Jak Chorwatki z zespołu Lelek prowokowały polityczne na Eurowizji. Utwór „Andromeda” jest pełen dumy z własnej tradycji

Eurowizja od dawna jest wydarzeniem muzycznym, które zarówno pod względem estetycznym, jak i intelektualnym pozostawia po sobie złe wrażenie.

Sila kobiet

Jednak od czasu do czasu pojawia się i tam jakaś intrygująca piosenka pop, która może zaciekawić swoim konceptem. W większości przypadków takie piosenki nie osiągają dobrego wyniku, ale mogą pozostać w pamięci publiczności znacznie dłużej niż te, które zwyciężają. W tym roku może się to zdarzyć z piosenką reprezentantek Chorwacji – żeńskiego zespołu pop-folkowego Lelek i ich utworem „Andromeda”.

Wyjaśniając znaczenie swojej piosenki, dziewczęta z Lelek mówiły o sile kobiet i ich roli w historii. Tekst nawiązuje do cierpień Chorwatek z terenów dzisiejszej Bośni i Hercegowiny podczas okupacji osmańskiej.

Jak powszechnie wiadomo, wśród Osmanów popularne było odbieranie dzieci rodzicom z podbitych Bałkanów, w wieku od ośmiu do trzynastu lat i zabieranie ich do Turcji. Dzieci były tam islamizowane – chłopcy kończyli jako janczarzy, członkowie elitarnego oddziału piechoty podlegające bezpośrednio sułtanom, a dziewczynki często trafiały do haremu sułtana lub jako służące w domach osmańskich namiestników.

Jednym ze sposobów, w jaki dziewczęta i kobiety broniły się przed przemocą seksualną i próbowały zachować swoją tożsamość chrześcijańską, było tatuowanie krzyży na dłoniach i twarzach – „sicarenje”, jak nazywali to katolicy z BiH.

Tradycja tatuowania na Bałkanach sięga czasów przedsłowiańskich, a katolicy przejęli ją, nadając jej chrześcijański charakter. To właśnie takie „tatuaże” nosiły Chorwatki z Lelek podczas swoich występów na twarzach i dłoniach. Tradycja ta przetrwała do dziś i nadal można zobaczyć starsze Chorwatki z Bośni i Hercegowiny z krzyżami wykonanymi techniką sicarenja – dość bolesną.

Są to głównie kobiety z centralnej części Bośni i Hercegowiny, gdzie zwyczaj ten był szczególnie rozpowszechniony między Chorwatami. Nieco rzadziej spotykamy się z takimi praktykami w Hercegowinie czy północnej Bośni, skąd pochodzi autor tego tekstu. W pewnym momencie piękne wzory krzyży zyskały popularność w świecie tatuażu, również w Polsce. Jednak większość osób, które je zdobiły, nie zdawała sobie sprawy z elementu tożsamościowego buntu, jaki symbolizowały. Chorwatki z Lelek swoją piosenką i jej przesłaniem wskrzeszają tę pierwotną symbolikę.

Kto jest zdrajcom?

Generalnie, „Andromeda” jest piosenką, którą można odczytać w kontekście bieżących wydarzeń w Europie, konkretnie europejskiego chrześcijaństwa i chrześcijanek, którym ponownie zagraża islam. Autorzy utworu podkreślają tę interpretację wierszami w którym po słowach o „matkach, które w strachu rodziły córki” śpiewają o „historii pisanej od początku”. W pewnym momencie dziewczyny śpiewają również o zdrajcach („izdajice”), którzy je wydali. Nietrudno w tym znaleźć symbolikę nawiązują do poprawności politycznej wobec kryzysu migracyjnego, która po raz kolejny naraziła kobiety w Europie na niebezpieczeństwo.

Nic więc dziwnego, że media w Turcji i muzułmańskiej części Bośni i Hercegowiny, jeszcze przed konkursem w Wiedniu, wypowiadały się o piosence Lelek, nazywając ją „antyislamską”, a jej przesłanie politycznym i niedopuszczalnym w kontekście Eurowizji.

Utwór „Andromeda” ma mocny polityczny wydźwięk, którego, co należy podkreślić, nawet jego autorzy mogli nie do końca być świadomi. Jest to utwór, przede wszystkim, pełen dumy z własnej tradycji i historii, która w tym przypadku jest pełna cierpienia. Oczywiście, taka piosenka nie mogła odnieść sukcesu w konkursie takim jak Eurowizja, przepełnionym poprawnością polityczną i fałszywym humanizmem, który dominuje w europejskim establishmencie.

W Chorwacji i poza nią piosenka będzie hitem. Jednak konserwatywna opinia publiczna podchodzi do niej z pewną dozą sceptycyzmu, co rozumiem.

Kobiety z mojej rodziny, Chorwatki z Bośni i Hercegowiny, nie zwracały się w swoim cierpieniu o wsparcie do Andromedy, postaci z greckiej mitologii, lecz do Maryi, Matki Boskiej. Utwór zawiera również silne elementy pogańskie, związane z mitologią starosłowiańską.

Mając to wszystko na uwadze, trzeba napisać i te słowa – dzięki głębi przesłania, a nawet zaangażowaniu społecznemu, jest to piosenka, która wyraźnie przewyższyła standardy Eurowizji.