Komisja Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski zatwierdziła nowy program nauczania religii w przedszkolach i szkołach. Został on opracowany zgodnie z podstawą programową nauczania religii z 2025 r. W komunikacie po posiedzeniu zaznaczono, że „w żaden sposób nie oznacza ona rezygnacji z lekcji religii w szkole”. „W czasie zebrania Komisji rozmawiano m.in. o aktualnej sytuacji nauczycieli religii i katechezie parafialnej” - poinformowało biuro prasowe Episkopatu.
W maju ubiegłego roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że rozporządzenia minister Barbary Nowackiej dotyczące ocen z lekcji religii oraz ograniczeń w ich organizowaniu są niezgodne z Konstytucją RP i zawartym przez państwo Konkordatem. Uchylone przepisy wyłączały ze średniej ucznia oceny z religii oraz ograniczały możliwość organizowania lekcji religii. Zmiany w sposobie nauczania religii w szkołach nie zostały wprowadzone w wyniku zawarcia porozumienia z KEP, o czym świadczy wydany przez episkopat stosowny komunikat.
Takie porozumienie jest wymagane także przepisami ustawy o systemie oświaty w odniesieniu do Kościoła katolickiego oraz innych Kościołów. Przeprowadzone w tym zakresie konsultacje publiczne nie mogły takiego porozumienia zastąpić i były niewystarczające do wprowadzenia zmian. Mimo to Nowacka zmiany wprowadziła. Nie był to jednak koniec restrykcji przez nią wprowadzanych, później przyszła kolej na redukcje liczby lekcji.
Lecje religii są marginalizowane
Komisja zwróciła uwagę na sytuację nauczycieli religii w szkole. Zaznaczyła, że od lat tworzą oni „fundament wychowania młodego pokolenia, przekazując wraz z treściami religijnymi jakże potrzebne wartości i zasady wychowawcze”.
Ich codzienna służba wobec dzieci i młodzieży jest bezcenna. Tym bardziej bolesny jest fakt, że przedmiot, którego uczą z dużym poświęceniem, jest marginalizowany i niesprawiedliwie traktowany. Lekcja religii została zredukowana do jednej godziny tygodniowo, jest umieszczana w planie lekcji na pierwszych i ostatnich godzinach oraz ocena z niej nie liczy się do średniej
— czytamy w komunikacie Komisji. Zapewniono, że Komisja Wychowania Katolickiego KEP „będzie nadal podejmować wszelkie możliwe działania, aby bronić praw nauczycieli religii, wspierać ich oraz zabiegać o takie rozwiązania, które zagwarantują szacunek dla ich pracy”.
Nowy program
Komisja Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski zatwierdziła nowy „Program nauczania religii rzymskokatolickiej w przedszkolach i szkołach”. Został on opracowany zgodnie z obowiązującą „Podstawą programową nauczania religii rzymskokatolickiej w Polsce” z 2025 roku. „Jego głównym celem jest przekazanie rzetelnej i systematycznej wiedzy na temat religii rzymskokatolickiej i chrześcijaństwa oraz rozwijanie umiejętności niezbędnych do ich rozumienia, interpretacji i odnoszenia do współczesnych wyzwań” - wyjaśniono.
Programy nauczania i podręczniki będą obowiązywać od 1 września 2027 roku w grupach przedszkolnych, klasach I, IV i VII szkoły podstawowej, klasach I szkół ponadpodstawowych (liceum, technikum, szkoły branżowej I stopnia); od dnia 1 września 2028 roku w klasach II, V i VIII szkoły podstawowej oraz w klasach II szkół ponadpodstawowych (liceum, technikum, szkoły branżowej I stopnia); od dnia 1 września 2029 roku w klasach III szkoły podstawowej, w klasach III szkół ponadpodstawowych (liceum, technikum, szkoły branżowej I stopnia); od dnia 1 września 2030 roku w klasach IV szkół ponadpodstawowych (liceum, technikum), w klasie V technikum oraz w szkole branżowej II stopnia.
Komisja przypomniała również o prawie rodziców do wolnej decyzji w wyborze tego przedmiotu w tak wrażliwej materii dla rozwoju ich dzieci.
Z niepokojem przyjęto pojawiające się informacje zapowiadające wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej w szkołach. Komisja przypomina o prawie rodziców do wolnej decyzji w wyborze tego przedmiotu w tak wrażliwej materii dla rozwoju ich dzieci.
Wszelkie kroki prawne
Od 1 września 2025 r. w szkołach publicznych nauka religii i etyki odbywa się w wymiarze jednej godziny lekcyjnej tygodniowo, przed lub po obowiązkowych zajęciach edukacyjnych. Kościół od początku nie zgadzał się z zasadami trybu wprowadzonych zmian. W związku z tym Prezydium KEP przekazało I prezes Sądu Najwyższego petycję z prośbą o wystąpienie z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności trybu wydania rozporządzenia ministra edukacji z 17 stycznia 2025 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach.
Zgodnie z wyrokiem, który zapadł 3 lipca 2025 r. rozporządzenie MEN dotyczące jednej godziny religii lub etyki jest niezgodne z konstytucją. Trybunał w uzasadnieniu podkreślił, że minister edukacji arbitralnie ukształtował treść rozporządzenia.
MEN uznało jednak, że rozporządzenia Nowackiej są ważniejsze od ustaw. Resort edukacji nie uwzględnił także wyroku TK w sprawie rozporządzenia MEN z 22 marca 2024 r., uznającego, że nieuwzględnianie oceny uzyskanej z religii w średniej ocen ucznia jest niekonstytucyjne.
Z kolei Stowarzyszenie Katechetów Świeckich (SKŚ) w marcu wysłało do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu „skargę na rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 26 lipca 2024 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, ponieważ ścieżka prawna w Polsce została wyczerpana”.
CZYTAJ TAKŻE: SKŚ apeluje do organizacji społecznych i związkowych o stanowiska ws. ustawy „TAK dla religii i etyki w szkole”
Robert Knap/PAP
Wszystkie najnowsze artykuły znajdziesz na wPolityce.pl/najnowsze. Nie przegap!
Publikacja dostępna na stronie: https://wpolityce.pl/kosciol/754638-kep-nie-ustapi-nowackiej-ws-lekcji-religii-w-szkolach
Dziękujemy za przeczytanie artykułu!
Najważniejsze teksty publicystyczne i analityczne w jednym miejscu! Dołącz do Premium+. Pamiętaj, możesz oglądać naszą telewizję na wPolsce24. Buduj z nami niezależne media na wesprzyj.wpolsce24.