Papież w Algierii: Pomnażajmy oazy pokoju, ujawniajmy i usuwajmy przyczyny rozpaczy, zwalczajmy tych, którzy bogacą się na nieszczęściu

Przybywam do was jako pielgrzym pokoju. Jesteśmy braćmi i siostrami, ponieważ mamy tego samego Ojca w niebie – mówi Papież w Centrum Kongresowym „Djamaa el Djazair” w Algierze, gdzie wygłosił przemówienie do władz i korpusu dyplomatycznego. Podkreślił potrzebę sprawiedliwości społecznej i pojednania.

Jesteśmy rodziną

Papież przypomniał, że to jego trzecia wizyta w Algierii. Dwukrotnie jako duchowy syn św. Augustyna odwiedził Annabę, starożytną Hipponę, w której święty pełnił posługę biskupa.

Przybywam do was jako pielgrzym pokoju

— mówił.

Jesteśmy braćmi i siostrami, ponieważ mamy tego samego Ojca w niebie: głębokie poczucie religijności narodu algierskiego jest tajemnicą kultury spotkania i pojednania, której znakiem jest również moja wizyta

— dodał Ojciec Święty.

W świecie pełnym starć i nieporozumień spotkajmy się i starajmy się nawzajem zrozumieć uznając, że jesteśmy jedną rodziną!

— podkreślił.

Życie bez miłosierdzia i solidarności skandalem w oczach Boga

Leon XIV wskazał na wielokrotnie dawane przez naród algierski świadectwa solidarności, gościnności, wspólnoty i miłosierdzia. Powiedział, że ci, którzy nie pozwalają się zaślepić władzą i bogactwem, którzy nie działają dla pomyślności osobistej czy grupowej, to ludzie mocni stanowiący o przyszłości.

Niesprawiedliwy jest ten, kto gromadzi bogactwa i pozostaje obojętny na innych

— mówił.

Religia bez miłosierdzia i życie społeczne bez solidarności są skandalem w oczach Boga

— dodał. Wskazał, że wiele społeczeństw, które uważają się za rozwinięte, pogrąża się coraz bardziej w nierówności i wykluczeniu: „Osoby i organizacje, które, które panują nad innymi – Afryka dobrze o tym wie – niszczą świat, stworzony po to, abyśmy żyli razem”.

Trzeba współtworzyć nowy bieg historii

Nie przez mnożenie nieporozumień i konfliktów, lecz przez poszanowanie godności każdego człowieka i wrażliwość na cierpienie innych – mówił Leon XIV – można wpływać na nowy bieg historii, co dziś, w obliczu nieustannych naruszeń prawa międzynarodowego i pokus neokolonialnych jest bardziej pilne niż kiedykolwiek przedtem.

Leon XIV nawiązał do słów Benedykta XIV, który przestrzegał, że źle zarządzana globalizacja może spowodować wzrost ubóstwa i nierówności, a także doprowadzić do kryzysu na całym świecie. Przypomniał też encyklikę papieża Franciszka „Fratelli tutti”: „Należy myśleć o zaangażowaniu społecznym, politycznym i ekonomicznym w taki sposób, byśmy tworzyli nowe formy uczestnictwa, które obejmą ruchy ludowe, ożywią struktury lokalne i włączą wykluczonych w budowanie wspólnego losu”.

Promujcie społeczeństwo obywatelskie

Papież zachęcił sprawujących władzę, by wspierali żywe, dynamiczne i wolne społeczeństwo obywatelskie, dające wszystkim, szczególnie młodym ludziom, nadzieję na przyszłość.

Sprawujący władzę są powołani nie po to, by panować, lecz aby służyć narodowi i jego rozwojowi. Działanie polityczne znajduje zatem swoje kryterium w sprawiedliwości, bez której nie ma prawdziwego pokoju

— powiedział.

Morze Śródziemne i Sahara miejscem ubogacenia narodów i kultur – wskazał Leon XIV i ostrzegł: „Biada nam, jeśli uczynimy z nich cmentarze, na których umiera nadzieja!”.

Pomnażajmy oazy pokoju, ujawniajmy i usuwajmy przyczyny rozpaczy, zwalczajmy tych, którzy bogacą się na cudzym nieszczęściu! Nielegalne są bowiem zyski tych, którzy spekulują na ludzkim życiu, którego godność jest nienaruszalna

— podkreślił Ojciec Święty.

„Nie” dla fundamentalizmu i sekularyzacji

Papież wskazał, że również w Algierii dochodzi do napięć między poczuciem religijnym, a życiem nowoczesnym, co nierzadko ujawnia dwie przeciwstawne dynamiki: fundamentalizmu i sekularyzacji, przez które wielu traci autentyczne poczucie Boga oraz godności Jego stworzeń.

Wówczas symbole i słowa religijne mogą stać się z jednej strony bluźnierczym językiem przemocy i ucisku, a z drugiej zaś znakami już pozbawionymi znaczenia na wielkim, rynku konsumpcji, który nie syci

— zauważył Leon XIV.

