Kościół obchodzi dziś najstarsze święto maryjne! „Nie tylko można, ale należy Maryję nazywać Matką Bożą, Bogurodzicą”

Kościół katolicki 1 stycznia obchodzi uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi – najstarsze święto maryjne. Dogmat o Bożym Macierzyństwie Najświętszej Maryi Panny został zatwierdzony w 431 r. w czasie III soboru powszechnego w Efezie. Jest pierwszym z czterech dogmatów maryjnych.

Maryja jako Theotokos

W uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi Kościół katolicki ukazuje wiernym Matkę Jezusa jako najdoskonalsze stworzenie, a zarazem jako pierwszą z tych, którzy skorzystali z darów Chrystusa.

Pierwszy dogmat maryjny uznający Maryję za Matkę Boga został ogłoszony na soborze w Efezie w 431 r. Zebrani wówczas biskupi Kościoła orzekli jednogłośnie, że „nie tylko można, ale należy Maryję nazywać Matką Bożą, Bogurodzicą” (greckie Theotokos). Dogmat o Bożym Macierzyństwie Najświętszej Maryi Panny jest pierwszym z dogmatów maryjnych.

W historii Kościoła ogłoszono łącznie cztery dogmaty dotyczące Matki Bożej. Drugi w 649 roku „O Maryi zawsze Dziewicy” na synodzie laterańskim w Rzymie. Trzeci – „O Niepokalanym Poczęciu Maryi” – ogłosił papież Pius IX w 1854 r., a czwarty – „O wniebowzięciu Najświętszej Maryi Panny” – papież Pius XII w 1950 r.

Według Katechizmu Kościoła Katolickiego dogmat to prawda „zawarta w Objawieniu Bożym, przedstawiona członkom Kościoła przez Magisterium Kościoła w formie zobowiązującej do nieodwołalnego przylgnięcia przez wiarę”.

Dogmat o Bożym Macierzyństwie Najświętszej Maryi Panny został potwierdzony na soborach w Chalcedonie w 451 r. i w Konstantynopolu w latach 553 i 680, a także w konstytucji papieża Pawła IV przeciwko arianom w roku 1555. Następnie potwierdzono go w wyznaniu wiary Benedykta XIV z 1743 r. oraz w encyklice Piusa XI „Lux veritatis” w 1931 roku.

Jeśli bowiem Syn Najświętszej Maryi Panny jest Bogiem, to tej, co go porodziła, chyba przysługuje miano Matki Bożej. Jeśli jednak w Jezusie Chrystusie jest osoba i to Boża, musi niewątpliwie Maryja przez wszystkich zwaną być nie tylko rodzicielką człowieka Chrystusa, lecz Bogarodzicą, czyli Theotocos

— napisał papież Pius XI w encyklice „Lux veritatis”.

Za św. Tomaszem z Akwinu dodał, że „Najświętsza Dziewica z tego powodu, że jest Matką Bożą, posiada pewną godność nieskończoną, pochodzącą z nieskończonego dobra, jakim jest Bóg”.

Katechizm Kościoła Katolickiego wyjaśnia, że aby zostać Matką Zbawiciela, Maryja „została obdarzona przez Boga godnymi tak wielkiego zadania darami”. Jako dowód wskazano słowa pozdrowienia anioła Gabriela, który nazwał Ją „pełną łaski”.

ostatni dzień oktawy Narodzenia Pańskiego

Pius XI w roku 1931, na pamiątkę 1500. rocznicy soboru w Efezie, wprowadził do kalendarza liturgicznego Kościoła święto Świętej Bożej Rodzicielki Maryi. Początkowo było obchodzone 11 października, ale reforma liturgiczna po Soborze Watykańskim II w 1969 r. przeniosła święto na 1 stycznia, czyli ostatni dzień oktawy Narodzenia Pańskiego. Wierni zobowiązani są tego dnia do uczestniczenia w Mszy św.

Pierwszy dzień Nowego Roku to także ósmy dzień od narodzenia Jezusa. Według prawa żydowskiego każde dziecko płci męskiej powinno zostać obrzezane ósmego dnia po narodzinach. Tego dnia powinno też zostać mu nadane imię. W Ewangelii czytamy, że Maryja z Józefem wypełnili prawo żydowskie, np. przynosząc Jezusa do świątyni.

„Maryja jest Matką i wzorem Kościoła”

Papież św. Jan Paweł II podczas audiencji generalnej 7 stycznia 2004 r. powiedział, że „w Boże Narodzenie Ona daje Jezusa ludzkości”.

Na krzyżu, w kulminacyjnym momencie wypełnienia misji odkupieńczej, to Jezus każdemu człowiekowi daje Maryję w darze jako cenne dziedzictwo odkupienia

— dodał.

Z kolei papież Benedykt XVI 1 stycznia 2012 r. zaznaczył, że „Maryja jest Matką i wzorem Kościoła, który przyjmuje w wierze Słowo Boże i oddaje się Bogu (….) Kościół uczestniczy w tajemnicy Bożego macierzyństwa poprzez głoszenie, którym zasiewa w świecie ziarno Ewangelii, i za pośrednictwem sakramentów, które przekazują ludziom łaskę i życie Boże”.

Papież Franciszek zwrócił uwagę 1 stycznia 2020 r., że „jeśli chcemy zjednoczyć się z Bogiem, trzeba przejść tą samą drogą: przez Maryję, niewiastę i matkę”. I dodał, „po tym, jak traktujemy ciało kobiety, rozpoznajemy nasz poziom człowieczeństwa”.

Santa Maria Maggiore

Najważniejszym kościołem poświęconym Maryi jest bazylika Matki Bożej Większej (wł. basilica papale di Santa Maria Maggiore) w Rzymie. W kościele umieszczono ikonę nazwaną obrazem Matki Boskiej Śnieżnej, stąd jeden z tytułów bazyliki – „Santa Maria della Neve” (Matki Boskiej Śnieżnej) lub „Salus Populi Romani” (Ratunek Ludu Rzymskiego).

Ołtarz główny świątyni osłania baldachim, a pod nim znajdują się relikwie żłobka Jezusa (Sacra Culla), stąd nazwa „Santa Maria ad Presepe”. Bazylika znana jest też jako liberiańska od imienia papieża Liberiusza, za którego czasów rozpoczęto jej wznoszenie. Mozaiki pokrywające ściany nawy głównej i łuk tęczowy bazyliki przedstawiają sceny ze Starego i Nowego Testamentu z Maryją ukazaną jako cesarzowa.

CZYTAJ TAKŻE: Pierwsze nieszpory uroczystości Świętej Bożej Rodzicielki. Papież Leon XIV: Bóg miłuje nadzieję w sercach maluczkich

Adam Kacprzak/PAP