Córka Kapuścińskiego przegrała proces wytoczony za książkę o ojcu

Autor głośnej biografii Ryszarda Kapuścińskiego nie musi przepraszać jego córki za książkę o pisarzu. W środę Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił nieprawomocnie pozew Rene Maisner przeciw Arturowi Domosławskiemu.

Nie jest możliwe napisanie czyjejś biografii bez opisania spraw rodzinnych danej postaci

— mówiła w uzasadnieniu wyroku sędzia Agnieszka Matlak. Sąd nakazał też powódce zwrot pozwanemu ponad tysiąca zł kosztów sprawy.

Pełnomocnik nieobecnej w sądzie powódki mec. Dawid Biernat powiedział PAP, że sądzi, iż zdecyduje się ona na apelację.

Nie ma wyższości prawa biografa nad ochroną prywatności mojej klientki

— dodał, mówiąc że jest zaskoczony wyrokiem. Domosławski oświadczył, że żałuje, iż sprawa trafiła do sądu, bo nie było jego intencją naruszanie czyichkolwiek dóbr.

Jego głośna książka pt. „Kapuściński non-fiction” z 2010 r. kwestionowała m.in. wierność szczegółów opisywanych w słynnych reportażach Kapuścińskiego; opisywała jego powikłane związki z władzami i tajnymi służbami PRL; zawierała też liczne szczegóły o życiu intymnym pisarza i o trudnych relacjach z córką. Niektóre tezy oparto na wypowiedziach osób zachowujących anonimowość. Książka wywołała szeroką dyskusję nt. warsztatu reportera i pisarza oraz czasów, w których przyszło działać Kapuścińskiemu.

Autora i wydawcę książki w oddzielnych procesach pozwały wdowa po pisarzu, Alicja, oraz jego mieszkająca w Kanadzie córka. Wdowa uznała, że naruszono jej prawo do dobrej pamięci po mężu, prawo do życia prywatnego oraz prawa autorskie pisarza. Podkreślała, że Domosławski nie miał prawa pisać o życiu osobistym pisarza i „nie został upoważniony do pisania o córce”. Córka zarzucała mu naruszenie w książce jej prawa do prywatności.

Do pozwu wdowy dołączono wniosek o zakaz rozpowszechniania książki do wydania prawomocnego wyroku. SO nie uwzględnił tego wniosku, bo „powódka nie uprawdopodobniła wystarczająco swego roszczenia”. Sąd wziął pod uwagę, że wiedziała, iż autor pisze książkę i zgodziła się na korzystanie z archiwum pisarza.

Domosławski nazywał te działania próbą „cenzury prewencyjnej”. Wnosił o oddalenie obu pozwów, argumentując, że nie naruszył dóbr osobistych żadnej z powódek.

Wydaje mi się, że nie da się napisać prawdziwej biografii jakiegokolwiek człowieka i zarazem nie sprawić nikomu przykrości

— mówił.

W 2013 r. na mocy ugody wydawca wyraził ubolewanie wobec wdowy i córki z powodu „nieprawdziwych informacji” z książki. Zobowiązał się też, że w razie powtórnego wydania książki nie zamieści w niej kilku rozdziałów. Autor z niczego się nie wycofał.

W maju br. warszawski SO uwzględnił częściowo pozew wdowy. Mocą wyroku Domosławski miałby przeprosić powódkę listownie za naruszenie jej dóbr, a książka mogłaby być wznawiana - ale bez rozdziału o prywatnym życiu pisarza pt. „O miłości i innych demonach”. Sąd oddalił żądanie wdowy, by autor wpłacił 50 tys. zł na Fundację im. Ryszarda Kapuścińskiego. Uzasadnienie ustne sąd utajnił.

W środę inna sędzia tego samego sądu oddaliła pozew córki pisarza. Sędzia Matlak mówiła w jawnym uzasadnieniu, że nie naruszono dóbr powódki, bo książka nie zawierała nieprawdy na jej temat.

Odnosząc się do relacji córka-ojciec, sędzia podkreśliła, że autor opisał je w sposób „stonowany i delikatny”, a w biografii dopuszczalne są hipotezy oparte na zebranych materiałach i wypowiedziach świadków. Dodała, że powódka chciałaby, by obraz ojca w książce odpowiadał jej oczekiwaniom, ale zadaniem autora jest jak najwierniejsze oddanie tego, co wynika z materiałów.

Według sędzi, informacje z książki o życiu intymnym ojca nie stanowią dla powódki - jako córki, w przeciwieństwie do wdowy - przeszkody w kultywowaniu dobrej o nim pamięci.

Z tych powodów sędzia Matlak uznała, że brak wypowiedzi córki w książce nie ma znaczenia dla całej sprawy.

Domosławski powiedział PAP, że zgada się z tym wyrokiem. Ujawnił zaś, że złożył apelację w procesie z wdową, ale tylko co do zakwestionowania przez sąd możliwości ponownego opublikowania liczącego 10 stron rozdziału (m.in. o „słabości Ryszarda Kapuścińskiego do kobiet” i ich roli w jego twórczości).

Na przesłanie jej listu z przeprosinami się zgadzam; jeśli wyrządziłem jej przykrość, to chętnie wyrażę ubolewanie, że tak się stało

— dodał.

Kapuściński zmarł w styczniu 2007 r. w wieku 74 lat. Był podróżnikiem, reporterem, pisarzem, w latach 1958-1972 dziennikarzem i korespondentem Polskiej Agencji Prasowej. Mówiono o nim jako o kandydacie do literackiej Nagrody Nobla. Dzięki wyprawom do Etiopii i Iranu powstały książki, które przyniosły mu międzynarodową sławę - „Cesarz” (1978) i „Szachinszach” (1982).

Studio TV

W tym miejscu za chwilę pojawią się komentarze...

Redaktor Naczelna: Marzena Nykiel

Zespół: Krzysztof Bałękowski, Wojciech Biedroń, Adam Kacprzak, Jacek Karnowski, Michał Karnowski, Tomasz Karpowicz, Kamil Kwiatek, Aleksander Majewski, Adam Stankiewicz, Weronika Tomaszewska, Anna Wiejak.

Autorzy: Łukasz Adamski, Piotr Cywiński, Krzysztof Feusette, Grzegorz Górny, Edyta Hołdyńska, Jerzy Jachowicz, Aleksandra Jakubowska, Stanisław Janecki, Dorota Łosiewicz, Maja Narbutt, Maciej Pawlicki, Andrzej Potocki, Marek Pyza, Aleksandra Rybińska, Marcin Wikło.

Używasz przestarzałej wersji przeglądarki Internet Explorer posiadającej ograniczoną funkcjonalność i luki bezpieczeństwa. Tracisz możliwość skorzystania z pełnych możliwości serwisu.

Zaktualizuj przeglądarkę lub skorzystaj z alternatywnej.