Dodał, że te „absurdalne polaryzacje” nie powinny przerażać, ale należy im mądrze stawić czoła. Papież zachęcił do wychowywania młodzieży w duchu krytycznego myślenia i wolności, słuchania, dialogu i zaufania, które pozwala dostrzec w tym, kto jest inny, towarzysza podróży, a nie zagrożenie.

Przyszłość należy do mężczyzn i kobiet – ludzi pokoju. Ostatecznie sprawiedliwość zawsze zatriumfuje nad niesprawiedliwością. Do przemocy nigdy nie będzie należało ostatnie słowo

— wskazał Papież, pozdrawiając naród algierski przy Pomniku Męczenników „Maqam Echahid”.

Przemówienie przy Pomniku Męczenników algierskich, którzy zginęli w walce o wyzwolenie spod kolonializmu francuskiego, to pierwszy po ceremonii powitania na lotnisku punkt pielgrzymki Ojca Świętego do Algierii.

Pierwsza papieska wizyta w Algierii

Papież rozpoczął swoje wystąpienie od słów: „Pokój wam wszystkim!”. Wyraził też wdzięczność Bogu za możliwość odwiedzenia kraju, pierwszy raz w historii jako papież, gdzie jednak gościł już dwukrotnie jako zakonnik.

Leon XIV przypomniał, że naród algierski jest silny i młody, którego „gościnności i braterstwa” miał już „wielokrotnie okazję doświadczyć”. Ojciec Święty mówił, żę „w algierskim sercu przyjaźń, zaufanie i solidarność nie są tylko słowami, lecz wartościami, które mają znaczenie i nadają ciepła oraz trwałości wspólnemu życiu”.

Hołd dla duszy ludu Algierii

Algieria jest krajem o długiej historii i bogatych tradycjach.

Jest to również historia bolesna, naznaczona okresami przemocy, które jednak – właśnie dzięki szlachetności ducha, która was charakteryzuje i którą odczuwam żywą również teraz i tutaj – potrafiliście przezwyciężyć z odwagą i uczciwością

— podkreślił Papież. Dodał, że „zatrzymanie się przy tym Pomniku jest hołdem dla tej historii Algierii i dla duszy ludu, który walczył o niepodległość, godność i suwerenność tego państwa”.

Przebaczenie i pokój

Szczególnie mocno wybrzmiały słowa Papieża o pokoju.

W tym miejscu przypominamy sobie, że Bóg pragnie pokoju dla każdego narodu – pokoju, który nie jest jedynie brakiem konfliktu, lecz wyrazem sprawiedliwości i godności. A pokój ten, pozwalający wychodzić naprzeciw przyszłości z sercem pojednanym, jest możliwy jedynie dzięki przebaczeniu

— mówił Leon XIV.

Przyszłość należy do mężczyzn i kobiet – ludzi pokoju. Ostatecznie sprawiedliwość zawsze zatriumfuje nad niesprawiedliwością, tak samo do przemocy – wbrew pozorom – nigdy nie będzie należało ostatnie słowo

— dodał Ojciec Święty.

Razem na drodze szacunku

Papież wskazał, że na ziemi algierskiej, „będącej miejscem spotkania kultur i religii, wzajemny szacunek stanowi drogę, dzięki której narody mogą wędrować razem”.

Centralne miejsce w tym dziedzictwie zajmuje wiara, która rozświetla „życie osób, wspiera rodziny i inspiruje ducha braterstwa”. Miłość do Boga jest dla narodu największym bogactwem, jakie może posiadać.

Papież podkreślił, że świat potrzebuje „mężczyzn i kobiet pełnych wiary, spragnionych sprawiedliwości i jedności”.

Dlatego w obliczu ludzkości pragnącej braterstwa i pojednania wielkim darem i błogosławionym zobowiązaniem jest to, że z całą mocą wyznajemy i zawsze razem jesteśmy dla siebie braćmi i dziećmi Bożymi!

— podkreślił Ojciec Święty.

Nie szukać bogactw przemijających

Papież wskazał, że poszukiwanie „bogactw przemijających, łudzących i rozczarowujących” często doprowadza do deprawacji ludzkiego serca i rodzi zazdrość, rywalizację i konflikty.

Jezus powtarza pytanie, które postawił dwa tysiące lat temu: „Cóż za korzyść odniesie człowiek, choćby cały świat zyskał, a na swej duszy szkodę poniósł?”. To pytanie fundamentalne dla wszystkich, na które zmarli, których tu czcimy, udzielili swojej odpowiedzi: stracili życie, ale w innym sensie – oddali je z miłości do własnego narodu

— wskazał Papież pod Pomnikiem Męczenników.

Pomnik Męczenników „Maqam Echahid” - polskie akcenty

Pomnik Chwały i Męczeństwa w Algierze jest betonową konstrukcją o wysokości 90 metrów. Przedstawia złączone trzy liście palmowe. Poświęcony jest bojownikom walki o wyzwolenie spod francuskiego kolonializmu. Został zrealizowany według projektu polskiego rzeźbiarza Mariana Koniecznego, a do zespołu realizacyjnego należeli Polacy. Pomnik został odsłonięty 5 lipca 1982 r.