W koszarach Papieskiej Gwardii Szwajcarskiej w Watykanie zaprezentowano nowy mundur reprezentacyjny gwardzistów, odpowiedzialnych za bezpieczeństwo Papieża. Nie zastąpi on dobrze znanego kolorowego stroju galowego, ale będzie stanowił powrót do tradycji, nieobecnej w ostatnich dziesięcioleciach. Wydarzenie było także okazją do przedstawienia ceremonii zaprzysiężenia nowych rekrutów, zaplanowanej na sobotę 4 października.

Papieska Gwardia Szwajcarska strzeże Ojca Świętego i jego rezydencji nieprzerwanie od 1506 r. W duchu łączenia tradycji z nowoczesnością, a także przy okazji trwającego Roku Świętego, do umundurowania gwardzistów powrócił nieużywany od kilkudziesięciu lat mundur reprezentacyjny, zwany półgalowym lub oficerskim mundurem wyjściowym. Jego unowocześniony i zarazem wierny tradycji krój, został zaprezentowany 2 października w koszarach Gwardii Szwajcarskiej na kilka dni przed zaprzysiężeniem nowych rekrutów, które odbędzie się już jutro na Dziedzińcu św. Damazego Pałacu Apostolskiego w Watykanie.

Zapomniany element stroju

Słynny trójkolorowy mundur galowy papieskich gwardzistów został zaprojektowany w 1915 r. przez ówczesnego dowódcę, a z zawodu krawca, Julesa Reponda – choć błędnie przypisuje się jego projekt Michałowi Aniołowi. Na początku XX w. gwardziści mieli do dyspozycji trzy służbowe stroje: mundur służbowy (codzienny), półgalowy i galowy.

Mundur półgalowy wprowadzono na początku XIX w. i pozostał w użyciu do końca XX w., a dokładniej do 1976 roku

— wyjaśniał pułkownik Christoph Graf, 35. Komendant Papieskiej Gwardii Szwajcarskiej.

Mundur ten miał tę zaletę, że plasował się pomiędzy mundurem codziennym, używanym do ćwiczeń i niektórych służb, a mundurem galowym, przeznaczonym na wielkie okazje i do pełnienia służby honorowej. Jego brak odczuwano przez lata, ponieważ brakowało stroju reprezentacyjnego, który umożliwiałby oficerowi noszenie czegoś pośredniego

— wskazał.

Powrót do tradycji

Z tego powodu w 2011 r. rozpoczęto prace nad ponownym wprowadzeniem munduru reprezentacyjnego. Wprowadzono go w 2012 roku, a w 2021 zaproponowano jego aktualizację, możliwie najwierniejszą względem tradycji.

Z okazji Roku Jubileuszowego, po wielu miesiącach prac, substytut Sekretariatu Stanu zatwierdził projekt munduru reprezentacyjnego. Ostateczna wersja, noszona dzisiaj, jest owocem badań i studiów nad mundurem półgalowym

— mówił komendant podczas spotkania z dziennikarzami.

Strój w kolorze czarnym składa się ze stożkowej czapki kepi, czarnej dwurzędowej marynarki, wykończonej haftowanym kołnierzem „stójką” i z pagonami oraz z czarnych spodni z lampasami. Wszystko ze złotymi i żółtymi elementami.

Nowy mundur zostanie oficjalnie zainaugurowany 3 października wieczorem podczas galowej kolacji poprzedzającej zaprzysiężenie. Następnie będzie noszony przez oficerów stosownie do wydarzeń, w których będą uczestniczyć. Jak wyjaśnili przedstawiciele papieskiej formacji, strój ten służyć będzie m.in. podczas niektórych oficjalnych spotkań.

Nowi członkowie papieskiego korpusu

Dla 27 rekrutów sobotnie zaprzysiężenie, to oficjalny krok wstąpienia do korpusu Papieskiej Gwardii Szwajcarskiej.

