Popiersia „Zapory” i „Lalka” w alei Wielkich Polaków XX w.! Ulicami Krakowa przejdzie patriotyczny pochód

W opisywanej już tutaj przeze mnie wielokrotnie alei Wielkich Polaków XX wieku, krakowskiego parku im. doktora Henryka Jordana, w przeddzień Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych zostaną odsłonięte 28 lutego dwa kolejne popiersia.

Będą to pomniki majora/pułkownika Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, autorstwa Doroty Boryto, ufundowane przez braci Komorowskich z rodzinami i sierżanta Józefa Franczaka „Lalka”, dłuta Wiesława Domańskiego, sfinansowane przez Mariolę, Tadeusza i Pawła Polkowskich.

Uroczystość, nad którą honorowy patronat przyjął Prezydent Rzeczypospolitej Andrzej Duda, rozpocznie się od Mszy Świętej w bazylice pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny o godzinie 12.00, po której patriotyczny pochód przejdzie ulicami miasta do parku.

„Zapora” był żołnierzem Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i oficerem Armii Krajowej, kawalerem Orderu Virtuti Militari, należał do elitarnej grupy „cichociemnych” oraz do Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Zatrzymany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa podczas próby ucieczki z Polski w 1947 roku został - po okrutnym śledztwie - skazany na 18-krotną karę śmierci. Wyrok wykonano 7 marca 1949 roku. Jego ostatnie słowa brzmiały: „Przyjdzie zwycięstwo! Jeszcze Polska nie zginęła!”. Szczątki majora Dekutowskiego zostały odnalezione i zidentyfikowane w 2013 roku na powązkowskiej „Łączce”. 15 listopada 2007 roku Prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył go pośmiertnie Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski, wcześniej Prezydent RP na Uchodźstwie Kazimierz Sabbat awansował go w 1988 roku do stopnia pułkownika.

„Lalek” był uczestnikiem wojny obronnej w 1939 roku, potem żołnierzem Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej przymusowo wcielonym w 1944 roku do 2. Armii Wojska Polskiego, z której zdezerterował w styczniu 1945 roku, by walczyć z komunistycznym reżimem. Przez wiele lat ukrywał się na Lubelszczyźnie. 21 października 1963 roku został zdradzony przez krewnego i zastrzelony w obławie urządzonej przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej w Majdanie Kozic Górnych. Jego pozbawione głowy ciało (odnaleziono ją dopiero w 2014 roku) pochowano anonimowo na jednym z lubelskich cmentarzy. Franczak był prawdopodobnie ostatnim padłym w boju Żołnierzem Niezłomnym. 17 marca 2008 roku Prezydent RP Lech Kaczyński nadał mu pośmiertnie Krzyż Komandorski z Gwiazdą OOP.

Organizujący uroczystość prezes Towarzystwa Parku im. dr. Henryka Jordana Kazimierz Cholewa ma nadzieję, że podobnie jak podczas podobnych ceremonii w przeszłości będzie to wielka, godna wspaniałych tradycji niepodległościowych Krakowa, manifestacja patriotyczna z licznym udziałem kombatantów i młodzieży.