Polska jest piękna! Wycieczka do Palmir, ważnego miejsca niedaleko Warszawy. ZOBACZ ZDJĘCIA

Jest nadzieja, że przedłużony weekend majowy znudzi nas już na tyle, że nawet najwierniejsi wyznawcy tradycji grillowania będą chcieli ruszyć się gdzieś poza własny ogród. Zachęcam do odwiedzenia muzeum i cmentarza w Palmirach, to ważne miejsce położone w sercu Puszczy Kampinoskiej.

Najpierw trochę o historii. Przy wejściu na cmentarz jest płyta z napisami w czterech językach (polskim, hebrajskim, niemieckim i rosyjskim), gdzie podana jest liczba 2115 obywateli polskich zamordowanych w latach 1939 - 1943. W Wikipedii natomiast po hasłem „Zbrodnia w Palmirach” znajdujemy opis bestalstwa Niemców z lat 1939 - 1941:

Między grudniem 1939 a lipcem 1941 funkcjonariusze SS i policji niemieckiej rozstrzelali w Palmirach około 1700 obywateli polskich, głównie narodowości polskiej oraz narodowości żydowskiej, zazwyczaj przywiezionych z warszawskich więzień i aresztów. Wśród zamordowanych znalazło się wielu przedstawicieli polskiej elity politycznej, intelektualnej i kulturalnej, których aresztowano w ramach tzw. Akcji AB. Palmiry stanowią najbardziej znany – obok Katynia – symbol martyrologii inteligencji polskiej w okresie II wojny światowej.

Rzeczywiście można mieć skojarzenie z Katyniem, nie tylko z powodu tragicznej historii. Niezbyt gęsty sosnowy las wokół Palmir momentami przypomina ten katyński. W sobotnie, słoneczne popołudnie jest tutaj tak pięknie, że trudno uwierzyć, iż to miejsce tak okrutnej zbrodni.

Nowoczesny budynek muzeum z pozoru nie pasuje do leśnego otoczenia. Surowy gmach obłożony jest, widać to dopiero z bliska metalowymi płytami z otworami do złudzenia przypominającymi wloty po kulach karabinowych. Również wnętrze muzeum, które można zwiedzać za darmo jest proste w wystroju, ale wyszczególniono tu wszystko, co należy wiedzieć o masowych egzekucjach, które tutaj miały miejsce. Całości dopełnia muzyka i płynący z głośników przyciszony głos lektora, który wyczytuje listę rozstrzelanych w Palmirach Polaków. Ekspozycja jest niewielka, ok. 30 minut wystarczy na obejście całości.

Godziny otwarcia. W sezonie letnim (od 1 kwietnia do 31 października): wtorek – niedziela 10:00–18:00. W sezonie zimowym (od 1 listopada do 31 marca): wtorek – niedziela 10:00–16:00.

= = = = =

Wchodząc na cmentarz widzimy morze kamiennych nagrobków poustawianych w równych rzędach i majaczący w tle pomnik złożony z trzech krzyży. Warto przejść się poczytać nazwiska na tabliczkach przytwierdzonych do mogił. Urzędnicy, rolnicy, nauczyciele, sportowcy, politycy… Z tych najbardziej znanych: Maciej Rataj - działacz ludowy, przedwojenny marszałek Sejmu i zastępujący Prezydenta RP po zamordowaniu Gabriela Narutowicza, a także Janusz Kusociński - złoty medalista olimpijski z Los Angeles w biegu na 10 km, który - to ciekawostka - został aresztowany przez Gestapo w bramie znanej w Warszawie kamienicy przy ul. Noakowskiego 16.

Pośród wielu katolickich krzyży są także pojedyncze macewy. Bo takie było ówczesne warszawskie społeczeństwo, katolicy i Żydzi żyli w jednym mieście obok siebie. To dobrze, że spoczywają na jednym cmentarzu, bo Niemcy zabijali ich w Palmirach bez patrzenia w metrykę.

= = = = =

Po zwiedzeniu cmentarza warto obejść go wokół kierując się ścieżką dydaktyczną. Wyeksponowane w mieszanym lesie betonowe krzyże znaczą miejsca egzekucji. Dobrze, że jest to wyraźnie zaznaczone i opisane. Bo miejsce jest tak piękne, że trudno byłoby uwierzyć w jego tragiczną historię.

Do cmentarza - mauzoleum w Palmirach można dostać się na kilka sposobów:

Autobusem ze stacji metra Młociny: linia nr 800

Samochodem z centrum Warszawy: ok. 33 km. Na miejscu jest parking.

Rowerem przez Laski, Izabelin i Truskaw.

Jest też możliwość dojechania autobusem lub samochodem do wsi Palmiry i wypożyczenie tam roweru. Wtedy pozostanie do przebycia ok. 5 km.

CZYTAJ TAKŻE: Polska jest piękna! Polecam wycieczkę po urokliwych Górach Świętokrzyskich. NASZA GALERIA