50 audiencji generalnych, 100 publicznych i prywatnych. Pontyfikat pokoju, czyli pierwszy rok Papieża Leona XIV

Kardynał Robert Francis Prevost w wieku 69 lat, po bardzo krótkim konklawe – już drugiego dnia po rozpoczęciu - został wybrany 266 następcą św. Piotra. Jest pierwszym amerykańskim Papieżem, ale 22 lat spędził w Peru, gdzie między innymi był biskupem diecezjalnym w Chiclayo. W pierwszym roku na Stolicy Piotrowej Leona XIV odbyło się około 50 audiencji generalnych, sto audiencji publicznych i prywatnych oraz ponad 60 publicznie celebrowanych Mszy św.

Papież pokoju

W swoim pierwszym wystąpieniu jako papież, po włosku, hiszpańsku i po łacinie, Leon XIV 10-krotnie użył słowa „pokój”. Wtedy po raz pierwszy świat usłyszał słowa, które dziś są jednym z głównych haseł tego pontyfikatu: „Pokój nieuzbrojony i rozbrajający”.

Podczas modlitewnego czuwania na placu św. Piotra 11 kwietnia potępił tych, którzy przelewają krew, służą śmierci, a z siebie i władzy uczynili niemego, ślepego i głuchego idola, oczekując, że cały świat padnie przed nimi na kolana.

Inicjatywy pokojowe

W imię pokoju Papież spotykał się i rozmawiał z przedstawicielami Hezbollahu w Libanie, prezydentami Palestyny i Izraela. Odbył wiele rozmów telefonicznych z przywódcami państw, prowadzących wojnę, m.in z Władimirem Putinem. Zaproponował Watykan jako miejsce ukraińsko-rosyjskich rozmów pokojowych oferując równocześnie pośrednictwo Watykanu. Trzykrotnie spotkał się z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim.

Po ataku armii amerykańskiej na Iran zachęcał Amerykanów, by poinformowali przedstawicieli w Kongresie i władze, że nie chcą wojny i pragną pokoju. Słowa te wywołały szereg nieprzyjaznych komentarzy prezydenta Donalda Trumpa. Leon XIV wyjaśnił, że jego misją jest duszpasterstwo, a nie polityka, a kilka dni później powiedział: „Kościół głosi Ewangelię i szerzy pokój. Jeśli ktoś chce mnie krytykować, niech czyni to w prawdzie”. Papież wspiera też inicjatywy pokojowe, które za kulisami, z dala od mediów, prowadzi watykańska dyplomacja.

Wołanie o sprawiedliwość

Również w Afryce Leon XIV apelował o pokój, a także o sprawiedliwość. W Kamerunie, gdzie toczy wojna domowa, powiedział, że „pokoju nie trzeba wymyślać. Trzeba po prostu po pokój sięgnąć”. O sprawiedliwość w podziale zysków ze sprzedaży minerałów i surowców Papież apelował w Angoli, gdzie mimo bogatych złóż ropy naftowej i licznych kopalni diamentów połowa populacji żyje w nędzy. W czasie tej pielgrzymki Leon XIV kilkakrotnie mówił o przestrzeganiu praw człowieka, potrzebie szacunku dla godności ludzkiej, szczególnie biednych i kobiet.

Pośród młodych

Kulminacyjnym momentem obchodów Roku Świętego 2025 był Jubileusz Młodzieży (28.07 – 03.08). Wzięło w nim udział ponad milion młodych ludzi z całego świata. Papież wołał do nich „Jesteście światłością świata!”. Zachęcał młodzież, by nie zadowalała się tym, co powierzchowne i przelotne, tym, co znajdzie w internecie. Apelował, by młodzi ludzie aspirując do świętości spróbowali budować trwałe i prawdziwe relacje.

Konieczność rozbrojenia

Leon XIV w orędziu na 59. Światowy Dzień Pokoju wskazał, że relacje między naradami oparte na strachu, dominacji i sile militarnej, a nie na sprawiedliwości, zaufaniu i dialogu, są irracjonalne. Podkreślał, że produkcja i handel bronią często dobywa się kosztem służby zdrowia i edukacji. Fałszywą propagandą nazwał nawoływania do intensyfikacji zbrojeń.

