To trzeba zobaczyć! Kontrowersyjna wystawa w Brukseli "opowiada o Polsce". "Priorytety polskiej prezydencji". Kto za to zapłacił?

Reporter Kanału Zero Hubert Kłoda udał się do Centrum Sztuk Pięknych Bozar w Brukseli przedstawił wystawę, która ma Europejczykom przybliżyć polską historię oraz współczesność. Zapytał też specjalistów to, jaki był konkretnie zamysł powstania tej wystawy.

Kanał Zero przyjrzał się wystawie „Familiar strangers” w brukselskim Centrum Bozar, którą MKiDN uznało za priorytet polskiej prezydencji w Radzie UE. Postmodernistyczne, kontrowersyjne „dzieło” naszpikowane jest jednak treściami politycznymi o zabarwieniu lewicowo-liberalnym i wykrzywia perspektywę polskiej historii a także polskiej współczesności. Dyrektor Instytutu Adama Mickiewicza Olga Wysocka powiedziała też, że Centrum Bozar pokryło 64 proc. wydatków na realizację tego projektu, z czego wynika, że resztę pokryć musiano z pieniędzy polskich podatników.

Na początku bieżącego roku Polska przejęła rotacyjną prezydencję w UE, w ramach której realizowane są rozmaite projekty, mające na celu promowanie Polski w Europie. Do takich inicjatyw należy też wystawa „Familiar Strangers”, opowiadająca o mniejszościach i diasporach w Polsce. Jest ona współfinansowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Oczami migrantów

W pewnym sensie jest to obraz Europy Wschodniej na podstawie Polski, który pokazuje pewną różnorodność, która odbywa się w tej części Europy. Przez tę różnorodność i dylematy artystyczne i aktywistyczne społeczności, często pochodzące z mniejszości w Polsce, w pewnym sensie dąży do tego, żeby Europa zobaczyła się w pełni

— tłumaczyła Kanałowi Zero kurator wystawy Joanna Warsza.

Hubert Kłoda pokazywał więc jak wygląda wystawa w Centrum Bozar i trzeba przyznać, że jest to wyjątkowo abstrakcyjna i postmodernistyczna sztuka, coś na kształt tego, co można odnaleźć w warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej.

Szybko zorientowałem się, że ta wystawa nie opowiada o Polsce i Polakach. To raczej historia naszego kraju widziana oczami migrantów. „Familiar strangers” w tłumaczeniu na polski oznacza „znajomi nieznajomi”

— zaznaczył Kłoda.

Dobudowywanie ideologii

Reporter poprosił też o lepsze wytłumaczenie tej koncepcji dyrektor Instytutu Adama Mickiewicza Olgę Wysocką.

Dla mnie jest to pojęcie bardzo szerokie i głębokie, dlatego, że dotyka i obejmuje obecność, różnorodność i solidarność, czyli możliwość prezentowania różnych oblicz, rożnych zdań, odmiennych, wydawałoby się że nieznanych i obcych. Jednocześnie okazuje się, że zrozumiałych w momencie, kiedy wsłuchujemy się w te głosy, obrazy czy przestrzenie

— powiedziała.

Hubert Kłoda pokazywał też poza trudnymi do zdefiniowania obrazami czy też instalacjami także nagranie ludzi, który siedzą w różnych miejscach i wydają z siebie nieokreślone odgłosy. Reporter wyjaśnił jednak, że najprawdopodobniej są to ludzie z Ukrainy, którzy starają się naśladować dźwięki bomb, które spadają na icj ojczyznę.

Sugestie tę potwierdziła dyrektor Instytutu Adama Mickiewicza Olga Wysocka, dodając, że Polska jest teraz krajem bezpiecznym dla uchodźców i krajem solidarnym.

W wystawie znalazło się też miejsce na zaprezentowanie nagrania polskiej performerki Natalii Lach Lachowicz, która zasłynęła w latach 70. nagraniem, gdzie jako roznegliżowana kobieta je banana w bardzo sugestywny sposób.

Reporter Kanału Zero przyznał, że kolejne filmy nie wzbudziły jego szczególnego zainteresowania.

W zasadzie nie mam pojęcia o czym były

— przyznał.

Priorytet prezydencji?

Bardzo ciekawym fragmentem reportażu okazuje się za to wypowiedź rzecznika MKIDN Piotra Jędrzejowskiego, który stwierdził, że wystawa jest priorytetem polskiej prezydencji w Radzie UE.

Przede wszystkim ta wystawa wpisuje się w priorytety polskiej prezydencji w Radzie UE. Jednym z tych priorytetów są młode artystki i młodzi artyści i sytuacja, gdzie są w trakcie wchodzenia na rynek. Jeśli chodzi o młodość to identyfikujemy ją jako moment w karierze, a nie tylko jako kategorię wiekową

— mówił.

Wystawa „Familiar strangers” pokazuje cały przekrój artystów i artystek polskich współczesnych, którzy w bardzo interesujący sposób reagują na otaczającą ich rzeczywistość. Jest też okazją do tego, by pokazać współczesną, aktualną polską kulturę z prestiżowym brukselskim partnerem

— zaznaczył.

Lewicowy odchył

W wystawie zaprezentowano też instalacje, które mają podkreślać „feministyczny opór”. Reprezentuje ją czarny sztandar z wypisanymi w języku hebrajskim w kolorach tęczowych słowami „nigdy nie będziesz szła sama” czy „siostrzeństwo”, co jasno sugeruje wątek aborcyjny. Wiszą tam też sztandary, które mają chyba symbolizować waginę oraz siedmioramienna menora.

To jest wystawa o Polsce i ona promuje i pokazuje Polskę, która jest krajem otwartym, bezpiecznym, w którym solidarność jest na pierwszym miejscu. Krajem, w którym jesteśmy dumni z tego, jaką mamy kulturę, jakie dziedzictwo, (…) że jesteśmy krajem demokratycznym i wolnym.

— powiedziała dyrektor Instytutu Adama Mickiewicza.

Jak pokazał Hubert Kłoda autorzy wystawy w Brukseli zostawili na koniec bardzo specyficzną instalację, gdzie gość może posłuchać sobie na słuchawkach słynnych krzyków Jany Szostak.

Olga Wysocka nie widzi jednak we wplataniu treści politycznych w wystawie nic kontrowersyjnego.

A dlaczego miałoby być kontrowersyjne? W jaki sposób krzyk dla Białorusi, czyli poparcia dla osób, które potrzebują wsparcia, dlaczego krzyk poparcia miałby być kontrowersyjny?

— dziwiła się dyrektor Instytutu Adama Mickiewicza.

Jesteśmy krajem wolnym. To jest naszą największą wartością

— dodała.

Dodała też, że Centrum Bozar pokryło 64 proc. wydatków na realizację tego projektu, z czego wynika, że resztę pokryć musiano z polskich pieniędzy publicznych.