Jesteśmy odpowiedzialni za bezpieczeństwo Ojca Świętego, dbamy o jego ochronę. Naszą misją jest strzeżenie wejść do Watykanu, Pałacu Apostolskiego, a także czuwanie podczas Mszy, audiencji jubileuszowych i wydarzeń papieskich

— wyliczał kapral Eliah Cinotti, odpowiedzialny za media w Gwardii Szwajcarskiej.

Formacja liczy obecnie 135 członków, z czego około 40 proc. stanowi kadra oficerska i podoficerska, zaś pozostali to halabardnicy.

Naszą główną bronią jest słowo: dotąd zawsze udawało nam się osiągnąć cel, czyli zapewnić bezpieczeństwo

— dodaje.

Pytany o broń i umiejętności dodaje, że papiescy gwardziści są znakomicie wyposażeni i przygotowani, by móc zapewnić Papieżowi ochronę na najwyższym poziomie.

Wyjątkowa data zaprzysiężenia

Po raz drugi w historii ceremonia zaprzysiężenia odbędzie się 4 października, w święto św. Franciszka z Asyżu. Tradycyjnie odbywa się ona 6 maja, w rocznicę ofiary, jaką złożyło 189 gwardzistów, którzy bronili papieża Klemensa VII przed armią Karola V podczas złupienia Rzymu w 1527 r. W tym roku jednak zaprzysiężenie przesunięto z powodu śmierci papieża Franciszka. Podobna sytuacja miała miejsce w 2020 r., z uwagi na pandemię Covid-19.

Zaprzysiężenie to moment najbardziej uroczysty. Ja sam składałem przysięgę w 2020 r., również 4 października. Wtedy obecna była tylko moja rodzina, a teraz ci młodzi ludzie będą mieli około 4 tysięcy osób na ceremonii

— mówi kapral Cinotti.

Gotowi nawet na śmierć

Czekam na ten moment od miesięcy, podchodzę do niego z ogromnym pragnieniem złożenia przysięgi, bo oprócz tego, że to święto św. Franciszka, a więc także moje imieniny, to dzień ten przypomina mi także papieża Franciszka, któremu służyłem od momentu przybycia tutaj aż do jego śmierci. To będzie bardzo silne przeżycie, bo przysięgamy służyć i być gotowymi oddać życie za Ojca Świętego

— mówi Francesco, 23-letni rekrut, który 4 października zostanie halabardnikiem Papieskiej Gwardii Szwajcarskiej.

Jak dodaje, decyzję o wstąpieniu w szeregi papieskiej armii podjął, gdy miał 12 lat.

Pamiętam, jak oglądałem w telewizji wybór papieża Franciszka: byłem zdumiony, widząc wartę Gwardii Szwajcarskiej ustawioną na Placu św. Piotra i zacząłem się zastanawiać, kim są ci ludzie, ci żołnierze służący Ojcu Świętemu

— wspomina.

Wówczas zaczęło w nim kiełkować pragnienie, by samemu założyć kiedyś mundur gwardzisty, wymagający poświęceń, ale dający też powody do dumy.

Służba według zasad Gwardii Szwajcarskiej to zaszczyt. Jest w tym też odrobina osobistej dumy, że udało mi się dojść tak daleko i zostać przyjętym do Korpusu

— mówi młodzieniec.

Zaprzysiężenie przypada w roku wyjątkowym: naznaczonym przez śmierć papieża Franciszka, wybór Leona XIV, Jubileusz.

Zanim tu przyjechałem, nie spodziewałem się tak licznej obecności pielgrzymów. Ja to nazywam obecnością wiary – świadectwem tysięcy wiernych z całego świata, których widzimy codziennie przy wejściach do Watykanu. W Roku Świętym napływ wiernych jest jeszcze większy, ale Gwardia Szwajcarska nadal czuwa i zapewnia bezpieczeństwo Ojcu Świętemu

— podsumowuje młody Szwajcar.

Gianmarco Murroni, Dorota Abdelmoula-Viet – Watykan/Vatican News PL