Pozbawić żołnierza stopnia wojskowego może wyłącznie sąd, orzekając degradację lub pozbawiając daną osobę praw publicznych lub gdyby taka osoba zrzeknie się obywatelstwa polskiego - podało PAP biuro prasowe Kancelarii Prezydenta pytane o wniosek ws. degradacji zwierzchnika Cerkwi w Polsce generała brygady abp Sawy.

O degradację zwierzchnika Cerkwi w Polsce generała brygady abp Sawy zwrócili się w liście do prezydenta Andrzeja Dudy byli działacze opozycji antykomunistycznej.

Abp Sawa był w latach 1994-1998 prawosławnym ordynariuszem polowym Wojska Polskiego. Ma stopień wojskowy generała brygady.

Na początku lutego, abp Sawa wysłał do patriarchy Moskwy i całej Wszechrusi Cyryla list gratulacyjny z okazji 14. rocznicy jego intronizacji. Odniósł się tam m.in. do sytuacji Cerkwi na Ukrainie stwierdzając, że „wrogowi wiary nie podoba się stabilność Cerkwi i stara się ją zniszczyć”.

„Naocznie świadczy o tym to, co stało się w Ukrainie”

— dodał. Zaznaczył, że jednak „siła Boża jest wielka i niezwyciężona”, wyrażając wiarę, że „zło niszczące boski cerkiewny organizm, zostanie zniszczone przez zwycięzcę śmierci i piekła”.

Kilka dni po informacjach o tym liście, abp Sawa oświadczył, że „potępiał i potępia zbrodniczą inwazję Federacji Rosyjskiej na niepodległą Ukrainę” i że wielokrotnie wyrażał swoje zdumienie i zażenowanie wypowiadanymi przez patriarchę Cyryla słowami na temat tej wojny. Wyraził żal za powstałe zamieszanie. Przypomniał także, że w marcu 2022 r. Sobór biskupów polskiej Cerkwi wystosował wezwanie do władz Rosji i do patriarchy Cyryla, o zaprzestanie działań wojennych na Ukrainie, postrzegając je jako „niegodziwe i niepojęte”.

Apel o zdegradowanie abp. Sawy do stopnia szeregowego

W lutym grupa działaczy opozycji z czasów PRL, z poparciem około pół tysiąca osób z całej Polski – w imieniu „Więzionych, Internowanych, Represjonowanych; Działaczy Opozycji Niepodległościowej, Antykomunistycznej; Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Internowanych i Represjonowanych; Stowarzyszenia Weteranów Walki o Niepodległość – Niezłomnych w okresie PRL-u” wystosowała do prezydenta Dudy pismo z wnioskiem o zdegradowanie generała abp Sawy do stopnia szeregowego, w związku z jego listem do Cyryla.

Jeden z inicjatorów pisma do prezydenta, Bernard Bujwicki mówił 17 lutego na konferencji prasowej, że list abp Sawy wywołał w polskim społeczeństwie, także wśród prawosławnych, poruszenie i oburzenie. Bujwicki ocenił, że w liście tym abp Sawa wyraził swój jednoznaczny stosunek do wojny w Ukrainie”.

Właściwie jest to rzecz, która dyskwalifikuje go (Sawę) w naszych oczach

— oświadczył.

Według sygnatariuszy degradacja do stopnia szeregowego byłaby „niezwykle drastycznym, krokiem”, jednak - jak zaznaczono - „stanowisko polityczne” abp Sawy jest „od lat wrogie niepodległej Polsce, a stronnicze najpierw wobec Związku Sowieckiego, a obecnie Rosji”. Ocenili także, że abp Sawa powinien przeprosić Ukraińców.

Uważamy, że w związku z jego obecnym stanowiskiem ws. Ukrainy, a co za tym idzie wobec Polski, jest dyshonorem dla polskiego żołnierza, by tak zaszczytny stopień on nosił

— podkreślano w liście.

Kancelaria Prezydenta RP odpowiada

W odpowiedzi na pytanie PAP, biuro prasowe Kancelarii Prezydenta RP przypomniało, jak wyglądają przepisy prawne dotyczące degradacji żołnierzy.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tj. ustawą z dnia 11 marca 2022 r. o obronie ojczyzny, pozbawienie żołnierza stopnia wojskowego może nastąpić wyłącznie na skutek zrzeczenia się obywatelstwa polskiego lub prawomocnego orzeczenia przez sąd środka karnego pozbawienia praw publicznych lub degradacji

— podkreślono.

Jak zaznaczono, w takich sytuacjach degradacja i powrót do stopnia szeregowego następuje w momencie uprawomocnienia się wyroku sądu.

Utrata posiadanego stopnia wojskowego i powrót do stopnia szeregowego może zatem nastąpić w przypadku uprawomocnienia się wyroku sądu orzekającego środek karny pozbawienia praw publicznych albo degradacji

— odpowiedziało PAP biuro prasowe Kancelarii Prezydenta RP.

Czy KPRP wystąpi do sądu?

Bernard Bujwicki powiedział PAP, że „urząd prezydenta RP ma kompetencje, żeby w tej sprawie wystąpić do sądu, złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa”.

Oni wiedzą co ten człowiek zrobił, jest to na granicy zdrady państwa w tej sytuacji

— podkreślił. Odpowiedzi z Kancelarii Prezydenta RP jeszcze nie dostał.

Obowiązkiem prezydenta jest czuwanie nad kadrą, najwyższą kadrą oficerską, bo jest zwierzchnikiem Sił Zbrojnych. Żeby ci oficerowie postępowali zgodnie z interesem Polski i reprezentowali pewne morale

— dodał Bujwicki. Jak zaznaczył, w zależności od odpowiedzi, której jeszcze nie dostali, inicjatorzy listu podejmą decyzję, co robić dalej.

CZYTAJ TAKŻE:

— Abp Sawa tłumaczy się z żenującego listu do Cyryla: „Pomyliłem się, a sytuacja wymagała większej ostrożności. Dlatego wyrażam żal”

— NASZ WYWIAD. Burza po liście abp. Sawy. Abp Abel: Jestem przekonany, że pisząc o „wrogach wiary” miał na myśli laicyzujący się świat

— Ukarany za słowa o abp. Sawie? Panasiuk: „Czystki w polskiej Cerkwi”; „Powód? Walczę z Ruskim Mirem, krytykuję metropolitę”

— Skandaliczny list abp. Sawy do Cyryla: „Dzięki wysiłkom Waszej Świątobliwości Rosyjska Cerkiew

olnk/PAP