Nasz wywiad - z Adamem Kalitą i Grzegorzem Surdym, głodującymi w obronie historii w Krakowie.

Stefczyk.info, wPolityce.pl: Kończy się szósty dzień głodówki. Jak się Panowie czujecie? Jak zdrowie i samopoczucie?

Adam Kalita, Grzegorz Surdy*: Rzeczywiście mija już szósty dzień protestu głodowego. Czujemy się na razie dobrze. Oczywiście ktoś czasami czuje się gorzej ale wyniki badań są w normie, a może lepsze niż moglibyśmy przypuszczać. Już nie jesteśmy młodymi  ludźmi. Najmłodszy z nas ma 50 lat. Bardzo podbudowują nas poparcie tak wielu środowisk ale także indywidualnych osób, które od początku protestu odwiedzają nas dodając otuchy.

Wygląda na to, że udało Wam się poruszyć kraj. Wspierają Was nauczyciele, kombatanci, organizacje pozarządowe. Organizowane są pikiety wsparcia. Zapewne do Was bezpośrednio dociera jeszcze więcej takich sygnałów?

Osiągnęliśmy swój pierwszy cel. Nasz protest jest zauważalny w całej Polsce. Jest to dla nas ważne, ponieważ problem wykształcenia naszych dzieci jest według nas kluczowy dla przyszłości naszego kraju. Jak już wspomnieliśmy najbardziej wzruszające dowody poparcia spotykają nas od indywidualnych osób, które przynoszą kwiaty, książki, wodę, oferują pomoc. Oczywiście także poparcie różnych środowisk społecznych i politycznych jest bardzo cenne i dodaje siły np. uchwała Rady Instytutu UJ wyrażająca nam poparcie była dla nas czymś szczególnym. Studiowaliśmy na Uniwersytecie w latach osiemdziesiątych, władze Uniwersytetu w tamtych czasach wielokrotnie  chroniły nas przed komunistycznymi represjami. Mimo naszego pobytu w więzieniu nie zostaliśmy wyrzuceni ze studiów chociaż były naciski SB.

Dzisiaj zabranie głosu przez wybitnych nauczycieli akademickich w sprawie ratowania polskiej nauki jest głosem ważnym. Mamy nadzieję i z tego miejsca apelujemy, o wsparcia naszej walki od innych instytutów, wydziałów, uczelni, środowisk kultury.

 

Czy przedstawiciele władzy próbowali się z Wami skontaktować, podjąć rozmowy?

Naszym jedynym postulatem jest zawieszenie rozporządzenia o nowej podstawie programowej i rozpoczęcie rzeczywistych konsultacji społecznych z wszystkimi środowiskami. Należy uwzględnić opinie środowisk naukowych, dydaktycznych, nauczycielskich a także rodziców gdyż to my płacimy podatki i urzędnicy ministerstw są winni wypełniać społeczne postulaty. Do tej pory minister przesłała poprzez Małopolskiego Kuratora Oświaty swoje oświadczenie oraz teksty rozporządzeń. Wynika z tego oświadczenia, że społeczeństwo nie ma prawa zabierać głosu w tak ważnej sprawie jak wychowanie swoich dzieci ponieważ ważniejsze jest tu zdanie ekspertów. Wzywamy Panią Minister do ujawniania nazwisk swoich ekspertów oraz zasięgu konsultacji. Oczekujemy Jej szybkiego przyjazdu do protestujących w Krakowie na rozmowy o przyszłości polskiej oświaty.

 

Wiele osób mówi, że swoim protestem przywołaliście ducha pierwszej "Solidarności", gdy protesty dotyczyły często spraw niematerialnych, godnościowych. Macie poczucie, że Wasz protest wyrasta z pierwszej "Solidarności"?

Oczywiście protest nie dotyczy spraw materialnych, a dotyczy rzeczy najważniejszej czyli tożsamości. Kształcenie i edukacja młodych pokoleń jest najważniejsza dla budowania tożsamości narodowej. Takie będą Rzeczpospolite
jakie będzie młodzieży chowanie. Ta stara prawda jest kluczowa i to będzie decydować o przyszłości naszej Ojczyzny. My oczywiście wyrośliśmy z Solidarności i nasza działalność w sferze publicznej ma korzenie z lat  80-tych.Dlatego nasz protest wyrasta z "Solidarności". My sami dostrzegamy tu klimat tamtych czasów i trochę czujemy się jak w sierpniu 1980, jak w  stoczni.

Co chcielibyście Panowie przekazać tej większości - niestety - dziennikarzy, którzy pomijają Was protest milczeniem?

Od początku naszego protestu cieszymy się bardzo dużym zainteresowaniem. Co ciekawe to wszyscy dziennikarze od lewa do prawa, od TVN24 do Telewizji Trwam, od Wyborczej do Naszego Dziennika wyrażają osobiście poparcie i  uznanie dla nas. Inna sprawa to to czy udaje im się wszystko publikować.

