100-lecie nadania praw miejskich Gdyni. "Miasto z morza i marzeń" symbolem polskiej nowoczesności oraz gospodarczej niezależności

Gdynia obchodzi jubileusz 100-lecia nadania praw miejskich, nazywana jest „miastem z morza i marzeń”. Przekształciła się z małej wsi rybackiej w nowoczesny port, zapewniając Polsce dostęp do morza. Prawa miejskie uzyskała 10 lutego 1926 r., stając się w dwudziestoleciu międzywojennym największym portem Bałtyku i symbolem polskiej nowoczesności oraz gospodarczej niezależności.

Decyzja o budowie portu w Gdyni zapadła w 1920 roku. Ogromne znacznie miały działania Niemców, którzy utrudniali Polsce dostęp do portu w Wolnym Mieście Gdańsku oraz doświadczenia związane z wojną polsko-bolszewickiej. W 1922 roku Sejm w okresie rządów premiera Juliana Nowaka uchwalił ustawę o budowie portu w Gdyni. Jej pierwszy artykuł brzmiał:

Upoważnia się Rząd do poczynienia wszelkich niezbędnych zarządzeń celem wykonania budowy portu morskiego przy Gdyni na Pomorzu jako portu użyteczności publicznej.

W powstanie Gdyni osobiście zaangażował się minister przemysłu i handlu Eugeniusz Kwiatkowski, twórca Centralnego Okręgu Przemysłowego. Rozwój portu w Gdyni zmienił strukturę handlu zagranicznego Polski, która uniezależniła się od tranzytu przez porty kontrolowane przez Niemców. Tuż przed wojną łączny tonaż przeładunku sięgnął 9,2 mln ton. Port dysponował rozbudowaną siecią nabrzeży, magazynów i urządzeń mechanicznych oraz zapleczem kolejowym liczącym dziesiątki kilometrów torów. Wraz z nim w siłę rosło miasto Gdynia, które w ciągu kilkunastu lat z małej rybackiej wioski stało się centrum polskiego eksportu morskiego. W Gdyni mieszka dziś blisko ćwierć miliona osób.

CZYTAJ TAKŻE: TYLKO U NAS. Program budowy „Portu Haller”. Jacek Sasin: To uzupełnienie CPK komponentem morskim, który jest potrzebny

Niepokorni, niezłomni, wyklęci

Jubileusz 100-lecia nadania praw miejskich Gdyni jest okazją do podsumowania jej potencjału kulturalnego. Gdynia stanowi kluczowy ośrodek polskiej kinematografii. Gdyńskie Centrum Filmowe nie tylko gości najważniejszy festiwal filmowy w kraju - Festiwal Polskich Filmów Fabularnych, ale zajmuje się również kształceniem przyszłych twórców.

Miasto jest ponadto gospodarzem organizowanego od 2008 r. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci (NNW), poświęconego kinu historycznemu oraz wolnościowemu.

Silną pozycję na kulturalnej mapie Polski zajmują też m.in. Teatr Muzyczny im. Danuty Baduszkowej, będący największą sceną musicalową w kraju oraz Teatr Miejski im. Witolda Gombrowicza. W ubiegłym roku Teatr Muzyczny zaprezentował 455 spektakli, które obejrzało łącznie 267 tys. widzów. Z kolei w Teatrze Miejskim zagrano 192 spektakle, które obejrzało ponad 31 tys. osób.

Ofertę kulturalną Gdyni uzupełniają prestiżowe konkursy. Miasto jest fundatorem Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej za najlepszy tekst napisany dla teatru oraz Nagrody Literackiej Gdynia. To ostatnie wyróżnienie przyznawane jest corocznie w czterech kategoriach: esej, proza, poezja oraz przekład na język polski.

Istotnym czynnikiem budującym międzynarodową rozpoznawalność „miasta z morza i marzeń” w obszarze kultury masowej jest Open’er Festival. Organizowane na terenie lotniska Gdynia-Kosakowo wydarzenie należy do największych festiwali muzycznych w Europie. Impreza regularnie gromadzi kilkaset tysięcy uczestników.

CZYTAJ TAKŻE: TYLKO U NAS. Marchewka zlikwidował komitet ds. inwestycji na drogach wodnych! Gróbarczyk: Zorganizowana grupa hamuje rozwój

Robert Knap/PAP/dzieje.pl

Wszystkie najnowsze artykuły znajdziesz na wPolityce.pl/najnowsze. Nie przegap!