"Kamienie pamięci". IPN walczy o bohaterów w sutannach

Upamiętnianie duchownych o heroicznych postawach, oddanych ojczyźnie i religii w czasach okupacji niemieckiej, sowieckiej oraz w czasach komunistycznych - to główne przesłanie zainaugurowanego w piątek projektu edukacyjnego IPN „Kamienie pamięci”.

To ogólnopolskie przedsięwzięcie skierowane do młodzieży z gimnazjów i liceów, ale też kół naukowych, grup harcerskich, grup rekonstrukcyjnych, kół kombatantów czy po prostu miłośników historii. Młodzi ludzie w formie konkursowej będą wykonywać różne prace dedykowane znanym, ale i nieznanym księżom różnych wyznań czy siostrom zakonnym, którzy swoim życiem i postawami sprzeciwu wobec totalitaryzmów z lat 1939-89 zapisali się nie tylko w świadomości lokalnej.

Tegoroczne hasło „Kamieni pamięci” brzmi: „Z modlitwą ojczyźnie”. Szkoły uczestniczące w projekcie otrzymają od Instytutu Pamięci Narodowej kamienie z pamiątkowymi tabliczkami upamiętniające opisanych bohaterów.

Dotychczas konkurs był koordynowany w Warszawie, jednak w tym roku zajmuje się tym białostocki oddział IPN. Uczestnicząca w piątkowej inauguracji w Białymstoku wicedyrektor Biura Edukacji Publicznej IPN Kamila Stachnowska podkreślała, że Białystok jest gospodarzem projektu, bo z tego rejonu pochodziło wielu duchownych godnych tego, by pamiętać o tym, co robili dla kraju i dla Kościoła. Jednym z nich jest urodzony w Okopach koło Suchowoli, błogosławiony ks. Jerzy Popiełuszko, legendarny kapelan NSZZ „Solidarność”. W tych dniach obchodzimy 30. rocznicę jego męczeńskiej śmierci z rąk SB.

On w naturalny sposób jest patronem tych postaw. Natomiast chcemy pokazać, że nie tylko on. Że księża, którzy oddawali życie w imię tych wartości tak, jak np. znany tu (na Białostocczyźnie-PAP) szczególnie ks. Stanisław Suchowolec (…) to są postaci, które warto upamiętniać, bo były to postacie, które szczególnie szlachetnie, szczególnie pięknie łączyli te służby: z modlitwą ojczyźnie

— powiedziała Stachnowska.

Kamila Stachnowska powiedziała, że główną ideą projektu jest pokazanie młodym ludziom, że wokół nich byli lub są wartościowi ludzie, którym bliskie są postawy godne naśladowania, a to szczególnie ważne, bo żyjemy w czasach, gdy trudno o autorytety. Mówiła, że młodzież będzie miała okazję zobaczyć „bohaterstwo na wyciągnięcie ręki” i odnaleźć w swoich bohaterach te cechy, na których warto się wzorować.

Zostawmy trwały ślad

— mówiła i dodała, że prace, które powstaną, będą mogły być np. inspiracją dla lokalnych władz do innych form upamiętnienia działalności tych osób, np. w formie nadania ich imienia ulicy czy zawieszenia tablicy pamiątkowej.

Stachnowska podkreśliła, że nie chodzi o to, by uczestnicy projektu „dostali życiorys na kartce” i się z nim zapoznali, czy nauczyli na pamięć. Młodzież będzie sama przeszukiwać archiwa, prowadzić rozmowy z różnymi osobami.

Efektem mają być prace w dowolnej formie, np. notacji filmowej, prezentacji multimedialnej, strony internetowej. Młodzi ludzie będą do tych działań przygotowani warsztatowo

— powiedziała PAP koordynująca projekt dr Ewa Rogalewska z IPN w Białymstoku. Dodała, że całe dawne Kresy dosłownie „pełne” były duchownych, których postawy warto upamiętniać.

W każdym prawie miasteczku są osoby, które były represjonowane albo w czasie okupacji niemieckiej, albo sowieckiej, bądź też po wojnie zostały wywiezione na wschód. A w czasach PRL są to osoby, które tutaj przyjechały z Wileńszczyzny i też były represjonowane

— powiedziała PAP Rogalewska.

Zaznaczyła, że dotyczy to nie tylko osób wyznania katolickiego. Jak mówiła, często już tylko najstarsi mieszkańcy pamiętają o tych osobach, warto więc sięgnąć do tej wiedzy i ją ocalić od zapomnienia.

Do konkursu można się zgłaszać do 30 stycznia 2015 r. Prace należy składać do końca marca 2015 r. Podsumowanie konkursu - w maju 2015 r.

ansa/PAP