 

*Adam Kalita, ur. 27 XI 1955 w Krakowie. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, Wydział Filologii Polskiej (1987).

Od 1980 w NZS UJ, w 1981 członek Zarządu; w II 1981 uczestnik strajku studenckiego na UJ, XI/XII 1981 w KS na UJ, szef Biura Strajku; w 1981 redaktor naczelny miesięcznika literackiego studentów „Gołębnik”.

1982-1983 współzałożyciel, członek kierownictwa Krakowskiej Komisji Wykonawczej NZS wydającej pisma: „Mimo wszystko”, „Polak”, „PAPS”; działacz kultury niezależnej, organizator przedstawień teatralnych, kształcenia młodzieży szkolnej (wykłady z historii i literatury w prywatnych mieszkaniach); 13 V 1982 współorganizator demonstracji na Rynku Głównym, nast. demonstracji w Nowej Hucie z okazji 1 i 3 V, 11 XI, 13 XII. 8 III 1983 aresztowany, przetrzymywany w AŚ przy ul. Montelupich w Krakowie, 24 VII 1983 zwolniony na mocy amnestii. 1987-1989 pracownik Biblioteki Jagiellońskiej, członek „S” BJ. 1987-1989 członek Krakowskiego Towarzystwa Przemysłowego.

1990-1991 członek UPR. Od 2005 kierownik Referatu Ochrony Oddziału IPN, Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie. Od 2008 członek Stowarzyszenia NZS 1980. Od 2009 członek Stowarzyszenia Solidarni dla Niepodległości i Krakowskiego Komitetu Krzyża Solidarności.

Wyróżniony odznaką Zasłużony Działacz Kultury (2000).

Biogram za: Encyklopedia Solidarności

 

**Grzegorz Surdy, ur. 5 III 1962 w Krakowie. 1981-1982 student Politechniki Warszawskiej, Wydział Mechaniczny Energetyki i Lotnictwa; 1982 – II 1985 student Politechniki Krakowskiej, Wydział Budownictwa Lądowego, kierunek technologia i organizacja budownictwa, 1987-1991 student Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Filozoficzno-Historyczny, kierunek historia; absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierunek Zarządzanie w Administracji Publicznej (2006).

1971-1980 w ZHP, drużynowy. 1974-1979 zawodnik trampkarzy, nast. juniorów w KS Hutnik Kraków. W 1977 zdobył tytuł mistrza Szkół Podstawowych woj. krakowskiego w szachach; 1977-1979 w Krakowskim Klubie Szachowym „1896 Hutnik Kraków”.

Od 1981 w NZS; XI – 12 XII 1981 w KS na Wydz. MEL PW; drukarz w drukarni Krajowej Komisji Koordynacyjnej NZS; organizator i uczestnik akcji plakatowania i ulotkowych.