Migranci

Wypowiadając się na temat migrantów i migracji, Leon XIV wielokrotnie cytował papieża Franciszka. Sugeruje to, że obecny papież traktuje te kwestie z zaangażowaniem swego poprzednika. 4 lipca Leon XIV śladami papieża Franciszka uda się na Lampedusę. Złoży hołd pamięci ofiar tragedii z 2013 roku. Wówczas u wybrzeży wyspy utonęło blisko 400 migrantów. Leon XIV kilkakrotnie ubolewał, że migranci często traktowani są jak „śmieci” albo „zwierzęta”.

Adhortacja Dilexi te (Umiłowałem cię)

W swej pierwszej adhortacji apostolskiej Leon XIV zajął się pomocą i słuźbą na rzecz ubogich, których twarze wyrażają cierpienie. Tym tematem chciał się zająć papież Franciszek, ale nie zdążył. Leon XIV w adhortacji napiętnował „ekonomię, która zabija”, niesprawiedliwość społeczną, przemoc wobec kobiet, głód, brak szkół i struktury niesprawiedliwości, które trzeba zniszczyć siłą dobra”.

Ekumenizm i stworzenie

Kolejnymi drogami otwartymi przez papieża Franciszka, którymi podąża dziś Leon XIV, są dialog, ekumenizm oraz troska o stworzenie. Zaangażowanie to zostało umocnione podczas historycznego spotkania z królem Anglii Karolem III 23 października w Kaplicy Sykstyńskiej, gdzie sprawowano celebrację ku chwale Boga Stwórcy.

Wydarzenie to umocniło drogę ku jedności i do przezwyciężenia podziałów, które dziś wydają się jeszcze bardziej „gorszące”, jak Leon podkreślił podczas audiencji z Sarah Mullally – pierwszą kobietą pełniącą urząd prymasa Kościoła anglikańskiego. Została ona przyjęta 27 kwietnia, w sześćdziesiątą rocznicę pamiętnego spotkania arcybiskupa Michaela Ramseya i św. Pawła VI, którzy ogłosili rozpoczęcie dialogu teologicznego między anglikanami a katolikami.

„Tour” po Włoszech

W pierwszym roku na Stolicy Piotrowej - naznaczonym przez około 50 audiencji generalnych, sto audiencji publicznych i prywatnych oraz ponad 60 sprawowanych publicznie Mszy Świętych - warto przypomnieć także pierwszą wizytę we Włoszech, do Asyżu, 20 listopada, z okazji zakończenia Zgromadzenia Ogólnego Konferencja Episkopatu Włoch, a także modlitwy przy grobie św. Franciszka z Asyżu w 800. rocznicę jego śmierci.

Do umbryjskiego miasta Papież powróci 4 sierpnia, w trakcie długiej podróży po włoskich diecezjach, która rozpoczęła się 8 maja, w rocznicę wyboru, wizytą w Pompejach i Neapolu. Następnie odwiedzi diecezję Acerra, w Pawii zatrzyma się przy grobie św. Augustyna, Lampedusę, ponownie Asyż, a także weźmie udział w Meetingu w Rimini jako pierwszy papież od 30 lat oraz odprawi Mszę z diecezją Rimini.

Kolejny rok i podróż do Ameryki Łacińskiej

Dwanaście miesięcy znaków i wytyczonych kierunków, z już wyraźnie widocznymi liniami pontyfikatu: centralnym znaczeniem misji, uwagą poświęcaną peryferiom oraz aktywną dyplomacją wobec konfliktów. Kolejne miesiące jeszcze wyraźniej ukażą charakter pontyfikatu, również poprzez publikację pierwszej encykliki oraz następne podróże międzynarodowe. Wśród nich znajdzie się także – oczekiwana przez samego Leona XIV – podróż do Ameryki Łacińskiej.

Salvatore Cernuzio - Watykan/Vatican Media PL