Rosja – „inny świat” widziany z polskiej perspektywyRosja – „inny świat” widziany z polskiej perspektywy. Rzeczywistości jaką reprezentuje „rosyjska idea”, nie sposób zrozumieć

Liczebność Polaków mieszkających obecnie na terytorium Federacji Rosyjskiej nie jest tak wielka jak w innych państwach Europy oraz obu Ameryk. Według oficjalnego rosyjskiego spisu powszechnego z 2002 r. obejmowała ona zaledwie 73 tys. osób.

Dane te należy jednak uznać za zaniżone: w literaturze przedmiotu wskazuje się liczbę wielokrotnie większą – ok. 400 tys. w 2003 r. (według „Encyklopedii polskiej emigracji i Polonii”, pod red. K. Dopierały, t. 4). Stała obecność Polaków w tym kraju nie jest tylko następstwem trudnych często stosunków polsko-rosyjskich. Towarzyszyły im bowiem trwające przez stulecia usiłowania zmierzające do zrozumienia hermetycznej dla świata zachodniego rzeczywistości identyfikowanej z rosyjskością. Państwowość rosyjska pozostaje bowiem jednym z najbardziej intrygujących motywów historiozofii i geopolityki europejskiej, związanych z obszarem euroazjatyckim w jego dziejach od początków nowożytności po czasy współczesne. Decyduje o tym intensywne nagromadzenie paradoksów obecnych w relacjach między Europą Środkowo-Wschodnią, a nawet szerzej – między Europą a jej wschodnim sąsiadem. Obejmują one skrajne doświadczenia: od fascynacji bogatą odmiennością, aż po grozę i przerażenie przed metafizycznym złem uobecnionym w katastroficznych wizjach Mariana Zdziechowskiego i Aleksandra Wata. Rosja jawiła się jako bezkresny obszar zróżnicowanej eksploracji oraz ekonomicznych więzi, ale także złowróżbny cień międzykontynentalny kładący się na mapie narodów i krajów europejskich.