Rocznica brawurowej akcji. 70 lat temu WiN rozbiło ubecki areszt. "To pokazało siłę podziemia"

Tablica upamiętniająca akcję WiN, Wikimedia Commons
Tablica upamiętniająca akcję WiN, Wikimedia Commons

Historyk zwrócił uwagę, że najczęściej mówi się jedynie o głównej akcji na samej ul. Zamkowej - kiedy 40-50-osobowa grupa pod dowództwem Antoniego Hedy „Szarego” przeprowadziła szturm na bramę i po założeniu kolejnych ładunków wybuchowych wysadziła ją w powietrze, co utorowało drogę do wewnątrz budynku i umożliwiło otwieranie kolejnych cel.

Efektem akcji było uwolnienie ponad 350 więzionych. Podczas uwalniania nie było selekcji, uwalniano wszystkich, także drobnych przestępców. Jakaś grupa z nich wróciła dobrowolnie do więzienia

-– przypomniał Krawczyński.

Historyk zwrócił jednak uwagę, że więźniowie polityczni, którym groziła kara śmierci, często szukali schronienia w okolicy lub dołączali do podziemia.

Krawczyński podkreślił jeszcze jeden aspekt akcji.

Dla mieszkańców Kielc to było symboliczne, że w tak dużym mieście da się zrobić akcję, podczas której udaje się sparaliżować aparat PPR. To pokazało siłę podziemia

-– zaznaczył.

Tak jak co roku w wieczór poprzedzający rocznicową noc Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej „Jodła” zaprezentowało mieszkańcom Kielc rekonstrukcję tamtych wydarzeń.

Dowodzony przez „Szarego” oddział Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość zaatakował więzienie przy ul. Zamkowej 5 w Kielcach w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 r. Uwolniono trzon uwięzionej przez UB i NKWD konspiracyjnej struktury okręgu, m.in. dowódcę II Dywizji Piechoty AK płk. Antoniego Żółkiewskiego „Lina”, który jednak tej samej nocy zmarł w wyniku wycieńczenia i ran odniesionych w czasie przesłuchań. Według danych Instytutu Pamięci Narodowej uwolniono wówczas ponad 350 osób.

Szturm na kieleckie więzienie poprzedzono upozorowanym atakiem na oddalony o 50 km Szydłowiec. Gdy stacjonujący w Kielcach żołnierze radzieccy, oddziały MO i UB podążali w stronę sfingowanej strzelaniny, partyzanci wkroczyli do miasta i uwolnili towarzyszy broni.

Zrzeszenie WiN było cywilno-wojskową organizacją antykomunistyczną żądającą m.in. przeprowadzenia w Polsce wolnych wyborów parlamentarnych poprzedzonych przywróceniem swobody zrzeszania się i wolności prasy.

Antoni Heda „Szary” (1916-2008) - uczestnik wojny obronnej 1939 r., żołnierz AK, więzień polityczny okresu stalinowskiego, kawaler orderów Virtuti Militari - po wojnie ukrywał się z żoną i dwiema córkami, pod różnymi nazwiskami. W 1948 r. został aresztowany i skazany na karę śmierci, zamienioną później na dożywocie. Wyszedł na wolność w 1956 r. Awans generalski otrzymał w 2006 r.

KL,PAP

« poprzednia strona
12

Najnowsze artykuły

Wszystkie najnowsze artykuły w jednym miejscu

Śledź nas na Google News

Bądź na bieżąco — dodaj nas do Google News

Dziękujemy za przeczytanie!

Twoje wsparcie ma znaczenie. Buduj z nami niezależne media.

Wszystkie teksty publicystyczne i analityczne w jednym miejscu. Dołącz do nas.

Zapraszamy do komentowania artykułów w mediach społecznościowych