Od 13 XII 1981 uczestnik działań wspierających strajk w Hucie im. Lenina w Krakowie (m.in. próba dostarczenia nadajnika radiowego UKF), nast. demonstracji przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego. I-VI 1982 organizator i uczestnik akcji ulotkowych w Warszawie. Od VI 1982 w podziemnych strukturach „S” w Krakowie; organizator kolportażu, zrywania plakatów propagandowych i czerwonych flag, malowana na murach; uczestnik demonstracji w Nowej Hucie oraz Mszy za Ojczyznę. 4 XI 1982 aresztowany, przetrzymywany w KW MO przy ul. Mogilskiej, 30 XII 1982 skazany w trybie doraźnym przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w Krakowie za malowanie haseł antyreżimowych i nawoływanie do strajku na karę 1 roku wiezienia, osadzony w AŚ przy ul. Montelupich; 26 V 1983 zwolniony warunkowo. 1982-1989 wielokrotnie zatrzymywany na 48 godz., przesłuchiwany, inwigilowany, dokonywano rewizji w mieszkaniu. W 1983 współzałożyciel Komitetu Pomocy Więzionym w Krakowie. VI 1983 – VI 1984 w redakcji podziemnego pisma „Tymczasem”, m.in. zreorganizował proces wydawania (nowa siedziba redakcji, zmiany w składzie redakcji, nowi drukarze i kolporterzy); od IX 1983, w ramach Porozumienia Prasowego „Solidarność Zwycięży”, współorganizator (z Jerzym Karpińczykiem) kolportażu i druku m.in. „Montinowca”. 1984-1989 współorganizator (z Janem Ciesielskim) nadawania audycji Radia Solidarność Małopolska w Krakowie, m.in. z własnego mieszkania; wspierał organizowanie podobnych przedsięwzięć w Rzeszowie, Kielcach i Nowym Sączu. W II 1985 relegowany ze studiów, nast. powołany do służby wojskowej (uznany przez komisję lekarską za niezdolnego do niej). 14 IV 1985 współzałożyciel Ruchu Wolność i Pokój w Krakowie; organizator i uczestnik demonstracji i akcji protestacyjnych (pikiet, głodówek, petycji, happeningów, koncertów, spotkań i konferencji międzynarodowych dot. praw człowieka i obywatela, m.in. w 1987 w Warszawie w kościele przy ul. Żytniej i 25-27 VIII 1988 w kościele w Krakowie-Mistrzejowicach). 22 IV 1985 aresztowany, przetrzymywany w WUSW przy ul. Mogilskiej, nast. w AŚ przy ul. Montelupich, 1 VII 1985 skazany przez Sąd Rejonowy w Krakowie na karę 1,5 roku wiezienia za „rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji” i przygotowywanie demonstracji 1 i 3 V 1985, osadzony w ZK w Strzelinie; 27 VIII 1986 zwolniony warunkowo, nast. objęty amnestią z 1986. 1986-1989 ok. 10-krotnie skazywany przez kolegia ds. wykroczeń na kary grzywien; w VIII 1986 zaproponowano mu opuszczenie kraju. Od X 1986 współpracownik KRH. Od 1987 student UJ. 26 IV - 4 V 1988 rzecznik prasowy strajku w HiL (z Edwardem Nowakiem), w V 1988 współorganizator sekretariatu Komitetu Organizacyjnego „S” HiL. W VI 1988 przewodniczący Komitetu Założycielskiego NZS na UJ. W VIII 1988 podczas strajków zorganizował przerzut Bogdana Lisa (przedstawiciela Lecha Wałęsy) do MKS w Jastrzębiu; na prośbę MKS organizator w KWK Morcinek akcji informacyjnej nt. zastępczej służby wojskowej i represji związanych ze strajkiem; w VIII 1988 organizator druku ulotek oraz demonstracji w Stalowej Woli, podczas strajku HSW, pobity po manifestacji (tzw. ścieżka zdrowia). X 1988 – VI 1989 przewodniczący, nast. wiceprzewodniczący Komisji Uczelnianej NZS UJ, członek Prezydium Krakowskiej Rady Koordynacyjnej NZS, przedstawiciel uczelni krakowskich w Krajowej Komisji Koordynacyjnej NZS. W X 1988 współorganizator bojkotu studium wojskowego na krakowskich uczelniach. W I 1989 współorganizator i uczestnik (w ramach WiP) pikiety przed KC PZPR w Warszawie. 24 II 1989 inicjator zatrzymania i wymiany ministra oświaty i szkolnictwa wyższego Jacka Fisiaka na przetrzymywanych przez MO kolegów.

IV-VI 1989 członek Prezydium Małopolskiego KO „S”, odpowiedzialny za techniczną część kampanii przed wyborami 4 VI 1989. 20 IV 1989 inicjator i współorganizator marszu gwiaździstego w Krakowie przeciwko kłamstwom oficjalnych mediów. 2 X 1989 inicjator i współorganizator wiecu, nast. bojkotu studium wojskowego na wyższych uczelniach (postulat usunięcia z programu studiów), inicjator i przywódca okupacji studium wojskowego UJ. 25 X 1989 inicjator okupacji i przejęcia lokalu ZSMP w Krakowie. 22 I 1990 uczestnik okupacji siedziby KW PZPR w Krakowie. W IV 1990 inicjator powstania Bloku Wyborczego Młodych „S” do wyborów samorządowych. X-XII 1990 uczestnik kampanii prezydenckiej Lecha Wałęsy. XII 1990 – 1993 w KLD, organizator krakowskich struktur, wiceprzewodniczący władz wojewódzkich (wystąpił z partii w proteście przeciwko odejściu od założeń programowych). 1990-1999 własna działalność gospodarcza: wydawnictwo książkowe „Jerstan”, nast. „Husu”. 1991-2005 organizator kampanii wyborczych do parlamentu i samorządu (m.in.: KLD, UPR, Porozumienie dla Krakowa, AWS). 2000-2001 kierownik działu parafarmaceutyków w ASC Co. Ltd Sp. z o.o. w Krakowie. 2002-2006 pełnomocnik wójta gminy i kierownik Wydziału Kultury, Informacji i Spraw Społecznych w Urzędzie Gminy w Czernichowie. W 2007 koordynator ds. programów unijnych w firmie Restrukturyzacja – Edward E. Nowak Sp. z o.o. 2008-2009 sekretarz redakcji Discovery Historia TVN w Krakowie. Od 2009 członek Stowarzyszenia NZS 1980. Od 2010 asystent prasowy krakowskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej; sekretarz kapituły medalu Niezłomni w Słowie.

Odznaczony Medalem Pamiątkowym NSZZ „S” 1980-2005 Region Małopolska (2005), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2008).

Biogram za: Encyklopedia Solidarności