WAJDA z nagrodą ze zmierzenie się z mitem WAŁĘSY. Serio?

Już po raz dziewiąty kapituła konkursu, w skład której wchodzą redaktorzy TVP Kultura i współpracujący z Anteną krytycy, wybrała laureatów Gwarancji Kultury. Nagrody zostały przyznane w kategoriach: literatura, teatr, film, muzyka poważna, jazz, rock i inne, sztuki wizualne, menedżer kultury, kultura w sieci. W tej ostatniej kategorii zwycięzcę wytypowała publiczność w internetowym plebiscycie, w którym oddano 1956 głosów. Uroczystość wręczenia nagród uświetnił koncertem Tomasz Stańko z zespołem Kroke- informuje TVP Kultura.

Wśród nagrodzonych znalazło się wiele znamienitych nazwisk: Małgorzata Rejmer, Paweł Demirski i Monika Strzępka, Joanna Kos-Krauze, Krzysztof Krauze i Zbigniew Waleryś, Mariusz Kwiecień, Dominik Wania, Slavs and Tatars, Monika Sznajderman i portal Dwutygodnik.com zdobyli Gwarancje Kultury 2014.

Specjalne nagrody mistrzowskie Supergwarancje odebrali Andrzej Wajda i Martin Scorsese. O ile można zrozumieć nagrodę na Martina Scorsese, który w fenomenalny sposób promował polskie filmy w USA, to trudno podzielać entuzjazm. Wajda został nagrodzony „za odwagę w artystycznym zmierzeniu się z legendą Lecha Wałęsy w filmie „Wałęsa. Człowiek z nadziei”, za mistrzowskie połączenie zdjęć archiwalnych ze scenami fabularnymi. Za ciągłe poszukiwania artystyczne, za otwartość na nowy język filmowy, za dzieła pomagające zrozumieć naszą historię, które jednocześnie współtworzą narodowe mity.” Trudno się nie zgodzić, że „Wałęsa. Człowiek z nadziei” jest momentami ciekawie zrealizowany. Połączenie archiwalnych ujęć czy fragmentów choćby „Człowieka z żelaza” z jego najnowszym filmem również może się podobać. Choć również z powodu samej realizacji film był krytykowany. Wybitny krytyk Krzysztof Kłopotowski pisał, że filmowi Wajdy brakuje rozmachu.

A może to skutek przyjęcia koncepcji „lęku przed upiorami nacjonalizmu”, podsuniętej Wajdzie przez politruka, raczej Adama Michnika, niż konsultanta prof. Andrzeja Friszke.

zauważył Kłopotowski. Mimo jego ważnej obserwacji można jednak uznać, że w warstwie samego montażu poszczególnych scen i „połączenia” technicznego trylogii Wajdy jest to film interesujący. I za to należy się Wajdzie oddzielna techniczna nagroda. Jednak wyróżnienie za „zderzenia się z mitem Lecha Wałęsy” filmu, który ten mit w dosyć prymitywny sposób podkreśla?

„Wałęsa. Człowiek z nadziei” to jeden z najsłabszych filmów Andrzeja Wajdy. Gdyby nie fenomenalna rola Roberta Więckiewicza, sprawny montaż, kapitalnie dobrana muzyka i przebłyski dobrego pióra Janusza Głowackiego, film byłby jedynie wart szybkiego zapomnienia. Niestety ten film ugruntuje pomnikowy wizerunek Wałęsy. Oglądając filmową laurkę Lecha Wałęsy, jaką wystawił mu Andrzej Wajda trzeba zapomnieć wszystko co o przywódcy „Solidarności” napisali historycy Sławomir Cenckiewicz, Piotr Gontarczyk i Paweł Zyzak. Mimo, że twórcy paradoksalnie znaleźli się pod wpływem ich pracy i pokazali podpisanie przez Wałęsę „esbeckich papierów” ( nie do pomyślenia byłoby to w filmie o Wałęsie stworzonym w latach 90-tych) to wydaje się, że zdecydowali się na taki krok wyłącznie by usprawiedliwić Lecha Wałęsę i potępić jego dzisiejszych wrogów. Niestety im się to udało.

pisał o filmie nasz recenzent Łukasz Adamski. Inni krytycy i publicyści również zauważali jak sprytnie Andrzej Wajda umocnił mit Lecha Wałęsy- człowieka, który „sam rozwalił komunizm”. Ba, nawet scenarzysta Janusz Głowacki, choć nie dotykał znacząco kwestii TW Bolka, to chciał zdjąć brąz z Wałęsy. Jego scenariusz został mocno przez Wajdę zmieniony. Skąd więc pomysł by docenić filmowe zderzenie się z mitem Lecha Wałęsy? Trudno to z zrozumieć. Chyba, że Wajda został nagrodzony za ujęcie mitu Wałęsy- agenta SB. Jednak przecież mitologia z faktami nie ma zbyt wiele wspólnego.

Q