54 lata temu zmarł gen. bryg. Antoni Chruściel, ps. "Monter"

54 lata temu zmarł gen. bryg. Antoni Chruściel ps. „Monter”. Dowódca Powstania Warszawskiego po zakończeniu wojny pozostał na emigracji w Londynie. Nie mógł wrócić do Ojczyzny, bo komuniści pozbawili go polskiego obywatelstwa.

Antoni Chruściel urodził się w 1895 r. w rodzinie chłopskiej we wsi Gniewczyna Łańcucka. Przed wybuchem pierwszej wojny światowej udzielał się w ruchu niepodległościowym. Do Wojska Polskiego wstąpił w listopadzie 1918 r. i dekretem Naczelnego Wodza Wojsk Polskich awansował do stopnia podporucznika ze starszeństwem z 1 sierpnia 1916 r. Od marca 1938 r. dowodził 82. Syberyjskim Pułkiem Strzelców im. Tadeusza Kościuszki w Brześciu, na którego czele walczył w kampanii wrześniowej. Od czerwca 1940 r. prowadził działalność konspiracyjną na stanowisku szefa Wydziału III taktyczno-wyszkoleniowego. Kiedy wybuchło Powstanie Warszawskie, objął dowodzenie nad polskimi oddziałami. Po kapitulacji powstania był więziony w obozach jenieckich w Niemczech, skąd uwolniły go wojska amerykańskie.

Po zakończeniu drugiej wojny światowej „Monter” pozostał na emigracji w Londynie. Planowany powrót do kraju uniemożliwił mu Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej, pozbawiając go polskiego obywatelstwa. Od 1956 r. mieszkał w Waszyngtonie, gdzie zmarł 30 listopada 1960 r.

Urny z prochami generała i jego małżonki Walerii zostały sprowadzone do Polski dopiero w 60. rocznicę Powstania Warszawskiego. Złożono je Katedrze Polowej Wojska Polskiego w Warszawie.

bzm