rzeczy, których nie mieliśmy z powodu braku państwowości. To w wieku XX z kolei robiła na przykład paryska „Kultura” Jerzego Giedroycia. Przecież gdyby wolna Polska po 1945 roku istniała, to Giedroyć nie wydawałby pisma „Kultura”, tylko tak jak przed wojną, pismo pod tytułem „Polityka”, bo to go interesowało i to tak naprawdę chciał robić. Ale ponieważ oprócz kultury nie miał na emigracji żadnych narzędzi do robienia polityki, to zajął się kulturą. I tak samo było w wieku XIX. Kultura była jedynym dostępnym narzędziem do uprawiania polskiej polityki. Dlatego Sienkiewicz, a wcześniej Mickiewicz, odgrywali tak ważną i niezwykłą rolę dla Polaków, i dlatego tak trudno jest tę literaturę przetłumaczyć na inne języki. Narody, które nie miały takich doświadczeń jak Polska, po prostu nie rozumieją tego splotu literatury, polityki i historii.

Gdybyś miał wskazać pięciu najważniejszych pisarzy, dzięki którym polska niepodległość nabierała takiego a nie innego kształtu, dla formowania się polskości takiej, jaką znamy z II RP - to kogo byś wskazał?

Na pewno na początku tych dwóch gigantów, o których już wspomniałem: Mickiewicz i Sienkiewicz. Na pewno na początek Mickiewicz, bo on po prostu położył podwaliny pod nowoczesny naród polski, pod ten naród, który zaczął się tworzyć pod zaborami. Przetłumaczył, upowszechnił tą polskość legionową wymyśloną i stworzoną przez legiony Dąbrowskiego. Przefiltrował dla Polaków cały mit ery napoleońskiej. Przetransponował to....

DALSZA CZĘŚĆ WYWIADU TUTAJ